Οι τελευταίες «πινελιές», με τη βοήθεια και του δήμου Χερσονήσου για τον αναγκαίο καθαρισμό, μπαίνουν αυτές τις ημέρες στο αναμορφωμένο Μινωικό Ανάκτορο στα Μάλια, το οποίο μετά από ένα πολύμηνο «λουκέτο» λόγω εργασιών συντήρησης -αναστήλωσης θα ανοίξει προσεχώς τις πύλες του στο κοινό.
Ετοιμάζεται και μια ειδική εκδήλωση, όπου θα γίνουν τα πανηγυρικά εγκαίνια, παρουσία-πιθανώς- και του ίδιου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεν αποκλείεται τα εγκαίνια στο αναμορφωμένο μνημείο στα Μάλια να συνοδευτούν και εκδηλώσεις σε άλλα Μινωικά Ανάκτορα, όπως π.χ στην Κνωσσό, στο πλαίσιο του γενικότερου εγχειρήματος ανάδειξης τους μετά και την ένταξη τους στον Κατάλογο με τα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco.
Ως γνωστόν, 6 μινωικά ανακτορικά κέντρα της Κρήτης—Κνωσός, Φαιστός, Μάλια, Ζάκρος, Ζώμινθος και Κυδωνία—εντάχθηκαν ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO τον Ιούλιο του 2025. Η σειριακή αυτή εγγραφή αναδεικνύει την κορυφαία σημασία του μινωικού πολιτισμού, την περίπλοκη κοινωνική δομή και την επιρροή τους στη Μεσόγειο, προστατεύοντας ολόκληρο το ανακτορικό δίκτυο της Κρήτης.
Πλέον τα Μινωικά Ανάκτορα αντιμετωπίζονται ενιαία, με μια ολιστική ματιά και προσέγγιση από πλευράς του Υπουργείου Πολιτισμού. Και στην κατεύθυνση αυτή, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες μας, την ερχόμενη Δευτέρα 4 Μαϊου, οι εμπλεκόμενοι δήμαρχοι έχουν κληθεί από την Υπουργό ΠολιτισμούΛίνα Μενδώνη στην Αθήνα. Οι ίδιοι έχουν κληθεί να παραστούν σε εκδήλωση στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, όπου θα γίνει παρουσίαση και ανακοινώσεις σχετικά με ζητήματα θωράκισης των μνημείων σε επίπεδο αντιπυρικής, αντιπλημμυρικής προστασίας κτλ.
Το Μινωικό Ανάκτορο στα Μάλια, παραμένει κλειστό εδώ και μήνες λόγω εργασιών συντήρησης, αναστήλωσης και αντιπλημμυρικής θωράκισης.
Το υπό εξέλιξη σημαντικό έργο στερεώσεων, αναστηλώσεων, συντήρησης και αντιπλημμυρικής «θωράκισης» έχει κρατήσει κλειστό το μνημείο, από το περασμένο Φθινόπωρο. Το πρώτο κλείσιμο είχε χρονικό ορίζοντα την 31η Δεκεμβρίου. Κατόπιν είχαμε διαδοχικές παρατάσεις, ενώ το «λουκέτο», σύμφωνα με τελευταία ανακοίνωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου συνεχίζεται επ’ αόριστον.
Όπως γνωστοποίησε ενημερωτικά η Εφορία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου:
«Ο χώρος παραμένει κλειστός εξαιτίας των εργασιών διαμόρφωσης που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και αρκετούς μήνες, με στόχο την αναβάθμιση και τη βελτίωση των υποδομών του.
Η ημερομηνία επαναλειτουργίας δεν έχει ακόμη οριστεί και θα γνωστοποιηθεί με νεότερη ανακοίνωση. Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν στο τηλέφωνο 2897031597. Η παρέμβαση εντάσσεται στο πλαίσιο προστασίας και ανάδειξης του σημαντικού αρχαιολογικού χώρου, ο οποίος αποτελεί έναν από τους βασικούς πόλους πολιτιστικού ενδιαφέροντος στην Κρήτη».
