Σύγκρουση εφ’ όλης της ύλης μέχρι τις κάλπες

Νίκος Φελέκης

Τη γραμμή της σκληρής αντιπολίτευσης και της αντιπαράθεσης σε όλα τα μέτωπα επιλέγει ο Αλέξης Τσίπρας. Η αρχή έγινε με την ελληνογαλλική συμφωνία για τους εξοπλισμούς, ενώ το επόμενο μέτωπο ρήξης αναμένεται να είναι η κυβερνητική πολιτική για την πανδημία. Και αυτό γιατί στην Κουμουνδούρου φοβούνται την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες

Κέρδισε ή έχασε ο Αλέξης Τσίπρας από τη συζήτηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στη Βουλή την περασμένη Πέμπτη για τα μαχητικά Rafale και τις φρεγάτες Belharra; Ηταν σωστό ή λάθος το «όχι» που είπε ο ΣΥΡΙΖΑ στην αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία; Στην Κουμουνδούρου μετρούν κέρδη και ζημιές από την απόφαση της ηγεσίας να σπάσει την παράδοση που ήθελε τουλάχιστον τα δύο μεγάλα κυβερνητικά κόμματα να βρίσκονται στο ίδιο στρατόπεδο σε θέματα άμυνας της χώρας. Η πλειονότητα των βουλευτών και των κομματικών στελεχών της αξιωματικής αντιπολίτευσης μάλλον είδε με ικανοποίηση τη στροφή προς το… τσάμικο. Στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις παραδέχονται ότι την ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία επιδοκιμάζει όντως η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών, θεωρούν όμως ότι δεν θα μπορούσαν να ψηφίσουν μαζί με τη Ν.Δ. όταν έχουν σοβαρές ενστάσεις και για το περιεχόμενο της συμφωνίας και για τις προθέσεις της κυβέρνησης.

Στα κομματικά όργανα η αντίθεση στη συμφωνία ξεκίνησε με δύο επιχειρήματα: 1) τη μη συμπερίληψη της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στη στρατιωτική συνδρομή των Γάλλων σε περίπτωση θερμού επεισοδίου με την Τουρκία, και 2) την αποστολή Ελλήνων στρατιωτών σε πολεμικές επιχειρήσεις της Γαλλίας στην Αφρική. Στη Βουλή ο Τσίπρας προσέθεσε δύο ακόμη: την αλλαγή του δόγματος εξωτερικής πολιτικής και την εγκατάλειψη της προσπάθειας να βρεθεί λύση, μέσω της Χάγης, στα προβλήματα με την Τουρκία. «Μέχρι τώρα», λένε υψηλόβαθμοι παράγοντες της αξιωματικής αντιπολίτευσης, «η Ελλάδα προέβαλλε τον εαυτό της ως παράγοντα ειρήνης και σταθερότητας στα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Τώρα ο Μητσοτάκης προωθεί μια επιθετική εξωτερική πολιτική μέσω της ένταξης σε άξονες. Με τη συμφωνία με τους Σαουδάραβες (αποστολή πυραύλων Patriot και στρατιωτικών) στρατεύεται κατά του Ιράν. Το ίδιο και με τους Ισραηλινούς (αεροπορική βάση στην Καλαμάτα, αλλά και επιδοκιμασία της δολοφονίας Ιρανού στρατηγού). Με τη Γαλλία (για το Σαχέλ) κατά των τζιχαντιστών. Και με τις ΗΠΑ κατά της Ρωσίας με τις βάσεις σε Αλεξανδρούπολη, Λάρισα, Στεφανοβίκειο και επ’ αόριστον (;) ανανέωση της Σούδας». Και συμπληρώνουν: «Εμείς επιμένουμε ότι η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει πυλώνας ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή, όπως κάνει από τη Μεταπολίτευση και εντεύθεν, και να μη μετατραπεί σε προκεχωρημένο φυλάκιο ιμπεριαλιστών της Δύσης στην περιοχή γυρνώντας δεκαετίες πίσω». Ο επιπλέον λόγος που προέβαλε και ο Τσίπρας στην ομιλία του στη Βουλή είναι ότι η στρατιωτική ένταξη σε άξονες εκθέτει τη χώρα στον κίνδυνο των ασύμμετρων απειλών, όπως η διεθνής τρομοκρατία κ.ά.

