Κύριοι, κύριοι Υπουργοί,
Σύμφωνα με ενημέρωση από κατοίκους του Ηρακλείου της Κρήτης, ο καταστροφικός πρόσφατος σεισμός που έπληξε το Αρκαλοχώρι και την ευρύτερη περιοχή του Δήμου Μινώα Πεδιάδας προκάλεσε, εκτός των καταστροφών σε οικίες, καταστήματα και επιχειρήσεις, οικονομική δυσπραγία στους επιχειρηματίες και στους εργαζόμενους της περιοχής. Ο εν λόγω σεισμός, επιπρόσθετα, προκάλεσε απώλεια εισοδήματος σε ιδιοκτήτες επαγγελματικής στέγης και αδυναμία κάλυψης τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων σε φορολογούμενους της ευρύτερης περιοχής του εν λόγω Δήμου. Συνεπώς, τίθεται επιτακτικά η αναγκαιότητα απαλλαγής των τοπικών επιχειρήσεων από φόρους, τους οποίους θα έπρεπε να καταβάλλουν το επόμενο χρονικό διάστημα, όπως και απαλλαγής, εν γένει, των φορολογουμένων-δημοτών του Δήμου Μινώα Πεδιάδας, καθώς και των φορολογουμένων-δημοτών κάθε σχετικά πληγείσας περιοχής, η οποία εντάχθηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, λόγω του προσφάτου ισχυρού σεισμού στο Αρκαλοχώρι.
Με δεδομένα όλα τα παραπάνω
Ερωτώνται οι κ. κ. Υπουργοί:
- Προτίθεσθε να προβείτε στην απαλλαγή από τις φορολογικές υποχρεώσεις (όπως είναι π.χ. η απαλλαγή από την υποχρέωση επιστροφής της «επιστρεπτέας προκαταβολής»), για ένα εύλογο χρονικό διάστημα, των επιχειρήσεων που εδράζονται στις περιοχές που κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, εξαιτίας του καταστροφικού σεισμού στο Αρκαλοχώρι, μέχρι οικονομικής ανάκαμψης των τελευταίων;
- Σε ποιες ενέργειες διατίθεσθε να προβείτε, ώστε να αναπληρωθεί μέρος της απώλειας του εισοδήματος των εργαζομένων σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός των ορίων του ανωτέρω Δήμου, των οποίων οι σχετικοί εργασιακοί χώροι επλήγησαν από τον ανωτέρω καταστροφικό σεισμό;
Ο ερωτών Βουλευτής ΒΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ
998/22.10.2021, ΓΔΟΥ 999/22.10.2021 και ΓΔΟΥ 1000/22.10.2021 (Β’
4918, Β΄ 4911 και Β΄4912), τροποποιήθηκαν οι αρχικές αποφάσεις και προχώρησε η δεύτερη φάση της διαδικασίας, επεκτείνοντας την περίμετρο των δικαιούχων που επλήγησαν από το σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021 και παρατείνοντας την προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως την 15η Νοεμβρίου 2021.
Περαιτέρω τροποπιήθηκαν με τις με Αριθμ. ΓΔΟΥ 1017 ΦΕΚ Β 5140-05.11.2021
«Τροποποίηση της υπό στοιχεία ΓΔΟΥ 979/ 05.10.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Υποδομών και Μεταφορών και Επικρατείας
«Διαδικασία χορήγησης εφάπαξ έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης, ως πρώτη αρωγή, έναντι στεγαστικής συνδρομής, σε ιδιοκτήτες που επλήγησαν από το σεισμό που εκδηλώθηκε την 27η Σεπτεμβρίου 2021 σε περιοχές της Περιφέρειας Κρήτης» (Β’4619).» και
Αριθμ. ΓΔΟΥ 1018 ΦΕΚ Β 5140-05.11.2021 «Τροποποίηση της υπό στοιχεία ΓΔΟΥ980/ 5.10.2021 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Εσωτερικών και Επικρατείας «Διαδικασία χορήγησης εφάπαξ έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης, ως πρώτη αρωγή για αποζημίωση οικοσκευής σε φυσικά πρόσωπα που επλήγησαν από το σεισμό που εκδηλώθηκε την 27η Σεπτεμβρίου 2021 σε περιοχές της Περιφέρειας Κρήτης» (Β’4620).».
