Γράφει ο Χαράλαμπος Λυδάκης Δ/ντής Β΄ Παθολογικής κλινικής Βενιζελείου
Υποψήφιος Περιφερειακός Σύμβουλος «Η Κρήτη Μπροστά»
Η πρόσφατη παρουσίαση (15/4/2019) στην πόλη μας (Ηράκλειο) του υποψηφίου Ευρωβουλευτή της Νέας Δημοκρατίας (εν μέσω άλλων) του Στέλιου Κυμπουρόπουλου έδωσε το έναυσμα για την ανάγκη ανάδειξης (για άλλη μία φορά) της «αόρατης» πλευράς της κοινωνίας μας – των ΑΜΕΑ συμπολιτών μας, που παρόλο που βρίσκονται δίπλα μας, εντούτοις, «διαβιούν λάθρα» στο παρασκήνιο της ενεργού ζωής.
Ο Στέλιος, ένας νικητής στη δική του προσωπική ζωή, παρόλη τη σημαντική κινητική αναπηρία του, είναι ένα καταξιωμένος ιατρός – ψυχίατρος και έχει βάλει τώρα στοίχημα να κερδίσει και στο δημόσιο βίο.
Δυστυχώς ο Στέλιος δεν είναι ο κανόνας. Παρόλο που η χώρας μας έχει επικυρώσει με νόμο τις Συμβάσεις των Ηνωμένων Εθνών 2007 και 2010 για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία, με τον νόμο 4074/2012, η καθημερινή πραγματικότητα σε όλη την ελληνική επικράτεια (και στο νησί μας) απέχει πολύ από να θεωρηθεί σαν μία υλοποιημένη εφαρμογή της ισότητας και μη διάκρισης – τουλάχιστον με τον τρόπο που υλοποιείται στις αναπτυγμένες Ευρωπαϊκές χώρες. Πρoκύπτει αυτονόητα το ερώτημα: τι πρέπει να πράξουν το κράτος, αλλά και η Αυτοδιοίκηση (Περιφέρεια – Δήμοι) για την βελτίωση της κατάστασης;
Επιλέγω ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα, που θα πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για τη μέλλουσα Περιφερειακή αρχή :
Το άρθρο 9 της Σύμβασης περί «Προσβασιμότητας» αναφέρει ρητά ότι πρέπει να εξασφαλίζονται μέτρα, που θα συμπεριλαμβάνουν τον προσδιορισμό και την εξάλειψη των εμποδίων και κωλυμάτων προσβασιμότητας για:
- τα κτίρια, τους δρόμους, τις μεταφορές και λοιπές εσωτερικές και υπαίθριες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων και των σχολείων, των κατοικιών, των ιατρικών εγκαταστάσεων και των εργασιακών χώρων,
- τις πληροφορίες, τις επικοινωνίες και λοιπές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.
Επίσης στο άρθρο 9 αναφέρεται ότι θα πρέπει να:
- διασφαλίζεται ότι οι ιδιωτικοί φορείς, οι οποίοι προσφέρουν εγκαταστάσεις και υπηρεσίες που είναι ανοικτές ή παρέχονται στο κοινό, λαμβάνουν υπόψη τους όλες τις μορφές της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρίες,
- παρέχεται κατάρτιση τους άμεσα ενδιαφερόμενους, σε σχέση με τα ζητήματα προσβασιμότητας που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρίες,
- παρέχεται στα κτίρια και τις λοιπές εγκαταστάσεις που είναι ανοικτές στο κοινό, σύστημα σήμανσης σε Μπράιγ και σε ευανάγνωστες και κατανοητές μορφές,
(Σχόλιο: Είναι μάλλον θλιβερό να αναφέρουμε πόσα λίγα κτίρια – δομές σημεία επαφής (δημόσια – ιδιωτικά), δρόμοι κλπ έχουν πρόβλεψη για διευκόλυνση πρόσβασης (απλό παράδειγμα έλλειψη ειδικών κρεβατιών σε νοσοκομεία για εξυπηρέτηση των ασθενών με κινητική αναπηρία!)
