Για να μην ξαναζήσουμε νέα τραγωδία

Γράφει ο Παναγιώτης Λιαργκόβας*

*Καθηγητής στην έδρα Jean Monnet στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, πρώην συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή των Ελλήνων

Το προηγούμενο διάστημα η χώρα μας συγκλονίστηκε από τις τραγικές εξελίξεις της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, που στοίχισε τη ζωή σε περισσότερο από 80 άτομα και κατέστρεψε τις περιουσίες εκατοντάδων ανθρώπων. Πολλοί από εμάς προβληματίστηκαν σχετικά με την ικανότητα του κρατικού μας μηχανισμού να αντιμετωπίσει παρόμοιου μεγέθους φυσικές καταστροφές. Γιατί, απ’ ό,τι φαίνεται, δυστυχώς, οι φυσικές καταστροφές θα συνεχιστούν. Κατά τη γνώμη αρκετών επιστημόνων, οι αλλαγές που επιφέρει ο άνθρωπος στην ατμόσφαιρα της Γης και στους ωκεανούς έχουν κάνει τον πλανήτη μας επικίνδυνο μέρος, καθώς συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας και της σφοδρότητας των φυσικών καταστροφών. Εχει δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος που στοιχειοθετείται από καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες, κατολισθήσεις – όλα απόρροια της αυτοκαταστροφικής σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον. Μπροστά σε αυτές τις εξελίξεις τι οφείλει να κάνει η πολιτεία;

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ είναι σαφής και προφανής: Να οργανωθεί και να εφαρμόσει μια ενιαία στρατηγική προκειμένου να καταστεί δυνατή η πρόληψη και ο συντονισμός για τον περιορισμό ανθρώπινων απωλειών και ζημιών. Δυστυχώς, στην πρόσφατη πυρκαγιά στο Μάτι, ο κρατικός μηχανισμός φάνηκε πολύ αδύναμος, ανοχύρωτος και απροετοίμαστος για την αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας τέτοιου μεγέθους καταστροφής. Εάν ήταν, δεν θα θρηνούσαμε τόσα πολλά θύματα.

Η ΠΡΟΛΗΨΗ πρέπει να ξεκινάει από την εκπαίδευση. Είναι απαραίτητο η ελληνική κοινωνία να αλλάξει νοοτροπία και να επανεξετάσει τη συλλογική και ατομική της συμπεριφορά απέναντι στο περιβάλλον και στον εθελοντισμό. Ολοι έχουμε δει εικόνες συνανθρώπων μας που ρίχνουν το αποτσίγαρο στο έδαφος ή που πετάνε το άδειο μπουκάλι από το παράθυρο του αυτοκινήτου. Τα ξερά χόρτα έξω από το σπίτι μας πρέπει να τα καθαρίζουμε μόνοι μας ή μαζί με άλλους γείτονες.

ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ, από τη μεριά του, οφείλει να διατηρεί σε καλή κατάσταση το περιβάλλον. Ξερά κλαδιά που έχουν κοπεί αλλά δεν έχουν απομακρυνθεί εγκαίρως από το δάσος και τα οποία συνιστούν την πρώτη εύφλεκτη ύλη για τη φωτιά, καθώς και σκουπίδια πεταμένα παντού, που αποτελούν εν δυνάμει βόμβες έτοιμες να εκραγούν αλλά και η έλλειψη αντιπυρικών ζωνών είναι απτές αποδείξεις ότι το κράτος δεν έκανε ό,τι μπορούσε για να προλάβει την έκταση της καταστροφής και να προστατέψει ανθρώπινες ζωές. Ο αποτελεσματικός αντισεισμικός σχεδιασμός σε μια σεισμογενή χώρα, όπως η δική μας, αποτελεί ζωντανή πραγματικότητα που διαψεύδει όλους όσοι ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης των φυσικών κινδύνων.

ΟΦΕΙΛΕΙ, επίσης, το κράτος να διατηρεί σε καλή κατάσταση όλα τα μέσα δασοπυρόσβεσης (αεροπλάνα, ελικόπτερα, επίγεια μέσα). Ομως εδώ υπάρχει ένα πρόβλημα το οποίο συνδέεται με τα θηριώδη πρωτογενή πλεονάσματα που έχει συμφωνήσει η κυβέρνηση με τους δανειστές: Για την επίτευξή τους, η κυβέρνηση πέρα από την αύξηση της φορολογίας και την καθυστέρηση των συντάξεων, ψαλιδίζει συνέχεια το κονδύλι του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, δηλαδή της δυνατότητας του κράτους να αγοράζει εξοπλισμό για την πρόληψη των πυρκαγιών, ανταλλακτικά για τα πυροσβεστικά αεροπλάνα, εξαρτήματα για την επίγεια πυρόσβεση, συστήματα για την έγκαιρη πρόληψη και ενημέρωση των πολιτών για την εκκένωση περιοχών, υλικό και φάρμακα για τα νοσοκομεία κ.λπ. Η σαφής προτίμηση της υπέρβασης των στόχων των πρωτογενών πλεονασμάτων έναντι της ικανοποιητικής χρηματοδότησης του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων και των κοινωνικών δαπανών υποδηλοί και τις προτιμήσεις της τρέχουσας κυβέρνησης.

ΤΕΛΟΣ, εάν η κυβέρνηση επιθυμεί να εξαλείψει τυχόν κίνητρα εμπρησμού δεν έχει παρά να θεσπίσει και να εφαρμόσει αυστηρές νομοθετικές ρυθμίσεις. Οταν λόγω έλλειψης κτηματολογίου και εθνικού χωροταξικού σχεδίου δεν είναι σαφής η χωροθέτηση δασικής έκτασης και ατομικής ιδιοκτησίας, όταν δεν τιμωρούνται οι οικοπεδοφάγοι, όταν δεν κατεδαφίζονται τα αυθαίρετα, πώς είναι δυνατό να προστατευτεί ο δασικός πλούτος; Το κράτος πρέπει να εμφανίζεται και να είναι ισχυρό, συμπαγές, οργανωμένο και ικανό να εφαρμόσει τον νόμο. Μόνο έτσι αποτρέπει κίνητρα εμπρησμού οργανωμένων ομάδων που είτε έχουν οικονομικά συμφέροντα, είτε απλώς επιθυμούν την αποδόμηση του ίδιου του κράτους.

REAL.GR   

Ακολουθήστε το Entospolis στο Facebook