Για την καλύτερη και δικαιότερη κατανομή της στήριξης προς τους δικαιούχους πληγέντες, για την πληρωμή των ενισχύσεων, όλοι οι δικαιούχοι υποβάλουν:
α) το δελτίο επανελέγχου του ακινήτου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με το οποίο το κτίριο έχει κριθεί επικίνδυνο για χρήση («ΚΟΚΚΙΝΟ») ή προσωρινά ακατάλληλο για χρήση («ΚΙΤΡΙΝΟ») ή κατάλληλο για χρήση («ΠΡΑΣΙΝΟ») με ελαφρές βλάβες από τον σεισμό ή
β) το δελτίο ταχείας αυτοψίας του ακινήτου από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με το οποίο το κτίριο έχει κριθεί μη κατοικήσιμο, σε περίπτωση που δεν έχει διενεργηθεί επανέλεγχος.
Επισημαίνεται ότι το ποσό της πρώτης αρωγής έναντι στεγαστικής συνδρομής συμψηφίζεται με το τελικό ποσό στεγαστικής συνδρομής που θα προσδιοριστεί από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ενώ το ποσό της πρώτης αρωγής έναντι επιχορήγησης για αποκατάσταση ζημιών σε επιχειρήσεις συμψηφίζεται με το ποσό της επιχορήγησης όπως θα προσδιοριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών μετά την καταγραφή ζημιών από τις επιτροπές κρατικής αρωγής. Σε περίπτωση που ο λαβών την ενίσχυση δεν κριθεί τελικά δικαιούχος ή το ποσό που δικαιούται είναι μικρότερο, προβλέπεται η επιστροφή του υπερβάλλοντος ποσού. Αντιστοίχως, σε περίπτωση ψευδούς δηλώσεως το ποσό της ενίσχυσης επιστρέφεται στο ελληνικό δημόσιο.
Στο εξηκοστό έβδομο άρθρο του ν. 4839/2021 (Α΄ 181) ορίζεται ότι:
Η εφάπαξ έκτακτη οικονομική ενίσχυση για κτιριακές εγκαταστάσεις και κατοικίες φυσικών ή νομικών προσώπων έναντι στεγαστικής συνδρομής, η εφάπαξ έκτακτη οικονομική ενίσχυση φυσικών προσώπων για αποζημίωση οικοσκευής και η εφάπαξ έκτακτη οικονομική ενίσχυση επιχειρήσεων και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορέων έναντι επιχορήγησης για την αντιμετώπιση ζημιών, που καταβάλλεται στα πληγέντα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή τις πληγείσες νομικές οντότητες, επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορείς που περιέρχονται ή περιήλθαν, προσωρινά ή μόνιμα, σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης εξαιτίας του σεισμού που εκδηλώθηκε την 27η Σεπτεμβρίου 2021 σε περιοχές της Κρήτης, ορίζεται ως αφορολόγητη, μη εφαρμοζόμενης της παρ. 1 του άρθρου 47 του ν, 4172/2013 (Α’ 167) σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησής της, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, τέλος ή εισφορά, συμπεριλαμβανομένης και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43Α του ν. 4172/2013 (Α’ 167), δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιοσδήποτε παροχής κοινωνικού ή προνοιακού χαρακτήρα.
Τέλος, όσον αφορά την επιστροφή του επιστρεπτέου ποσού της ληφθείσας ενίσχυσης μέσω του καθεστώτος της επιστρεπτέας προκαταβολής, επισημαίνεται ότι παρέχεται η δυνατότητα, υπό την προϋπόθεση της τήρησης της υποχρέωσης της διατήρησης του προσωπικού, όπως αυτή καθορίζεται σε κάθε κύκλο της επιστρεπτέας προκαταβολής, επιστροφής των κάτωθι ποσοστών της ενίσχυσης:
α) Για επιχειρήσεις που έχουν κάνει έναρξη εργασιών πριν την 1η Ιανουαρίου 2019, δεν άνοιξαν υποκατάστημα από την 1η Απριλίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 και έχουν θετικά ακαθάριστα έσοδα το 2019
αα) 25% της ενίσχυσης, εφόσον η μείωση των ακαθάριστων εσόδων του 2020 της επιχείρησης ξεπερνάει το 70% σε σχέση με τα έσοδα του 2019 και η επιχείρηση παρουσιάζει ζημίες προ φόρων ή
ββ) 33,3% της ενίσχυσης, εφόσον η μείωση των ακαθάριστων εσόδων του 2020 της επιχείρησης ανέρχεται τουλάχιστον σε 30% και ως 70% σε σχέση με τα έσοδα του 2019 και παρουσιάζει ζημίες προ φόρων ή
γγ) 50% της ενίσχυσης, για τις λοιπές επιχειρήσεις.