Γιατί αρνείται

Στο ερώτημα, πάντως, που δεν απαντά με πειστικότητα η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης είναι με ποιον τρόπο μπορεί να αποτραπεί η επιθετικότητα της Τουρκίας, η οποία, όπως παραδέχτηκε και ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι η μεγαλύτερη και οξύτερη των τελευταίων 25 χρόνων. Η ουσία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκεται στην απάντηση της ερώτησης: Οταν αρχίσει το πιστολίδι, θα προτιμούσες να είσαι οπλισμένος ή νόμιμος; Ο Μητσοτάκης, όπως φαίνεται, απαντά «οπλισμένος». Η επιμονή στο Διεθνές Δίκαιο, στη Χάγη και την άρνηση συμμετοχής σε κούρσα εξοπλισμών παραπέμπει στο «νόμιμος» ως απάντηση. Μόνο που η νομιμότητα δεν συνιστά, δυστυχώς, αποτρεπτική δύναμη, ούτε σε περιόδους κρίσης κινητοποιεί, υπέρ σου, άλλες δυνάμεις, ακόμη και τις σύμμαχες, όπως διδάσκει η Ιστορία. Εξάλλου, η αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και η αγορά Rafale και Belharra ήταν κάτι που επεδίωξε και ο ΣΥΡΙΖΑ όταν ήταν στην κυβέρνηση. Γιατί τώρα τα αρνείται; Η εκτόξευση του κόστους, και μάλιστα σε δύστηνες οικονομικά και δημοσιονομικά εποχές, είναι η μια εξήγηση. Που θα μπορούσε να γίνει και αποδεκτή και να δρομολογούσε εξελίξεις εις βάρος της κυβέρνησης, αν παρουσιάζονταν και στοιχεία για διαφθορά και μίζες, όπως άφησε να εννοηθεί ο Τσίπρας και δεν απέκλεισε ο Πάνος Σκουρλέτης.

Η άλλη, που είναι και η πραγματική, συνδέεται με την απόφαση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ να υιοθετήσει τη λογική των «δύο κόσμων» ως αντιπολιτευτική τακτική μέχρι να στηθούν οι κάλπες. Η απόφαση αυτή εξηγεί και την αλλαγή γραμμής στο θέμα της αμυντικής συμφωνίας με τη Γαλλία. Στην αρχή υπήρχε θετική προδιάθεση, αφού, όπως προείπαμε, την ίδια στρατηγική σχέση με το Παρίσι επεδίωξε και ο ΣΥΡΙΖΑ όταν ήταν στην κυβέρνηση. Τελικά, μόνο ο πρώην ΥΠΕΞ Γιώργος Κατρούγκαλος παρέμεινε στο «ναι». Κάποιοι όπως ο Γιώργος Τσίπρας, ο Νίκος Παππάς, η Ολγα Γεροβασίλη, ο Αλέκος Φλαμπουράρης, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου αρχικά προέκριναν το «παρών». Από τους λοιπούς που την Πέμπτη στις 30 Σεπτεμβρίου συμμετείχαν στο λεγόμενο «Πολιτικό Κέντρο» της Κουμουνδούρου, υπέρ του «όχι» ήταν ο Νίκος Βούτσης, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Δημήτρης Βίτσας και ο Χρήστος Σπίρτζης, που εμφανίστηκε με διαφορετική θέση από τα άλλα μέλη της προεδρικής ομάδας.

Πάντως, αυτοί που έκλιναν την πλάστιγγα υπέρ του «όχι» ήταν μάλλον οι «πιτσιρικάδες», όπως ορισμένοι αποκαλούν τον Δημήτρη Τζανακόπουλο, τον Αλέξη Χαρίτση, την Εφη Αχτσιόγλου και τον Νάσο Ηλιόπουλο, λόγω του νεαρού της ηλικίας τους. Προφανώς, η γνώμη αυτών -με καθέναν από αυτούς συζήτησε και κατ’ ιδίαν ο Αλέξης- μέτρησε περισσότερο προκειμένου ο αρχηγός του κόμματος την Παρασκευή 1η Οκτωβρίου στη νέα συνάντηση των στελεχών να εισηγηθεί το «όχι» ως οριστική και τελική θέση του ΣΥΡΙΖΑ. Κάτι που αποδέχτηκαν άπαντες αφού ενοποιούσε το κόμμα, ενώ απέτρεπε και την πιθανότητα να εμφανιστεί με δύο γραμμές ο ΣΥΡΙΖΑ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε φαινόμενα κοινοβουλευτικής ανυπακοής. Θυμίζουμε ότι για την προμήθεια των Rafale υπήρχαν πολλές διαφωνίες και η υπερψήφιση έγινε με τα χίλια ζόρια. Ενώ το «παρών» στην κύρωση της συμφωνίας για την ΑΟΖ με την Αίγυπτο κρίθηκε, σύμφωνα με τα λεγόμενα υψηλόβαθμων στελεχών της Κουμουνδούρου, ότι δεν μπορεί να επαναληφθεί, καθώς ως κοινοβουλευτική συμπεριφορά δεν συνάδει σε κυβερνητικό κόμμα, το οποίο μάλιστα εφεξής θέλει να προχωρήσει σε «δομική αντιπολίτευση».

