Το 2019 αυξήθηκαν οι τιμες διαμερισμάτων σε σχέση με το 2018 κατά 7,2%. Το 2018 θεωρείται η πρώτη χρονιά ανάκαμψης τιμών διαμερισμάτων (κατά +1,8%). Συγκεκριμένα κατά παλαιότητα τα νεόδμητα διαμερίσματα αυξήθηκαν 7,7% το 2019, ενώ τα παλαιότερα (άνω των 5 ετών) 6,9% (1).
Σε σχέση με τη γεωγραφική περιοχή η αύξηση τιμών διαμερισμάτων είναι μεγαλύτερη στην Αθηνα (10,4%) και στη Θεσσαλονίκη (6,8%) και μικρότερη στις μεγάλες πόλεις (4,1%) το 2019 (1).
Το τρίτο τρίμηνο του 2019 οι τιμές κατοικιών ενισχύθηκαν στο υψηλό ποσοστό 8,3% και το πρώτο τρίμηνο 5.4% (1).
Οι μεγαλύτερες διορθώσεις τιμών τη δεκαετή περίοδο της κρισης παρατηρήθηκαν κυρίως στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ειδικά σε κατοικίες μεγαλύτερου εμβαδού και μεγάλης παλαιότητας.
Οι υποψήφιοι αγοραστές στρέφονται πλέον τα τελευταία έτη σε ακίνητα χαμηλού εμβαδού και μικρής παλαιότητας, σε περιοχές με μεσαίες τιμές ανά τετραγωνικό, ώστε να πετύχουν το χαμηλότερο δυνατό τίμημα αγοραπωλησιών και να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις αποταμιεύσεις τους. Οι τράπεζες αντίθετα την περίοδο αυτή δε συμβάλλουν στην χρηματοδότηση της αγοράς ακινήτων, και έχουν συγκεντρώσει στοκ ακινήτων προς αξιοποίηση.
Οι προσδοκίες στον κατασκευαστικό τομέα παραμένουν περιορισμένες, ενώ δε χτίζονται πλέον νέες κατοικίες όπως παλαιότερα . Συνήθως ανακαινίζονται υφιστάμενες οικοδομές για αξιοποίηση ή αλλαγή χρήσεων, πχ μικρά διαμερίσματα.
Οι συναλλαγές των ακινήτων χαρακτηρίζονται απο επιφυλάκτικοτητα, λόγω της υπερ-φορολόγησης της ιδιοκτησίας και του στεβλού θεσμικού πλαισίου. Το κόστος κατασκευής παραμένει επίσης υψηλό, ειδικά στις τιμές υλικών στις κατασκευές, παρά την μείωση του κόστους εργασίας, ενώ η έλλειψη ρευστότητας επιτείνει το πρόβλημα του κόστους (μη χρηματοδότηση απο τις τράπεζες).
Η αύξηση των τιμών πώλησης από το 2018 έως σήμερα που παρατηρείται πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με την αυξανόμενη ζήτηση από ξένους επενδυτές (προγραμμα Golden visa, ξένοι όμιλοι), την έλλειψη προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών προς πώληση από κατασκευαστές και ιδιοκτήτες και την προσδοκία της αγοράς για ανάκαμψη των επενδύσεων σε ακίνητα .
Παρόλα αυτά εκτιμάται ότι στη σταθεροποίηση της αγοράς κατοικίας θα μπορούσε να συμβάλει η διευθέτηση του ζητήματος των ‘κόκκινων’ δανείων, παράλληλα με την περαιτέρω ανάκαμψη της ζήτησης. Παράγοντες που πάιζουν σημαντικό ρόλο στη διακύμανση των τιμών των ακινήτων είναι η χρηματοδότηση της αγοράς από τις τράπεζες, η υπέρμετρη φορολόγηση (τέλη, ΕΝΦΙΑ) , και η γενικότερη οικονομική κατάσταση νοικοκυριών.
Τέλος, η ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων δυνητικά προσφέρει υψηλές αποδόσεις, ειδικά στα τουριστικά ακινήτα, πχ βραχυχρόνιες μισθώσεις , σε συνδυασμό με τις μειωμένες τιμές πώλησης που έχουν διαμορφωθεί, αλλά και με πρόσθετους παράγοντες όπως η δυναμική του τουρισμού, η ανάπτυξη των υποδομών και οι προοπτικές ανάπτυξης συγκεκριμένων τομέων της ελληνικής οικονομίας.
(1)Δείκτες οικιστικών ακινήτων, ΤτΕ , Φεβ. 2020
ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ – Ηλεκτρονικός Μηχανικός – ΜΒΑ
