Γράφει η Γιάννα Χουρδάκη
Θα μπορούσε η μαθηματική επιστήμη να αξιοποιηθεί για την πληρέστερη κατανόηση της ζωής και του εαυτού μας; Κατά τη γνώμη μου, ναι, γιατί αφορά στη νομοτέλεια τη διέπει τον κόσμο μας.
Η καμπύλη του Gauss, πέρα από τη στατιστική της χρησιμότητα, οπτικοποιεί μια αδιαμφισβήτητη πληροφορία, ότι για κάθε x υπάρχει το αντίθετο του, -x.
Η συνύπαρξη των αντιθέτων αλλά και η κίνηση από το ένα στο άλλο, είναι βασικός νόμος τόσο για τη ζωή όσο και την ανθρώπινη ψυχολογία. Έτσι, η μέρα οδηγεί στη νύχτα, ο χειμώνας στο καλοκαίρι, η γέννηση στη φθορά, αλλά και η χαρά στη λύπη. Οι αντιθέσεις αυτές συνδυαστικά, δημιουργούν τη ζωή. Έτσι, για παράδειγμα, αν υπήρχε μόνο μέρα, χωρίς τη νύχτα, τότε η γη δε θα μπορούσε να φιλοξενήσει ζωή, λόγω υψηλών θερμοκρασιών.
Η διττότητα αυτή αποτυπώνεται στη σοφία πολλών αρχαίων πολιτισμών, καθώς και στην ίδια τη χριστιανική παράδοση. Σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, οι πρωτόπλαστοι εξέπεσαν επειδή έφαγαν, δηλαδή εσωτερίκευσαν τον καρπό, όχι ενός οποιουδήποτε δέντρου, αλλά του δέντρου του καλού και του κακού. Απέκτησαν δηλαδή τις ποιότητες του διττού κόσμου, του κόσμου των αντιθέτων.
Παρόμοια ο δημιουργός του κόσμου ονομάστηκε από τους αρχαίους Έλληνες Δίας, όνομα που ετυμολογικά συνδέεται με τη λέξη διττός, ή Ζευς, που παραπέμπει στα ζεύγη των αντιθέτων.
Με το θέμα αυτό ασχολήθηκε διεξοδικά ο κορυφαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος, ενώ η ίδια λογική αποτυπώνεται στο γνωστό σύμβολο της αρχαίας κινεζικής φιλοσοφίας το γιν γιαν που δείχνει το λευκό και το μαύρο να συνυπάρχουν το ένα μέσα στο άλλο, αλλά και, μέσα από την κίνηση του χρόνου, το ένα να οδηγεί στο άλλο.
Συνειδητοποιώντας βαθύτερα αυτή την αλήθεια, απαλλάσσουμε τον εαυτό μας από την πλάνη ότι είναι δυνατόν να κατακτηθεί η ευτυχία, χωρίς ο άνθρωπος να περάσει από δοκιμασίες, ότι μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη σε μια κοινωνία, χωρίς αυτή η ίδια η κοινωνία να βιώσει την αδικία, και αντίστοιχα, ότι μπορεί η μια πλευρά των αντιθέτων να επιλεγεί και η άλλη να απορριφθεί.
Στην πραγματικότητα, η καθημερινότητα μας δομείται πάνω στις πολικότητες και συνίσταται από μια αέναη κίνηση ανάμεσα στο θετικό και το αρνητικό, το ευχάριστο και το δυσάρεστο, την τύχη και την ατυχία, τη χαρά και τη λύπη.
Αντίστοιχα, η ανθρώπινη προσωπικότητα συναποτελείται από θετικές και αρνητικές πτυχές και επομένως, δεν είμαστε αντικειμενικοί αν θεωρούμε ότι κάποιοι συνάνθρωποι μας έχουν μόνο αρετές ή μόνο αδυναμίες. Κατά τον ίδιο τρόπο, δεν έχουμε σωστή κρίση όταν, κοιτώντας τη βιτρίνα της ζωής κάποιων ατόμων, θεωρούμε ότι δεν έχουν περάσει θλίψη ή δυσκολίες. Ακόμα και στα παραμύθια, οι ήρωες περνάνε από κινδύνους, δοκιμασίες και εναλλαγές της τύχης.
Παρατηρώντας ακόμα πιο προσεκτικά, θα διαπιστώσουμε ότι οι αντιθέσεις όχι μόνο εναλλάσσονται αλλά και συνυπάρχουν ταυτόχρονα. Έτσι, ακόμα και η μεγαλύτερη χαρά εμπεριέχει μια δυσάρεστη πτυχή και αντίστροφα.
Το σημαντικότερο όμως, είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι κάθε κακοτυχία κρύβει μια ευκαιρία και κάθε λάθος μια νέα δυνατότητα να ανακαλύψουμε το σωστό. Αρκεί να είμαστε αρκετά συνειδητοποιημένοι ώστε να έχουμε την ετοιμότητα να το αξιοποιήσουμε και ως αλχημιστές να το μετουσιώσουμε σε κάτι πραγματικά ωφέλιμο για τη ζωή μας.
Οι δοκιμασίες επομένως, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής, και χρειάζεται να έχουμε τη σοφία να τις καλωσορίζουμε, γνωρίζοντας ότι αργά ή γρήγορα θα οδηγήσουν στο αντίθετο τους.
…το δε δεινόν ευκαρτέρητον (πρέπει να καλωσορίζουμε τις συμφορές)
Επίκτητος
Γιάννα Χουρδάκη, Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος
Ιατρικό Κρήτης, 2ος όροφος, πλ. Ελευθερίας, 6947940293
