γράφει η Ευαγγελία Χουστουλάκη
Πυρηνική ιατρός ιδιοκτήτρια του διαγνωστικού κέντρου Ραδιοανάλυση.
Υποψήφια με το συνδυασμό Συν εργασία για το Ηράκλειο με υποψήφιο Δήμαρχο τον Ευρυπίδη Κουκιαδάκη.
Η Πυρηνική ιατρική είναι η εργαστηριακή ειδικότητα η οποία συνεργάζεται με όλες τις κλινικές ειδικότητες για να τεθεί η σωστή διάγνωση στον ασθενή.
Θα δώσω μερικά παραδείγματα για να γίνω κατανοητή.
Σε ένα ενδοκρινολογικό πρόβλημα που παρουσιάζει ένας pts οι εξετάσεις της πυρηνικής ιατρικής είναι αυτές που θα μας πουν αν ο ασθενής είναι υπερθυρεοειδικός, υποθυρεοειδικός ή αν τελικά τα συμπτώματα είναι ψυχογενή.
Σε μια διερεύνηση ακμής από το δερματολόγο οι εξετάσεις της πυρηνικής ιατρικής θα βοηθήσουν τον δερματολόγο να φτάσει στη σωστή διάγνωση και θεραπεία.
Αν δηλαδή προέρχεται η ακμή από διαταραχή των ορμονών ή αν είναι άλλης αιτιολογίας.
Συχνά οι γυναίκες αλλά και οι άντρες λόγω του δυτικού τρόπου ζωής παρουσιάζουν προβλήματα στη λίμπιντο. Συνεπώς και εδώ οι ορμονικές μετρήσεις είναι αυτές που θα μας δείξουν αν τα αίτια είναι ψυχογενή ή οργανικά.
Σε περιπτώσεις που υπάρχει θέμα με την αναπαραγωγή σε ένα ζευγάρι ο πυρηνικός μπορεί να βοηθήσει στο να επιτευχθεί κύηση αλλά και στη σωστή παρακολούθηση της κύησης σε συνεργασία με τον γυναικολόγο ο οποίος παρακολουθεί τη γυναίκα- ζευγάρι.
Στην παιδιατρική πολλά παιδιά παρουσιάζουν πρόωρη ήβη ή καθυστερημένη ήβη, συνεργασία παιδιάτρου πυρηνικού για να σταματήσουμε ή να επιταχύνουμε την ανάπτυξη σε κάθε περίπτωση.
Όλες αυτές οι παθήσεις αλλά και πολλές άλλες όπως αναιμία, οστεοπόρωση με τη βοήθεια των σωστών ορμονικών μετρήσεων και τη σωστή παρακολούθηση δίνουν λύση σε όλα τα προβλήματα των σθενών.
Η Μέθοδος RIA της Πυρηνικής Ιατρικής
Το εργαστήριό μας είναι ένα εξειδικευμένο ορμονολογικό εργαστήριο που οι μετρήσεις είναι ακριβείς και γίνονται με μονοκλωνικά αντισώματα και ισότοπα.
Η μέθοδος των πυρηνικών είναι η RIA (ραδιοϊσότοπα) μέτρηση με μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα.
Συνήθως στις μετρήσεις της μεθόδου αυτής στηρίζονται πολλές επιστημονικές εργασίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Ca ενηλίκων- Ca παιδιών
Σε μία μελέτη που έγινε από τα δύο νοσοκομεία Παγνή, Βενιζέλειο ειπώθηκε ότι η θυρεοειδεκτομή την τελευταία δεκαετία είναι η συχνότερη εγχείρηση στους ενήλικες.
Τη δεκαετία 1990-2000 στις 1500 θυρεοειδεκτομές , το ποσοστό Ca είναι 11%.
Τη δεκαετία 2000-2010 στις 5000, το ποσοστό Cα ήταν 60%.
Στα παιδιά τα ποσοστά ευτυχώς διαφέρουν:
- Από 0-10 ετών είναι ένα παιδί στο 1.000.000.
