Μια διαφορετική προσέγγιση του ΕΣΥ

Γιώργος Δ. Ανδρέου

Πολύς λόγος τελευταία για το ΕΣΥ, το δημόσιο σύστημα υγείας, τα προβλήματα, την αποτελεσματικότητα, τις ελλείψεις του

Αναζητούνται λύσεις και θεσμικές παρεμβάσεις ικανές να αναβαθμίσουν τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας. Λέγονται και γράφονται πολλά, κατά κανόνα υπαγορευμένα από τις πολιτικές πεποιθήσεις όσων τοποθετούνται δημόσια.

Από τη μια οι κρατιστές κόπτονται για την πάση θυσία διατήρηση και επέκταση του δημόσιου χαρακτήρα των υπηρεσιών Υγείας. Προτείνουν όλο και περισσότερες νέες δημόσιες υποδομές, προσλήψεις προσωπικού, γιατρών, νοσηλευτών, τεχνικών, διοικητικών και αύξηση των αποδοχών τους, ως δέλεαρ για να στελεχωθούν οι υπηρεσίες υγείας της Περιφέρειας, όπου και τα περισσότερα προβλήματα.

Από την άλλη οι φιλελεύθεροι εμμένουν ότι προέχει και επιβάλλεται η ενίσχυση της ανάπτυξης των ιδιωτικών δομών υπηρεσιών υγείας.
Ο γράφων θιασώτης του κοινού νου και της μέσης οδού, δεν είναι ούτε θέλει να κάνει τον ειδικό, δεν έχω πλήρη γνώση του αντικειμένου και της ιστορικής εξέλιξης της δημόσιας υγείας στη χώρα, ούτε σχετική εμπειρία, πέραν της χρήσεως, ως ασθενής, των υπηρεσιών υγείας του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα.

Εκτιμώ όμως πως αξίζει να μεταφερθεί δημόσια από το φιλόξενο βήμα αυτό, η άποψη φίλου γιατρού που παρέχει με εξαιρετική επαγγελματική επιτυχία τρεις τουλάχιστον δεκαετίες, υπηρεσίες υγείας, παλαιότερα στα πλαίσια της του δημόσιου συστήματος (ΙΚΑ) και αρκετά χρόνια ιδιωτικά. Το σημαντικό της άποψης είναι ότι αποτελεί πεποίθηση γιατρού που πολιτικά κινείται εμφανώς στο χώρο της λεγόμενης ανανεωτικής αριστεράς. Επισημαίνει σωστά:
-Είναι τόσο μεγάλες οι απαιτήσεις σε προσωπικό λόγω της γεωγραφικής και πληθυσμιακής ιδιομορφίας της χώρας και της εποχιακής έντασης των αναγκών υγείας που όσοι και να προσληφθούν δεν λύνεται το πρόβλημα.

-Η εθνική οικονομία δεν αντέχει τόσο μεγάλο αριθμό προσλήψεων και δαπανών στις δημόσιες υποδομές ούτε τόσο μεγάλη αύξηση μισθών ικανή να αποτελέσει δέλεαρ για τους νέους επιστήμονες να στελεχώσουν τις πολυάριθμές περιφερειακές υπηρεσίες υγείας.
-Έχει αποδειχθεί πως η ανταπόκριση των γιατρών, ειδικά των εξειδικευμένων που κυρίως λείπουν, στις προσκλήσεις της πολιτείας με δέλεαρ καλύτερες αποδοχές δεν απέδωσε, δεν εκδήλωσαν ενδιαφέρον να πάνε στην επαρχία, στα νησιά και τις περιοχές με ειδικές ανάγκες, να στελεχώσουν τις δομές του ΕΣΥ με αποκλειστική απασχόληση. Η αιτία επικεντρώνεται στην επιλογή, ειδικά όσων έχουν εξειδικεύσεις «εμπορεύσιμες», να σταδιοδρομήσουν στον ιδιωτικό τομέα της υγείας στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η προοπτική επαγγελματικής, οικονομικής και κοινωνικής εξέλιξης είναι ασφαλέστερη.

