Αντιμέτωποι με ακραίες τιμές, που φτάνουν ακόμα και τα 2,70 ευρώ ανά λίτρο, βρίσκονται οι Έλληνες οδηγοί και επαγγελματίες που χρησιμοποιούν πετρέλαιο για τις μετακινήσεις και τις μεταφορές τους.
Η Ελλάδα δεν είναι, όμως, η εξαίρεση, καθώς όλη η Ευρώπη βιώνει ένα πρωτοφανές σοκ με τις τιμές του diesel, και το χειρότερο είναι ότι ακόμα δεν έχουμε δει το «ταβάνι».
Η τιμή του αργού έχει αποσυνδεθεί προ πολλού από τη διεθνή τιμή του diesel. Η κατάρρευση της διυλιστικής δυναμικότητας της Ευρώπης εδώ και περίπου 15 χρόνια -ένα ακόμα βαρύ τίμημα στον δρόμο για την «πράσινη» μετάβαση- ήρθε και «κούμπωσε» με τις καταστροφές σε ενεργειακές υποδομές στη Ρωσία και στη Μ. Ανατολή. Αποτέλεσμα; Η εξάρτηση της γηραιάς ηπείρου από τις εισαγωγές καυσίμων έλαβε τη μορφή «ασφυξίας», όχι τόσο σε σχέση με την επάρκεια, αλλά κυρίως σε σχέση με τις τιμές του diesel, που έχουν πάρει «φωτιά».
Οι δηλώσεις Τραμπ για το ενδεχόμενο απαγόρευσης ή περιορισμού των εξαγωγών αμερικανικού diesel εκτόξευσαν την τιμή του πάνω από τα 200 δολάρια, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι, αν υλοποιηθεί αυτό το σχέδιο, τότε η τιμή του diesel μπορεί να φτάσει ακόμα και τα 350 δολάρια το βαρέλι!
Ακραίες τιμές
Αυτή τη στιγμή η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης διαμορφώνεται στα 2,226 ευρώ/λίτρο πανελλαδικά, ενώ οι πρατηριούχοι προειδοποιούν ότι ο χειμώνας θα είναι δύσκολος. Ήδη, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, κυρίως στα νησιά, οι τιμές χτυπάνε κόκκινο, όπως:
Στο κέντρο της Αθήνας, στην Πέτρου Ράλλη το diesel πωλείται προς 2,548 ευρώ.
Στη Θεσσαλονίκη η τιμή του φτάνει ως και τα 2,429 ευρώ.
Στη Σαντορίνη, και συγκεκριμένα το Εμπορειό, η τιμή του έχει φτάσει στα 2,669 ευρώ.
Στη Ρόδο πωλείται μέχρι και 2,619 ευρώ.
Στο Ηράκλειο Κρήτης η τιμή του πετρελαίου κίνησης φτάνει ως και τα 2,427 ευρώ.
Στην Κέρκυρα έχει «πιάσει» τα 2,489 ευρώ.
Ενδεικτικά, για να γεμίσει ένα ντεπόζιτο 50 λίτρων τον Φεβρουάριο, δηλαδή πριν ξεκινήσει ο πόλεμος στον Περσικό, χρειάζονταν 78,50 ευρώ. Πλέον, απαιτούνται 111,50 ευρώ, δηλαδή κάθε γέμισμα κοστίζει 33 ευρώ παραπάνω!
Επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι αυτά τα αυξημένα κόστη θα μετακυλιστούν στις τελικές τιμές των προϊόντων, οι αγρότες περιμένουν να υλοποιηθεί η δέσμευση της κυβέρνησης για αφορολόγητο πετρέλαιο στην αντλία από τον Νοέμβριο, ενώ οι αλιείς ετοιμάζονται να «δέσουν» τις ψαρόβαρκες την 1η Οκτωβρίου, ζητώντας άμεσα μέτρα στήριξης.