- Από 10-14 ετών είναι ένα παιδί στις 200.000.
- Από 15-19 ετών είναι ένα στις 75.000.
Στην προεφηβία κορίτσια -αγόρια έχουν την ίδια πιθανότητα. Μετά την εφηβεία 15-19 ετών τα κορίτσια έχουν 4 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν νεοπλασία.
Ανησυχητικό βέβαια είναι το φαινόμενο ότι υπάρχει αύξηση της συχνότητας 1,1% ανά χρόνο.
Οι τύποι του Ca σε ενήλικες παιδιά είναι ίδιοι και όταν μιλάμε για νεοπλασία του θυρεοειδούς αδένα συνήθως αναφερόμαστε στο θηλώδες Ca και τα ποσοστά είναι:
- 60% θηλώδες
- 23% θηλώδες με θυλακιώδη διαφοροποίηση
- 10% θυλακιώδες
- 5% μυελοειδές.
Τα παιδιά έχουν πιο εκτεταμένη νόσο (αθόρυβος Ca) σε σχέση με ενήλικες:
- Λεμφαδενική νόσος 40-90% σε παιδιά
- Λεμφαδενική νόσος 20-50% σε ενήλικες
- Πνευμονική νόσος 20-30% σε παιδιά
- Πνευμονική νόσος 1% σε ενήλικες
Συνεπώς τα παιδιά έχουν 40% πολυεστική νόσο και βέβαια το παρήγορο είναι πως η νόσος παρόλο των υψηλών ποσοστών μεταστατικής διήθησης είναι θεραπεύσιμη. Κανένα παιδί δε πέθανε με Ca θυρεοειδούς.
Παράγοντες Κινδύνου και Ποια Παιδιά δύναται να εμφανίσουν
Έκθεση σε ακτινοβολία ενός παιδιού την περίοδο που βρίσκεται σε ανάπτυξη μπορεί να προκαλέσει Ca σε ηλικία 30 ετών. Μετά τα 20 χρόνια από την έκθεση αν δεν έχει εμφανιστεί Ca τότε ο κίνδυνος είναι πολύ λίγος ή μη ανιχνεύσιμος.
Η λανθάνουσα περίοδος από την έκθεση έως την εμφάνιση είναι 10 έως 20 χρόνια (Τσέρνομπιλ).
Θυρεοειδικός καρκίνος είναι συχνός σε ασθενείς που έχουν θεραπευτεί από Hogkins και non Hogkin ή λευχαιμία, που ακτινοβολούνται σε κεφαλή-τράχηλο, οπότε συνίσταται παρακολούθηση 5 ετών μετά τη θεραπεία και έπειτα για να δούμε αν αναπτύσσεται Ca θυρεοειδούς. Πριν αρχίσει η θεραπεία σε τέτοιους ασθενείς χρειάζεται οπωσδήποτε θυρεοειδικός υπέρηχος για την ύπαρξη όζων.
Οικογενειακή Προδιάθεση
Αν τρία ή περισσότερα άτομα πάσχουν από θυρεοειδική νόσο σε μία οικογένεια πρέπει να γίνεται υπέρηχος κάθε χρόνο από την ηλικία των 8 ετών. Έχει παρατηρηθεί ότι στη δεύτερη γενιά η εμφάνιση γίνεται σε μικρότερη ηλικία.
Υπάρχει συσχέτιση με κάποιο γονίδιο PTEN το οποίο συνδέεται και με άλλα γενετικά σύνδρομα ή με μια συγκεκριμένη μετάλλαξη BRAF.
Όταν υπάρχει η μετάλλαξη BRAF, έχουμε πιο επιθετική μορφή.
Στα παιδιά με θηλώδες βεβαία συνήθως υπάρχει επαναδιάταξη γονιδίου και όχι μετάλλαξη.
