Της Ελευθερίας Νιονάκη (Δάνδολο)*
Το δικαίωμα ψήφου που έχουν οι νέοι πολίτες από τα 17 τους έτη ηλικίας και μετά κλείνει το μάτι στο ερώτημα της συμμετοχής και της ενασχόλησης των έφηβων κοριτσιών και των νέων γυναικών στην πολιτική. Και όταν αναφερόμαστε στον όρο «συμμετοχή στην πολιτική» δεν αναφερόμαστε αποκλειστικά και μόνο στην βαριά πολιτική σκηνή της χώρας όπου ζουν και ψηφίζουν, αλλά και της εμπλοκής τους στα αρχικά στάδια συμμετοχικής διαδικασίας και λήψης αποφάσεων, λόγου χάρη, στα πενταμελή και δεκαπενταμελή συμβούλια στο σχολείο αλλά και στις σχολικές λέσχες, στους πολιτιστικούς και αθλητικούς συλλόγους, καθώς επίσης και στις τοπικές ή εθνικές νεολαίες των παρατάξεων που ενδεχομένως τις εκπροσωπούν ιδεολογικά.
Τα αποτελέσματα έρευνας του 2022 που διεξήχθη σε 29.000 νέες γυναίκες ηλικίας 15-24 ετών σε 29 χώρες αποτελεί ενδεικτική εικόνα του ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά εμπόδια στην συμμετοχή των νέων γυναικών στην πολιτική, όπως επίσης και του γεγονότος ότι οι γυναίκες όλων των ηλικιών εκπροσωπούνται ανεπαρκώς από τους εκλεγμένους πολιτικούς σε θέματα που τις αφορούν άμεσα ως πολίτες και ως γυναίκες.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι το ποσοστό των γυναικών που απάντησε εάν θεωρεί ότι ενθαρρύνεται αρκετά από το περιβάλλον της για να ασχοληθεί σοβαρά με την πολιτική ή όχι: μόλις το 50% των ερωτηθεισών πιστεύουν ότι η κοινωνία που τις περιβάλλει όντως τις ενθαρρύνει με κάποιο τρόπο να εμπλακούν στην πολιτική σκηνή του τόπου τους, ενώ σε ποσοστό 19% των γυναικών δήλωσαν ότι τις αποθάρρυναν τελείως στο ότι έχουν καν τις ηγετικές ικανότητες που απαιτούνται. Μόλις το 34% πιστεύουν ότι οι πολιτικοί ασχολούνται με τα γυναικεία θέματα που τις αφορούν, ενώ ένα ποσοστό του 11% των ερωτηθεισών δήλωσαν ευχαριστημένες με τις αποφάσεις των εκλεγμένων τους (στις 29 χώρες-υποκείμενα της έρευνας) σε θέματα που τις απασχολούν[1].
Τι συμβαίνει στη χώρα μας; Και εδώ τα πράγματα δεν δείχνουν να είναι καλύτερα, καθώς υπάρχει ακόμη η νοοτροπία ότι τα κορίτσια είναι πλασμένα να προσφέρουν και να ασχολούνται με την φιλανθρωπία, αλλά όχι να ηγούνται σε σκληρές πίστες όπως αυτή της πολιτικής σκηνής. Και είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι μεγαλώνοντας έχουν ήδη αποφασίσει να ασχοληθούν (και ίσως και να ηγηθούν) με συλλόγους φιλανθρωπικούς και πολιτιστικούς ως επί το πλείστο, ενώ στους αθλητικούς συλλόγους σε επίπεδο νέων ανθρώπων βλέπουμε περισσότερο ανδρικές νεαρές παρουσίες στα ΔΣ και εμφανώς πολύ λιγότερες γυναικείες στα επιτελεία και στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Στην δε πολιτική σκηνή μόλις πρόσφατα βλέπουμε στα μαθητικά και φοιτητικά συνδικαλιστικά όργανα τις γυναικείες φωνές να τολμούν να μιλήσουν και όντως να έχουν σοβαρά πράγματα να πουν.
Τα κορίτσια όχι μόνο δεν προετοιμάζονται να διεκδικήσουν το αυτονόητο, την δυνατή φωνή στην εκπροσώπηση, την διεκδίκηση και το κυρίως βήμα στην πολιτική, αντιθέτως αποθαρρύνονται από το σύστημα στο πρώτο ακόμη βήμα διαλόγου που είναι το συμβούλιο της τάξης στο δημοτικό. Για ποιο λόγο; Επειδή έμαθαν μέσα από το παράδειγμα στο σπίτι, που είναι η πρώτη κοινωνική ομάδα, ότι τα κορίτσια δεν μιλούν, επειδή τα κορίτσια δεν έχουν κάτι να πουν, δεν αποφασίζουν εκείνα για τους εαυτούς τους, δεν διεκδικούν για να παραμείνουν «καλά κορίτσια» και κόσμημα της οικογένειας τους μέσα στην κοινωνία.
Εμείς οι γονείς ευθυνόμαστε πρωτίστως για αυτό και μετά όλοι οι υπόλοιποι. Εμείς οι γονείς που επιλέγουμε την ηρεμία μας από τον μπελά που μπορεί να μας φέρει η κοριτσίστικη εφηβική άποψη και η με δύναμη και τόλμη φωνή. Εμείς οι γονείς κλείνουμε τον διακόπτη της έκφρασης και κόβουμε τον βηματισμό των κοριτσιών μπροστά και ίσια πάνω. Και μετά τι; Μετά απλά αναρωτιόμαστε για ποιο λόγο μέσα στο κοινοβούλιο εκλέγονται άντρες που αποφασίζουν για τα δικά μας θέματα και γυναίκες αιρετές που απλά δεν μιλούν!! Για ποιο λόγο άραγε; Ποιοι ανέθρεψαν τις λιγομίλητες γυναίκες που δεν τολμούν να μιλήσουν για όσα εμάς τις γυναίκες αφορούν?