Αρχαιολογικός χώρος Μαλίων
Άποψη του αρχαιολογικού χώρου των Μαλίων από ψηλά
Το έργο εκτελείται από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης, πάντα υπό την επίβλεψη του ΥΠΠΟ και σε στενή συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου είχε ανακοινώσει αρχικά ότι ο αρχαιολογικός χώρος των Μαλίων θα παραμείνει κλειστός για το κοινό από τις 15 Οκτωβρίου έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025, λόγω των εργασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο του έργου «SUB.3 – Αντιπλημμυρικά έργα στο Μινωικό Ανάκτορο των Μαλίων της Κρήτης» (κωδικός ΟΠΣ ΤΑ 5162018), το οποίο είναι ενταγμένο στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Όπως είχε επισημάνει τότε η Εφορεία, η απόφαση ελήφθη για λόγους ασφάλειας των επισκεπτών και προκειμένου να εξασφαλιστεί η απρόσκοπτη ολοκλήρωση των εργασιών, οι οποίες στοχεύουν στην προστασία του αρχαιολογικού χώρου από πλημμυρικά φαινόμενα και στη διατήρηση των μνημείων του.
Κατόπιν δόθηκε παράταση για τις 28 Φεβρουαρίου, εν συνεχεία για τις 31 Μαρτίου, μετά για τις 30 Απριλίου ενώ τώρα είχαμε μια ακόμα παράταση, με επ’ αόριστον χρονικό ορίζοντα. Αυτή όμως η παράταση θα είναι η τελευταία καθώς όπως αναφέρουν οι πληροφορίες του cretaone.gr, γίνονται αυτή τη στιγμή κάποιες τελευταίες πινελιές και εργασίες καθαρισμού ώστε το Μινωικό Ανάκτορο στα Μάλια να ανοίξει με πανηγυρικό τρόπο τις πύλες του στο κοινό. Ετοιμάζονταιεγκαίνια, πριν από τα τέλη Μαϊου, στα οποία είναι μάλιστα πιθανόν να δώσει το παρών ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το εκτελούμενο έργο συντήρησης, αναστήλωσης στο Μινωικό Ανάκτορο Μαλίων
Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η μελέτη συντήρησης και στερέωσης δομικών υλικών, που ολοκληρώθηκε, αφορά στα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα του αρχαιολογικού χώρου των Μαλίων, ενός χώρου με εκτενή πολιτική, οικονομική και πολιτισμική δραστηριότητα και με διευρυμένες εμπορικές συναλλαγές. Η μελέτη αποτυπώνει τα υλικά κατασκευής του μνημείου, περιγράφει την κατάσταση διατήρησης των επιμέρους στοιχείων του και περιλαμβάνει προτάσεις συντήρησης. Στον αρχαιολογικό χώρο Μαλίων, το ανάκτορο δεν είναι στεγασμένο, αλλά εκτεθειμένο στα καιρικά φαινόμενα, σε αντίθεση με τις ανατολικές Αποθήκες, την Κρύπτη και τη συνοικία Μ, όπου υπάρχουν επιχρίσματα και κατασκευές από εδαφικό υλικό, και καλύπτονται με στέγαστρα. Σχετικά με την παθολογία, εντοπίζονται, μεταξύ άλλων, προβλήματα διάβρωσης και θραύσης λίθων, κατάρρευσης και παραμόρφωσης, βιολογικού εποικισμού. Κατά τις έντονες βροχοπτώσεις του Νοεμβρίου του 2020, η ευρύτερη περιοχή των Μαλίων και ο αρχαιολογικός χώρος -η κεντρική αυλή του ανακτόρου, κάποιοι εσωτερικοί περίκλειστοι χώροι, και χώροι που βρίσκονται σε χαμηλές στάθμες (Κρύπτη, Συνοικία Μ)– πλημμύρισαν. Λόγω της ευδιάλυτης φύσης των υλικών και της κακής κατάστασης διατήρησης, προκλήθηκαν σημειακές καταρρεύσεις λίθων και λιθοδομών, καθώς και τμημάτων των τοιχοποιιών από εδαφικό υλικό. Στις προβλεπόμενες επεμβάσεις περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, καθαρισμοί λίθων και αντιμετώπιση βιολογικών παραγόντων, συγκολλήσεις, συμπληρώσεις – σφραγίσεις, στερέωση τοιχοποιιών, συντήρηση δαπέδων.