Πως εμφανίζονται συνήθως τα συμπτώματα
- Διάχυτη διόγκωση στη περιοχή του τραχήλου
- Όζος θυρεοειδούς
- Κούραση
- Παχυσαρκία
- Διαταραχές αύξησης
- Ακμή
- Κανένα σύμπτωμα
Συνήθως αυτά τα συμπτώματα οδηγούν τα παιδιά σε κάποιο γιατρό, παιδίατρο-ενδοκρινολόγο και τυχαία φτάνουμε στη διάγνωση (αθόρυβος καρκίνος)
Τι κάνουμε όταν διαγνωστεί ένα παιδί με όζο θυρεοειδούς
Το ποσοστό κακοήθειας στους όζους του θυρεοειδούς είναι 26%. Όταν ανιχνεύουμε όζο σε παιδί χρειάζεται:
- Μέτρηση TSH, Free T4, T4, T3, TG, CT και έλεγχος προδιάθεσης
- Ενδοκρινολόγος
- Υπέρηχος θυρεοειδούς
Ο υπέρηχος είναι πολύ σημαντικός γιατί ένας καλός ακτινολόγος αξιολογεί και τα υπόλοιπα μορφολογικά ευρήματα (μικροασβεστώσεις και αν υπάρχουν διογκωμένοι λεμφαδένες), αν η εντόπιση είναι ενδοθυρεοειδική, αν υπάρχουν άλλοι όζοι, αυξημένη αγγείωση εντός του οζιδίου στο Doppler.
Τα όρια σαφή ή ασαφή. Αν δε μπορούμε με τον υπέρηχο να διαφοροποιήσουμε τα κακοήθη από τα καλοήθη τότε κάνουμε FNA βιοψία με λεπτή βελόνα εντός του οζιδίου στην οποία λαμβάνεται κυτταρολογικό υλικό και γίνεται ιστολογική εξέταση.
Το μέγεθος του όζου επίσης λαμβάνεται σοβαρά υπ΄όψιν.
Ένας όζος ενός εκατοστού στο παιδί που έχει μικρό αδένα θεωρείται πάντα ύποπτος και πρέπει να παρακολουθείται:
- Αν ο όζος είναι καλοήθης,συνιστάται παρακολούθηση ανά έξι μήνες
- Αν ο όζος είναι αδιευκρίνιστος, συνιστάται παρακολούθηση ανά τρεις έως έξι μήνες
- Αν ο όζος είναι κακοήθης,συνιστάται ολική θυρεοειδεκτομή και αν χρειάζεται θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο.Η παρακολούθηση σε αυτή τη περίπτωση είναι συχνότερη και πιο αυστηρή και συνεχίζεται για πάρα πολλά χρόνια.
ΠΡΌΛΗΨΗ
Το κομμάτι της πρόληψης στην Ελλάδα είναι παραμελημένο. Στην Αμερική αν δεν κάνεις τις προληπτικές εξετάσεις που σου συστήνουν δε σε καλύπτουν ούτε οι ασφαλιστικές εταιρίες, ούτε το κράτος. Συνεπώς:
- Ενημέρωση των παιδιάτρων να συνταγογραφούν όλες τις εξετάσεις (προδιάθεση).
- Να ρωτούν οικογενειακό ιστορικό
- Αν υπάρχει ιστορικό ελέγχεται όλη η οικογένεια με αιματολογικές εξετάσεις και υπέρηχο θυρεοειδούς κάθε χρόνο.
Συνήθως οι γονείς κάνουν εξετάσεις τα πρώτα χρόνια έως την ηλικία των δέκα ετών. Από εκεί και μετά λόγω εφηβείας, τα παιδιά δε νοσούν, σταματάει ο εμβολιασμός, το κομμάτι του ελέγχου μειώνεται, όμως ο καρκίνος εμφανίζεται συνήθως στην εφηβεία.
Συνεπώς δε θέλουμε χειρουργεία που στοιχίζουν και ταλαιπωρούν, δημιουργούν νοσηρότητα με μακροχρόνιες παρακολουθήσεις.
Φροντίζουμε να προλάβουμε.
Ας υιοθετήσουμε τα πρότυπα των Ευρωπαϊκών χωρών