Ήρθε η στιγμή να πάρουμε απόφαση ότι τα κορίτσια και οι μετέπειτα νέες γυναίκες έχουν το δικαίωμα και στην διαφορετικότητα και στον σεξουαλικό προσανατολισμό που νιώσουν ότι τις εκφράζει, κυρίως όμως τα νέα κορίτσια έχουν δικαίωμα να επαναστατήσουν και να συμμετάσχουν στις αποφάσεις της οικογένειας και της πολιτείας που επηρεάζουν την ζωή τους, να μιλήσουν και να τοποθετηθούν.
Προτείνω να σταθούμε δίπλα στα κορίτσια μας και αφού τις ακούσουμε να τις ενθαρρύνουμε να συμμετάσχουν, να δοκιμαστούν, να τσαλακωθούν και να μάθουν από πολύ μικρή ηλικία ότι η πολιτική δεν είναι οιωνός κακών, ούτε αρένα με λιοντάρια που χρήζει την αντρική παρουσία. Η Πολιτική είναι βήμα καλών, αρκεί να την λειτουργήσουν καλοί και κυρίως άριστες και άριστοι ανεξαρτήτου φύλλου. Η πραγματική ισότητα των φύλων κάπου εδώ βάλλεται και δεκαετίες τώρα πασχίζει να υπάρξει καν και να εδραιωθεί.
Προτείνω να τις ενθαρρύνουμε να ασχοληθούν, έστω και σε θεωρητικό επίπεδο με την πολιτική, να διαβάσουν φιλοσοφία, ιστορία, μανιφέστα μεγάλων πολιτικών μορφών, να μάθουν ποιές πρωτοστάτησαν στην τέχνη, στην φιλοσοφία, στα μαθηματικά, να γνωρίσουν την Υπατία, την Μισέλ Ομπάμα και τη Μελίνα Μερκούρη, να μάθουν ποιες ήταν οι Σουφραζέτες, να ενδιαφερθούν για τις εξέχουσες γυναικείες φωνές στη χώρα μας και να κατανοήσουν ότι είτε την παχυσαρκία των παιδιών καταπολεμήσουν, είτε το περιβάλλον υπερασπιστούν, είτε το δικαίωμα κοριτσιών σε περιοχές του πλανήτη που βάλλονται από καταπιεστικά και εγκληματικά καθεστώτα που τις ωθούν στον αναλφαβητισμό, την πορνεία και την πείνα, ακόμη και αν απλά αποφασίσουν να παλέψουν και κερδίσουν την δωρεάν αντισύλληψη στις ζωές τους, όλα αυτά και άλλα πολλά ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ.
Σε μια ακόμη πιο αιρετική κίνηση από μέρους μου, προτείνω να θεσπιστεί η ασφαλής και ουσιώδης συμμετοχή των κοριτσιών από 12-17 ετών σε ομάδες συμβουλευτικής των οργάνων και των θεσμών προ της λήψης των αποφάσεων που τις αφορά και οι κυβερνήσεις σε τοπικό και εθνικό επίπεδο να διασφαλίσουν τον διάλογο μαζί τους και να επιδείξουν μηδενική ανοχή στην βία ή την παρεμπόδιση που αφορά την ειρηνική πολιτική δράση των νεαρών ακτιβιστριών.
Ο ρόλος των κοριτσιών στον ακτιβισμό και στην πολιτική σκηνή του πλανήτη είναι ουσιαστικός και ζωτικός στην ζωή όλων μας. Πέρα από την καθαρή ματιά και την δυνατή αντίληψη διαθέτουν και την ορμή της ηλικίας τους που πραγματικά μπορούν να μετακινήσουν βουνά.
Τα κορίτσια, οι έφηβες και οι νέες γυναίκες έχουν φωνή, έχουν άποψη, έχουν δικαίωμα να ασχοληθούν ισότιμα και να εκπαιδευτούν στην λήψη αποφάσεων, έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν σε όσα τις αφορούν και σε όσα αφορούν τον κόσμο γύρω τους.
Έφτασε η στιγμή, θεωρώ, να αλλάξουμε τα πράγματα και οι γυναίκες να ασχοληθούν σοβαρά με τη πολιτική, βάση ικανοτήτων και εφόσον το επιλέξουν, από πολύ μικρή ηλικία.
Επειδή, αν θέλουμε να μιλήσουμε και να παλέψουμε ειλικρινά για την ισότητα και την ισονομία, θα ανοίξουμε τον δρόμο στις γυναίκες από τις πολύ μικρές ηλικίες, θα κοιτάξουμε τις κόρες μας στα μάτια και θα τους πούμε: έχεις φωνή ΜΙΛΑ, ΕΚΦΡΑΣΟΥ, ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕ … ΒΓΕΣ ΜΠΡΟΣΤΑ!!!
*Η Ελευθερία Νιονάκη (Δάνδολο) είναι ακτιβίστρια σε θέματα ισότητας και ασφάλειας των γυναικών και των παιδιών και ασχολείται ενεργά με εθελοντικές δράσεις που αφορούν κυρίως τις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και την καταπολέμηση της βίας σε οποιαδήποτε μορφή της.
[1] Πηγή: https://plan-international.org/publications/equal-power-now/
