γράφει ο Παναγιώτης Λιαργκόβας*
*Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου & πρόεδρος του ΚΕΠΕ
Μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα, ο κορωνοϊός ήταν μακριά μας. Είχε εμφανιστεί στην Κίνα και σε ορισμένες μόνο μακρινές χώρες. Οσο ήταν έτσι η κατάσταση, δεν υπήρχε ιδιαίτερη ανησυχία σχετικά με τις άμεσες επιπτώσεις του στην ελληνική οικονομία. Κυρίως θα επηρέαζε την οικονομία της Κίνας, αλλά και κάποιες άλλες μεμονωμένες χώρες ή ομάδες χωρών (π.χ. τις χώρες τις Ασίας, τις εξαγωγικές χώρες κ.ά..), αγορές (π.χ. τις χρηματαγορές) και κλάδους (π.χ. τα καύσιμα). Η όποια κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας στην Κίνα, ιδίως στο πρώτο τρίμηνο του 2020, θα οδηγούσε σε χαμηλότερους από τους κατά τα άλλα αναμενόμενους ρυθμούς ανάπτυξης. Κάτι τέτοιο θα είχε αρνητικές συνέπειες για την παγκόσμια ανάπτυξη, δεδομένης της ευρείας συμβολής της Κίνας σε αυτήν. Συνεπώς, εάν περιοριστεί η μεγέθυνση του παγκόσμιου ΑΕΠ (γι’ αυτόν τον λόγο), θα υπάρξουν έμμεσες επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία, κατά την αναλογία που η εγχώρια ανάπτυξη εξαρτάται από την παγκόσμια.
Παράλληλα, αναμενόμενες αλλά περιορισμένες είναι και οι επιπτώσεις στο εμπόριο Κίνας – Ελλάδας. Εκτός του εμπορίου, ένα κανάλι που ίσως οδηγήσει σε πιθανώς ισχυρότερες επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα είναι η ζήτηση των κατοίκων της Κίνας για ταξιδιωτικές υπηρεσίες.
Γενικά, οι επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία από τον κορωνοϊό, εάν αυτός περιοριζόταν στην Κίνα, θα ήταν κυρίως έμμεσες και όχι ιδιαίτερα μεγάλες.
Ομως, τα πράγματα δεν εξελίσσονται πάντοτε όπως εμείς θέλουμε. Ο κορωνοϊός χτύπησε την πόρτα μας. Εφτασε στην Ευρώπη, πήγε στη γειτονική Ιταλία και πέρασε εντός συνόρων. Οι πρώτες επιπτώσεις έγιναν ήδη ορατές από την αντίδραση του δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών και από την άνοδο των επιτοκίων των ομολόγων. Ο μεγάλος φόβος πλέον είναι η ενδεχόμενη επίπτωση του κορωνοϊού στις αφίξεις τουριστών. Γιατί εδώ δεν πρόκειται πια για μια απώλεια αφίξεων μερικών εκατοντάδων χιλιάδων από την Κίνα, αλλά για κάποια εκατομμύρια τουριστών από την Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Και ο τουρισμός είναι η βασική συνιστώσα του ΑΕΠ της χώρας. Μια άλλη συνέπεια είναι η επίδραση του κορωνοϊού στον φόβο των επενδυτών. Η εμπειρία δείχνει πως, όταν διαχέεται φόβος λόγω εξωτερικών γεγονότων, οι επενδυτές προσπαθούν να βρουν ασφαλή «λιμάνια» για τα κεφάλαιά τους. Και τέτοια «λιμάνια» προσφέρουν οι αναπτυγμένες χώρες (π.χ. ΗΠΑ, Γερμανία). Πώς θα επιτευχθεί σε αυτήν την περίπτωση ο στόχος του κρατικού Προϋπολογισμού για αύξηση των επενδύσεων κατά 13,4%; Τέλος, ένα ενδεχόμενο κανάλι άμεσων επιπτώσεων σχετίζεται με το προσωρινό κλείσιμο επιχειρήσεων και οργανισμών, καθώς επίσης και με το επίσης προσωρινό πάγωμα κάποιων δραστηριοτήτων (π.χ. μεταφορές). Τέτοιου είδους ενέργειες, εφόσον γίνουν, θα έχουν συνέπειες στην παραγωγικότητα της χώρας. Ολα βέβαια εξαρτώνται από τη διάρκεια και τον βαθμό επέκτασης της επιδημίας. Οι καιρικές συνθήκες φαίνεται να είναι πλέον με το μέρος μας. Οσο βελτιώνεται ο καιρός, τόσο θα περιορίζεται η μετάδοση του κορωνϊού. Επίσης, στον βαθμό που η πολιτεία λειτουργεί με υπευθυνότητα και σχέδιο, ο κορωνοϊός θα περιορίζεται. Τέλος, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με μια ασύμμετρη απειλή, δηλαδή μια απειλή που πλήττει μόνο εμάς. Αφορά όλη την Ευρώπη και, επομένως, τα όποια οικονομικά μέτρα αντιμετώπισής της (π.χ. χαλάρωση νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ) θα είναι κοινά και θα ευνοούν, μεταξύ άλλων, και την ελληνική οικονομία.
REAL.GR