Στη Βουλή

Η γραμμή της σκληρής αντιπολίτευσης και της αντιπαράθεσης σε όλα τα μέτωπα, με το πέρασμα του χρόνου και των εξελίξεων, θα γίνεται ολοένα πιο ευκρινής. Μετά τους εξοπλισμούς, το επόμενο μέτωπο ρήξης με την κυβέρνηση θα είναι τα μέτρα και η πολιτική της στο θέμα της αντιμετώπισης της πανδημίας του κορωνοϊού. Την επόμενη εβδομάδα, με αφορμή την επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε ο Τσίπρας, θα έχουμε μία ακόμη σφοδρή σύγκρουση στη Βουλή ανάμεσα στον νυν και τον τέως πρωθυπουργό, η οποία θα πιστοποιεί ότι η εποχή των εκκλήσεων για συναίνεση και από κοινού αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί.
Τα δύο άλλα μέτωπα στα οποία θα δούμε να παίζουν τα αντιπολιτευτικά τους ρέστα ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η οικονομία και η Ακροδεξιά. Η επελαύνουσα ακρίβεια αποτελεί, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Κουμουνδούρου, προνομιακό χώρο κριτικής του ΣΥΡΙΖΑ στο σύνολο της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης, ενώ εν τίνι τρόπω ήταν και ο επιπρόσθετος λόγος που οδήγησε τον Τσίπρα στην απόφαση να καταψηφίσει την αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία. Οι άνω των 7 δισ. στρατιωτικές προμήθειες στερούν από την κυβέρνηση το επιχείρημα «λεφτόδεντρα δεν υπάρχουν» προκειμένου να αρνηθεί την αύξηση του κατώτατου μισθού, να διαγράψει μέρος του ιδιωτικού χρέους που δημιουργήθηκε στην πανδημία και να συνδράμει έτι περαιτέρω νοικοκυριά και επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια και την οικονομική στενότητα.

Ο Αλέξης και οι συνεργάτες του έχουν τη γνώμη ότι η απόφασή τους να καταγγείλουν τα δισεκατομμύρια των εξοπλισμών σήμερα μπορεί να συναντά εμπόδια στην αποδοχή της από τον κόσμο (ο οποίος, εν πολλοίς δικαιολογημένα, φοβάται την αύξουσα επιθετικότητα της Τουρκίας), όμως αύριο, όταν η οικονομική δυσπραγία -και ιδιαίτερα η ακρίβεια- χτυπήσει κόκκινο, τότε οι ενστάσεις του ΣΥΡΙΖΑ θα βρουν ευήκοα ώτα και η πλειονότητα των πολιτών θα υιοθετήσει το σλόγκαν: «Λεφτά για φρεγάτες έχετε, για τον λαό όμως δεν έχετε ούτε για γαλέτες». Επιπροσθέτως, θεωρούν ότι τα πράγματα θα γίνουν πολύ δύσκολα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη αν τα δισεκατομμύρια των εξοπλισμών έχουν ως αποτέλεσμα πρόσθετους δημοσιονομικούς περιορισμούς, ακόμη και νέο μνημόνιο, μετά το 2023 για τη χώρα. Και θα γίνουν ακόμη πιο δύσκολα αν δεν υπάρξει συνδρομή της Γαλλίας σε περίπτωση επεισοδίου με την Τουρκία στην ελληνική ΑΟΖ ή σε απόσταση μεγαλύτερη από τα 6 μίλια των χωρικών μας υδάτων.
Στο θέμα της Ακροδεξιάς θα πρέπει η ηγεσία της Κουμουνδούρου να ανάψει στον Αγιο Παντελεήμονα μια λαμπάδα στον Κωνσταντίνο Μπογδάνο. Μεγαλύτερη, πάντως, από το μπόι του «κομμουνιστοφάγου» βουλευτή, αφού ήταν τεράστιο το επιχείρημα που της έδωσε για να στρέψει τη δημόσια συζήτηση από την αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία, όπου η κυβέρνηση είχε πλεονέκτημα, στη φασίζουσα Δεξιά και τα… χρυσαύγουλα, που φαίνεται να επωάζονται σε διάφορα σχολεία της χώρας και πρωτίστως στη Βόρεια Ελλάδα, όπου στους μακεδονομάχους προστίθενται και οι αρνητές του εμβολίου. Ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά την υπουργοποίηση Πλεύρη, βρήκε τον Μπογδάνο για να συνεχίζει να κατηγορεί την κυβέρνηση για φλερτ με την Ακροδεξιά -ήδη ο Νίκος Φίλης απεφάνθη ότι «η Ν.Δ. επί Μητσοτάκη έχει μετατραπεί σε σφηκοφωλιά ακροδεξιών στοιχείων»-, ενώ στην αξιωματική αντιπολίτευση είναι αρκετοί αυτοί που διατείνονται ότι οι δηλώσεις Δένδια («δεν είμαι δελφίνος»), Γεωργιάδη («δεν είναι αρχηγός ο Δένδιας») και Γεραπετρίτη («τη διαγραφή την έκανε ο πρωθυπουργός») με αφορμή τα «μπογδανικά» έφεραν στην επιφάνεια αντιθέσεις οι οποίες δεν αφορούν μόνο την κομματική χαρτογράφηση σε μητσοτακικούς, καραμανλικούς και σαμαρικούς, αλλά και τα σενάρια της διαδοχολογίας, που πιθανώς θα δούμε να εκτυλίσσονται σε περίπτωση που το αποτέλεσμα των εκλογών με απλή αναλογική δεν είναι αυτό που πιθανολογούν ο πρωθυπουργός και οι επιτελείς του στο Μαξίμου.

