Η απόφαση καθορίζει τον τρόπο οργάνωσης της νομικής ενημέρωσης κατά το πρώτο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων ασύλου, καθώς και το καθεστώς αμοιβής των δικηγόρων που θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα.
Την ΚΥΑ συνυπογράφουν ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης.
Δημιουργείται ειδικό Μητρώο Δικηγόρων
Βασική αλλαγή του νέου πλαισίου αποτελεί η δημιουργία του «Μητρώου Δικηγόρων Νομικής Καθοδήγησης», μέσω του οποίου θα παρέχεται πλέον η δωρεάν νομική ενημέρωση στους αιτούντες άσυλο.
Το μητρώο θα τηρείται στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας.
Σύμφωνα με την απόφαση, δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν μόνο δικηγόροι που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, έχουν παρακολουθήσει την απαιτούμενη ειδική επιμόρφωση και υπάγονται σε συγκεκριμένους κανόνες ασυμβίβαστου και διαδικασίες ελέγχου της παρεχόμενης υπηρεσίας.
Η αμοιβή των δικηγόρων
Στο άρθρο 9 της ΚΥΑ καθορίζεται το ύψος της αμοιβής των δικηγόρων.
Για κάθε συνεδρία νομικής καθοδήγησης, είτε αυτή πραγματοποιείται ατομικά είτε ομαδικά, προβλέπεται αμοιβή ύψους 160 ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Παράλληλα, θεσπίζεται πρόσθετη αμοιβή 250 ευρώ πλέον ΦΠΑ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Ειδικότερα, αυτή καταβάλλεται όταν, μετά τη συνεδρία νομικής ενημέρωσης, αιτών διεθνή προστασία που υπάγεται στις προβλεπόμενες κατηγορίες υποβάλει αίτηση για εθελούσια ή οικειοθελή αναχώρηση εντός δύο μηνών και η διαδικασία επιστροφής ολοκληρωθεί.
Η ΚΥΑ διευκρινίζει ότι η πρόσθετη αμοιβή δεν συνδέεται μόνο με την υποβολή της σχετικής αίτησης, αλλά καταβάλλεται αποκλειστικά μετά την πραγματική ολοκλήρωση της επιστροφής του ενδιαφερόμενου στη χώρα προέλευσής του ή σε άλλη προβλεπόμενη χώρα.
Το περιεχόμενο της νομικής καθοδήγησης
Στο πλαίσιο της δωρεάν νομικής ενημέρωσης, οι δικηγόροι θα παρέχουν στους αιτούντες άσυλο πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία εξέτασης της αίτησής τους, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, καθώς και τις πιθανότητες αναγνώρισης διεθνούς προστασίας, ιδίως στις περιπτώσεις υπηκόων χωρών με χαμηλά ποσοστά αποδοχής αιτημάτων ασύλου.
Παράλληλα, θα ενημερώνουν τους ενδιαφερόμενους για τις συνέπειες της παράνομης εισόδου ή παραμονής στη χώρα, καθώς και για τις δυνατότητες εθελούσιας ή οικειοθελούς επιστροφής, όπως αυτές προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία.
Στο πλαίσιο της μεταναστευτικής πολιτικής
Η νέα ρύθμιση εντάσσεται στις ευρύτερες πρωτοβουλίες του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τη διαχείριση των επιστροφών όσων δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο, 599 άτομα έχουν ήδη ενταχθεί στο ισχύον πλαίσιο εθελούσιας ή οικειοθελούς επιστροφής, επιλέγοντας την αποχώρηση αντί της κράτησης. Από αυτούς, οι επιστροφές έχουν ήδη ολοκληρωθεί για 450 άτομα, ενώ για τους υπόλοιπους η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Με τη νέα ΚΥΑ, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενσωματώσει τη διαδικασία της νομικής καθοδήγησης στο συνολικό σύστημα ενημέρωσης και διαχείρισης των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, προβλέποντας συγκεκριμένο πλαίσιο λειτουργίας για τους δικηγόρους που συμμετέχουν και καθορίζοντας τις προϋποθέσεις αποζημίωσής τους.