β) Για επιχειρήσεις που έχουν κάνει έναρξη εργασιών μετά την 1η Ιανουαρίου 2019 ή άνοιξαν υποκατάστημα από την 1η Απριλίου 2019 έως την 31η Δεκεμβρίου 2020 ή έχουν μηδενικά ακαθάριστα έσοδα το 2019
αα) 25% της ενίσχυσης, εφόσον η μείωση των ακαθάριστων εσόδων του 2020 της επιχείρησης ξεπερνάει το 30% σε σχέση με τα έσοδα του 2019 και η επιχείρηση παρουσιάζει ζημίες προ φόρων ή
ββ) 33,3% της ενίσχυσης, για τις λοιπές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, αυξάνονται οι δόσεις για την αποπληρωμή του επιστρεπτέου ποσού της ληφθείσας ενίσχυσης σε εξήντα (60) ισόποσες μηνιαίες δόσεις, οι οποίες είναι πλέον άτοκες, ενώ εναλλακτικά, παρέχεται η δυνατότητα εφάπαξ καταβολής του επιστρεπτέου ποσού της ληφθείσας ενίσχυσης, πριν τη λήξη της περιόδου χάριτος (31η Δεκεμβρίου 2021), με έκπτωση 15% επί του επιστρεπτέου ποσού.
Επιπλέον, δε, ρυθμίστηκαν, ειδικότερα, με τις
Υ.Α ΔΑΕΦΚ-ΚΕ/οικ.18662/A321/2021 ΦΕΚ B’ 4958/26.10.2021 οι «Προθεσμίες και διαδικασία χορήγησης στεγαστικής συνδρομής για ανακατασκευή, αυτοστέγαση, αποπεράτωση και επισκευή κτιρίων πληγέντων από τους σεισμούς του 2021, σε περιοχές της Περιφέρειας Κρήτης.» και
ΔΑΕΦΚ-ΚΕ/ 21140 /Α36/2021 ΦΕΚ B’ 5489/27.11.2021 η «Επιδότηση προσωρινής στέγασης κατοίκων που επλήγησαν από τους σεισμούς της 24ης Ιουλίου και 27ης Σεπτεμβρίου 2021, σε περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Ηρακλείου και Λασιθίου της Περιφέρειας Κρήτης, με τη μορφή επιδότησης ενοικίου/συγκατοίκησης.»
ενώ με τις
- 1240/2021 ΦΕΚ B’ 5268/12.11.2021 η «Απαλλαγή από ΦΠΑ για δωρεάν παραδόσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών από υποκειμένους στον ΦΠΑ για την κάλυψη των αναγκών των πληγέντων από τη σεισμική δόνηση που σημειώθηκε την 27-9-2021 και των ζημιών που αυτή προκάλεσε στη γεωγραφική περιοχή των Δήμων Μινώα Πεδιάδος και Αρχανών – Αστερουσίων της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου της Περιφέρειας Κρήτης.» και
Α. 1241/2021 ΦΕΚ B’ 5268/12.11.2021 η «Διαδικασία απαλλαγής ΦΠΑ των παραδόσεων αγαθών και παροχής υπηρεσιών στο πλαίσιο αντιμετώπισης αναγκών των πληγέντων από τη σεισμική δόνηση που σημειώθηκε την 27-9-2021 και των ζημιών που αυτή προκάλεσε στη γεωγραφική περιοχή των Δήμων Μινώα Πεδιάδος και Αρχανών – Αστερουσίων της Περιφερειακής Ενότητας Ηρακλείου της Περιφέρειας Κρήτης.»
Γ. Οι ελληνικές αρχές δύνανται, προς στήριξη των επιχειρήσεων που έχουν υποστεί ζημίες σε περιοχές που έχουν πληγεί από θεομηνίες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι σεισμοί, να θεσπίσουν καθεστώς στήριξης με ενωσιακή νομική βάση:
Α) Τους απαλλακτικούς κανονισμούς κρατικών ενισχύσεων και πιο συγκεκριμένα:
- το άρθρο 50 του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (ΓΑΚ) 651/2014 το οποίο αφορά καθεστώτα ενισχύσεων που αποβλέπουν στην επανόρθωση των ζημιών από ορισμένες θεομηνίες.
- το άρθρο 30 του Καν. 702/2014 το οποίο αφορά ενισχύσεις για την αποκατάσταση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες στον γεωργικό τομέα και
- με το άρθρο 44 του Καν. 1388/2014 το οποίο αφορά ενισχύσεις που προκλήθηκαν από θεομηνίες στην αλιεία και υδατοκαλλιέργεια.