Σε ανάλογο αναβρασμό βρίσκεται όλη η Ευρώπη, την ώρα που η Κομισιόν και η ΕΚΤ διαμηνύουν ότι δεν πρέπει να ληφθούν οριζόντια μέτρα, ανάλογα με την περίοδο 2022/2023, ενώ το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι, αν οι κυβερνήσεις δεν λάβουν μέτρα συμμαζέματος των ελλειμμάτων και των χρεών τους, το σοκ στις αγορές κρατικών ομολόγων θα είναι ηχηρό. Σύμφωνα με τα νέα συγκριτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση τιμή του diesel στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 2,226 ευρώ, ενώ στην Ευρωζώνη πάει ψηλότερα, στα 2,624 ευρώ ανά λίτρο. Πάνω από αυτό το όριο βρίσκεται ο «σκληρός πυρήνας» της Ευρώπης και συγκεκριμένα:
Η Ολλανδία με μέση τιμή 2,579 ευρώ
Η Φινλανδία και η Δανία με 2,555 ευρώ
Η Γερμανία με 2,457 ευρώ
Το Βέλγιο με 2,386 ευρώ
Η Γαλλία με 2,383 ευρώ
Η Ιταλία με 2,281 ευρώ
Οι επιδοτήσεις
Το ρευστό διεθνές περιβάλλον επιβάλλει και διαφορετικό σχεδιασμό ως προς την επιδότηση των καυσίμων. Με απλά λόγια, αν στα μέσα του Οκτωβρίου, που ξεκινά η περίοδος θέρμανσης, οι διεθνείς και εγχώριες τιμές έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω, ανάλογα θα αναπροσαρμοστούν και τα ποσά των επιδοτήσεων.
Σε πρώτη φάση, στις 30 Σεπτεμβρίου, αναμένεται ότι θα ανακοινωθεί η παράταση της επιδότησης σε πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη, τόσο από τον Κρατικό Προϋπολογισμό όσο κι από τα διυλιστήρια. Αν η κρατική επιδότηση παραμείνει στα 10 λεπτά ανά λίτρο ή αν θα επανέλθει στα 20 λεπτά, δηλαδή στα επίπεδα του Απριλίου, θα αποφασιστεί στις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας.
Στις 14 Οκτωβρίου, δηλαδή μία ημέρα πριν ξεκινήσει επισήμως η περίοδος θέρμανσης, θα ανακοινωθεί η επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία καλύπτει, επίσης, φυσικό αέριο, ρεύμα, καυσόξυλα, πέλετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, η μέση τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 1,752 ευρώ ανά λίτρο, κι αυτή θα είναι η τιμή αναφοράς για την Ελλάδα. Πρακτικά, με την επιδότηση -από κράτος και διυλιστήρια- η μέση τιμή εκκίνησης θα πρέπει να διαμορφωθεί κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, κι αυτό συνεπάγεται επιδότηση τουλάχιστον 0,35-0,40 ευρώ, με βάση τις σημερινές τιμές.
Το πρόβλημα ήταν και παραμένει ότι σε έναν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, της τάξης των 150 εκατ. ευρώ, θα πρέπει να «χωρέσουν» οι επιδοτήσεις στην αντλία, αλλά και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία, αν είναι της τάξης του 20%, έχει κόστος γύρω στα 35 εκατ. ευρώ.
Σημειωτέον ότι την επομένη των ανακοινώσεων για την επιδότηση θέρμανσης συνεδριάζουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπου η ελληνική πλευρά θα βάλει στο τραπέζι την εξαίρεση από τις «οροφές» δαπανών, τις έκτακτες και προσωρινού χαρακτήρα μειώσεις έμμεσων φόρων στην Ενέργεια. Περίπου μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 6 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός αναμένεται ότι θα έχει ανοίξει τα χαρτιά του στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ, για το αν, πότε και πώς μπορούν να στηριχθούν οι ενεργοβόρες βιομηχανίες, με την αξιοποίηση κοινοτικών «εργαλείων», τα οποία απαιτούν όμως εθνικούς πόρους.