Ο φόβος

Εξυπακούεται ότι τον Τσίπρα τον συμφέρει να οξύνει τις αντιθέσεις στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος και θα συνεχίσει, εφόσον βρίσκει ευκαιρίες, να το κάνει εν όψει της αβεβαιότητας που παράγει το εκλογικό σύστημα της απλής αναλογικής. Και η οποία δεν περιορίζεται στο κομματικό σύστημα, αλλά επεκτείνεται στον επιχειρηματικό κόσμο και ευρύτερα στον δημόσιο βίο. Με αυτό τον τρόπο θεωρεί ότι αναβαθμίζεται ο δικός του ρόλος και οπωσδήποτε ενισχύεται έναντι των άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης η στρατηγική της προοδευτικής διακυβέρνησης στην οποία έχει αποφασίσει να παίξει τα ρέστα του. Αν και η στάση που τήρησε στην ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία απομάκρυνε τον ΣΥΡΙΖΑ από το ΚΙΝ.ΑΛ.,το οποίο εν δυνάμει θεωρείται και ο πιο κοντινός του εταίρος στις ασκήσεις συμμαχικής κυβέρνησης που θα λάβουν χώρα μετά τις κάλπες της απλής αναλογικής. Και ενισχύθηκε η άποψη όσων από την αριστερή αντιπολίτευση της Ομπρέλας υποστηρίζουν ότι η κατάκτηση του Κέντρου θα γίνει μέσω της ενίσχυσης της Αριστεράς και όχι με τη μετακίνηση της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη μετριοπαθή Κεντροαριστερά.
Τέλος, όπως λένε συνομιλητές του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η απόφαση για ρήξη εφ’ όλης της ύλης με την κυβέρνηση, και μάλιστα υπό τη μορφή της αντιπαράθεσης δύο διαφορετικών κόσμων, ελήφθη από τον Τσίπρα με… κρύο αίμα και όχι εν θερμώ. Ο τέως πρωθυπουργός αντελήφθη γρήγορα ότι η πολιτική των συναινέσεων προκειμένου να κερδηθεί ο μεσαίος χώρος, όπως τον συμβούλευαν ορισμένοι, ουσιαστικά βοηθάει τον Μητσοτάκη, ο οποίος τάσσεται ανοιχτά υπέρ της πόλωσης και των καθαρών λύσεων. Το «όχι» στην αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία είναι απότοκο πολιτικής ανάλυσης και όχι υπονόμευσης εθνικής υπόθεσης, μας λέει συνεργάτης του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ. «Το ίδιο έκανε και ο Μητσοτάκης με τις Πρέσπες», συμπληρώνει, για να καταλήξει: «Τα μίντια συχνά πυκνά επικαλούνται τον κυνισμό της πολιτικής για να δικαιολογήσουν συμπεριφορές της Ν.Δ. που αντιστρατεύονται την απαραίτητη συναίνεση. Δεν κάνουν το ίδιο όμως και με τον ΣΥΡΙΖΑ. Οι αριστεροί παρουσιαζόμαστε ως υπονομευτές και τυχοδιώκτες, ενώ οι δεξιοί όταν διαφοροποιούνται το κάνουν επειδή αυτό επιτάσσει το παραταξιακό τους συμφέρον. Ε, δεν παίζεται έτσι το παιχνίδι… Δεν θα πάμε στις εκλογές σαν γαλοπούλες για να μας σφάξει ο Μητσοτάκης και τα παλικάρια του». Σημειώνουμε ότι ένας από τους λόγους, ενδεχομένως και ο πιο βασικός, που οδήγησαν στην απόφαση για μετωπική και εφ’ όλης της ύλης αντιπαράθεση είναι και ο φόβος -παρά τα αντιθέτως λεγόμενα από τον πρωθυπουργό- της πρόωρης προσφυγής στις κάλπες…

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Ακολουθήστε το Entospolis στο Facebook