Το άρθρο 31 αναφέρεται στην υποχρέωση των κρατών να συγκεντρώνουν κατάλληλες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων και των στατιστικών και ερευνητικών δεδομένων, προκειμένου να είναι ικανά να διατυπώσουν και να εφαρμόσουν πολιτικές, για να καταστήσουν αποτελεσματική την Σύμβαση. Η διαδικασία συγκέντρωσης και διατήρησης αυτών των πληροφοριών πρέπει να συμμορφώνεται με τις νόμιμα θεσμοθετημένες εγγυήσεις, συμπεριλαμβανομένης της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων, ώστε να διασφαλίζει το απόρρητο και το σεβασμό της ιδιωτικής ζωής των ατόμων με αναπηρίες,
(Σχόλιο: Η πραγματικότητα στην Ελλάδα από πλευράς στοιχείων είναι αποκαρδιωτική. Δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη καταγραφή των ατόμων ΑΜΕΑ – αν και υπολογίζεται από τις σχετικές οργανώσεις ότι μπορεί να φτάνουν μέχρι και το 10% του πληθυσμού. Αποτέλεσμα είναι ότι δεν μπορεί να γίνει καμία σοβαρή πολιτική χάραξης στρατηγικής εφόσον δεν υπάρχει μια αντικειμενική βάση δεδομένων με καταγραφή ατόμων και είδους αναπηριών.)
Στο άρθρο 29 αναφέρεται η υποχρέωση της πολιτείας να διασφαλίσει ότι τα άτομα με αναπηρίες μπορούν να συμμετέχουν, αποτελεσματικά και πλήρως, στην πολιτική και δημόσια ζωή, σε ίση βάση με τους άλλους, άμεσα ή μέσω ελεύθερα εκλεγμένων αντιπροσώπων τους, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος και της ευκαιρίας, για τα άτομα με αναπηρίες, να ψηφίζουν και να εκλέγονται.
(Σχόλιο: Η αντιπροσώπευση των ατόμων με αισθητηριακές αναπηρίες είναι πενιχρότατη τόσο σε αντιπροσώπευση για το ευρωπαϊκό, όσο και για το εθνικό, όσο και για το Περιφερειακό αλλά και τοπικό επίπεδο. Ενώ για άλλες περιπτώσεις υπάρχει πρόβλεψη – πχ. ποσόστωση φύλου – δεν υπάρχει καμία αντίστοιχη πρόβλεψη για άτομα ΑΜΕΑ.
Η αδυναμία έμπρακτης υλοποίησης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα άτομα με αναπηρία στην Ελλάδα συνεπάγεται το γεγονός, ότι αυτά συχνά στερούνται το δικαίωμά τους στην εργασία, στην υγεία και την εκπαίδευση, μιας και πολλές νοσοκομειακές δομές αλλά και πανεπιστημιακά ιδρύματα δε διαθέτουν όλες τις απαραίτητες δομές ώστε να είναι προσβάσιμα από όλους.
Η δυσκολία προσβασιμότητας σε δημόσιες ή ιδωτικές δομές – υπηρεσίες από τα ΑμΕΑ θέατρα, εστιατόρια, γυμναστήρια, φροντιστήρια, καταστήματα λιανικής είναι καταλυτικά αρνητική για τα άτομα αυτά.
Αυτός είναι ο κύριος λόγος, που σπάνια βλέπουμε άτομα σε αναπηρικό αμαξίδιο ή με λευκό μπαστούνι να κυκλοφορούν στο δρόμο, να πίνουν καφέ δίπλα μας ή να εξυπηρετούνται μπροστά μας στην τράπεζα .
Όσους κανόνες και να θεσπίσει το κεντρικό κράτος, το στοίχημα της εφαρμογής τους κρίνεται πάντα σε τοπικό επίπεδο. Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι έχουν υποχρέωση κατά προτεραιότητα να ενσκύψουν προς την κατεύθυνση του σεβασμού αυτής της «αόρατης» μειοψηφίας των ατόμων ΑΜΕΑ, που, αν και είναι τα άτομα της διπλανής μας πόρτας, στην πραγματικότητα τείνουν να μένουν στο παρασκήνιο της κοινωνίας και της ενεργού ζωής.
Ακολουθήστε το Entospolis στο Facebook