-Στην «δημόσια υγεία» η δραστηριότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των γιατρών που στελεχώνουν το ΕΣΥ, δεν είναι τόσο πλήρης και «αποκλειστική» όπως προβλέπει ο νόμος για τους γιατρούς του δημόσιου συστήματος, με αποτέλεσμα στην «αγορά» των υπηρεσιών υγείας να υπάρχει «τοις πράγμασι αθέμιτος επαγγελματικός ανταγωνισμός».
Η προτεινόμενη λύση είναι – κατά το γράφοντα ο χρυσούς κανών πάσης ανάπτυξης και προόδου – ο συνδυασμός, ο εμπλουτισμός του δημόσιου χαρακτήρα των υπηρεσιών υγείας με τον ιδιωτικό:
Με θεσμική νομοθετική παρέμβαση να μπορούν να προσλαμβάνονται, με υπαλληλική σχέση ή με ειδική σύμβαση, γιατροί στο ΕΣΥ με μερική, χρονικά. απασχόληση. Να υποχρεούνται να παρέχουν υπηρεσίες στις δομές του ΕΣΥ που θα προσλαμβάνονται π.χ. για 4 ώρες ημερησίως, να συμμετέχουν στα επείγοντα, τις εφημερίες και τις δραστηριότητες εν γένει της δομής που θα τοποθετηθούν, έχοντας όμως παράλληλα τη δυνατότητα και το δικαίωμα, να ασκούν και ιδιωτικά το επάγγελμα, να διατηρούν επίσημα ιατρείο και να δέχονται ασθενείς.
Οι ήδη υπηρετούντες να μπορούν να επιλέξουν είτε την υφιστάμενη έμμισθη θέση με αποκλειστική απασχόληση και διοικητική εξέλιξη, είτε την ένταξη στο νέο σύστημα υπηρεσιών.

Η καινοτομία αυτή θα οδηγήσει σε σημαντική προσέλευση γιατρών και ενίσχυση των υπηρεσιών του ΕΣΥ με μικρότερο δημόσιο κόστος, αφού οι αποδοχές της μερικής απασχόλησης θα είναι χαμηλότερες και το σύστημα θα ενισχυθεί και θα λειτουργήσει αποτελεσματικότερα.
Παράλληλα το δημόσιο σύστημα υπηρεσιών υγείας θα εξυγιανθεί πολλαπλώς, επαγγελματικά και φορολογικά, αφού ο «αθέμιτος ανταγωνισμός» θα περιορισθεί δραστικά και οι σχέσεις θα γίνουν ξεκάθαρες.

Αν μάλιστα επιτραπεί παράλληλα η ευθεία και άμεση συνεργασία του δημόσιου συστήματος με τις κατά τόπους ιδιωτικές δομές υγείας και κυρίως με το σύστημα ιδιωτικής ασφάλισης, η βελτίωση μπορεί να είναι θεαματικά αποτελεσματικότερη.
Όλα αυτά μπορούν να γίνουν, για τους κατά κανόνα ανησυχούντες και τους καχύποπτους, χωρίς να χαθεί ο δημόσιος χαρακτήρας του εθνικού συστήματος.

Προτάσεις σαν αυτή, μπορούν να αποτελέσουν τη βάση μελέτης ουσιαστικής και κυρίως αποτελεσματικής παρέμβασης και αλλαγών στο σύστημα υγείας. Απαιτούν όμως πολιτική υπέρβαση, απαγκίστρωση από ιδεολογικές αγκυλώσεις δεκαετιών και κυρίως από τη λαϊκίστικη προσέγγιση των προβλημάτων. Από δεξιά κι αριστερά, αν κρίνω από την αντίδραση «δεξιού» γιατρού που άκουσε τη σκέψη και αντέδρασε αρνητικά, αν και χωρίς σοβαρή επιχειρηματολογία. Όπως βέβαια θα αντιδράσει και το ΚΚΕ που θα σπεύσει να διαγνώσει ξεπούλημα στα συμφέροντα.

Φαίνεται όμως, σημεία των καιρών, πως στον ευρύτερο μεσαίο χώρο, στην καρδιά της κοινωνίας, έχουν ωριμάσει οι συνθήκες για αποδοχή υπερβάσεων και ριζοσπαστικών αλλαγών που δεν μπορούσαν να ακουστούν καν κάποια χρόνια πριν.

*Ο Γιώργος Ανδρέου είναι δικηγόρος (www.andreoulaw.gr)

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Ακολουθήστε το Entospolis στο Facebook