Βασικές προϋποθέσεις εφαρμογής των ανωτέρω άρθρων είναι να έχει αναγνωριστεί από τις αρμόδιες αρχές ως θεομηνία το φαινόμενο που προκάλεσε τις ζημίες, καθώς και να υπάρχει αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της θεομηνίας και της ζημίας που υπέστη η επιχείρηση. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες που προκύπτουν από τη ζημία που προκλήθηκε ως άμεση συνέπεια της θεομηνίας, όπως εκτιμήθηκαν από ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα, αναγνωρισμένο από την αρμόδια εθνική αρχή ή από ασφαλιστική επιχείρηση. Οι εν λόγω ζημίες, μπορεί να περιλαμβάνουν υλικές ζημιές στοιχείων ενεργητικού και μέσων παραγωγής και απώλειες εισοδήματος ως απόρροια πλήρους ή μερικής καταστροφής της αναστολής της δραστηριότητας, καθώς και πλήρους ή μερικής καταστροφής της γεωργικής παραγωγής (όταν αναφερόμαστε στον τομέα της γεωργίας). Οι ενισχύσεις και κάθε άλλη πληρωμή που χορηγούνται ως αντιστάθμιση για τη ζημία, συμπεριλαμβανομένων των πληρωμών βάσει ασφαλιστηρίων συμβολαίων, περιορίζονται στο 100 % των επιλέξιμων δαπανών
Και στις τρεις περιπτώσεις, απαιτείται γνωστοποίηση των καθεστώτων στο σύστημα SANI
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ).
Β) Τους κανονισμούς για την χορήγηση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, ήτοι Καν. 1407/2013, Καν. 1408/2013 για τον γεωργικό τομέα και Καν. 717/2014 για τον τομέα της αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, πληρουμένων των σχετικών προϋποθέσεων ιδίως ως προς τα ανώτατα όρια και την σώρευση.
Γ) Το άρθρο 107 παρ. 2β της Συνθήκης για την Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), στη βάση του οποίου θα μπορούσε να σχεδιαστεί ειδικό καθεστώς, σύμφωνα με το οποίο ενισχύσεις για την επανόρθωση ζημιών που προκαλούνται από θεομηνίες ή άλλα έκτακτα γεγονότα, συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά, το οποίο, όμως, θα πρέπει να κοινοποιηθεί προς έγκριση από την ΕΕ και στο πλαίσιο της διαβούλευσης θα αποκρυσταλλωθούν οι ειδικότερες προϋποθέσεις του.
Επιπλέον, σημειώνεται ότι με την αριθμ. C(2020) 1863/19.03.2020 Ανακοίνωση της ΕΕ, όπως ισχύει (Προσωρινό Πλαίσιο), εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα κράτη μέλη δύνανται να χορηγούν ενισχύσεις σε επιχειρήσεις που έχουν πληγεί οικονομικά, λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού (Covid-19). Το καθεστώς της επιστρεπτέας προκαταβολής βασίζεται αφενός στο τμήμα 3.1 του Προσωρινού Πλαισίου1 (ΠΠ) και αφετέρου στον Καν. 1407/2013 για χορήγηση ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis).
Σύμφωνα με την παρ. 23 ter του Προσωρινού Πλαισίου είναι δυνατή η μετατροπή της επιστρεπτέας ενίσχυσης σε μη επιστρεπτέα έως 31.12.2022.
Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθ. 4 του Καν. 1407/2013, οι χορηγούμενες ενισχύσεις ήσσονος σημασίας πρέπει να είναι διαφανείς, ήτοι να είναι δυνατόν να υπολογιστεί εκ των προτέρων με ακρίβεια το ακαθάριστο ισοδύναμο επιχορήγησης της ενίσχυσης χωρίς να είναι αναγκαία εκτίμηση κινδύνου («διαφανείς ενισχύσεις»). Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν είναι γνωστό εκ των προτέρων το ποσό που τελικά θα επιστραφεί από τις επιχειρήσεις (καθώς υπό προϋποθέσεις, οι οποίες σημειωτέον έχουν τροποποιηθεί, και η πλήρωση ή μη των οποίων δεν είναι γνωστή εκ των προτέρων, ένα ποσοστό της επιστρεπτέας ενίσχυσης δεν επιστρέφεται), δεν είναι δυνατόν να υπολογιστεί το ακριβές ύψος της σε όρους ακαθάριστου ισοδύναμου επιχορήγησης. Και για το λόγο αυτό λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό ενίσχυσης . Επομένως η επιστροφή της επιστρεπτέας δεν επηρεάζει το ποσό της ενίσχυσης.
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ OIKONOMIΚΩΝ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ
