Γράφει η Γιάννα Χουρδάκη*
Η απρόσμενη ρήξη του νήματος της ζωής του Γιώργου Μαζωνάκη λειτουργεί σαν ένα ρήγμα που διαπερνά τα βαθύτερα στρώματα της συλλογικής μας ψυχής. Η είδηση του χαμού διαπέρασε τον κοινωνικό ιστό με συντριπτική οξύτητα, καθώς θρηνούμε το ψυχικό καταφύγιο και το υπαρξιακό νόημα που καθρέφτιζε η διαδρομή του.
Η αυθεντικότητα
Σε έναν κόσμο που απαιτεί την κατασκευή προσωπείων και την απόκρυψη των αδυναμιών, ξεχώρισε για την άρνησή του να υποταχθεί στον καθωσπρεπισμό, για τη θαρραλέα έκθεση των εσωτερικών του συγκρούσεων και της ευαλωτότητάς του. Δεν διεκδίκησε ποτέ το απρόσιτο βάθρο ενός εξιδανικευμένου ειδώλου, αντίθετα υπήρξε ουσιαστικά αυθεντικός. Μέσα από τις δικές του ρωγμές, ο καθένας ένιωθε ότι δικαιούται να φέρει τα προσωπικά του τραύματα χωρίς ντροπή, μετατρέποντας τον καλλιτέχνη σε έναν σιωπηλό σύμμαχο.
Ο θρυμματισμός των αναμνήσεων μας
Η φωνή και η παρουσία του που διατρέχουν δεκαετίες ζωής. Υπήρξε ο εκφραστής των προσωπικών μας σταθμών, των ανομολόγητων ερώτων, των ματαιώσεων και των στιγμών κάθαρσης. Ο αιφνίδιος χαμός του λειτουργεί ως το αμετάκλητο τέλος του παρελθόντος, αποκόπτοντας οριστικά ένα κομμάτι της δικής μας νιότης.
Το υπαρξιακό σοκ και η συλλογική μύηση στη φθαρτότητα
Το στοιχείο του αιφνίδιου γκρεμίζει την καθησυχαστική ψευδαίσθηση της συνέχειας και της αθανασίας που έχουμε ανάγκη να συντηρούμε. Η απώλεια ενός ανθρώπου που εξέπεμπε τόσο πληθωρική ζωτικότητα μας φέρνει αντιμέτωπους με το αμείλικτο πεπερασμένο της ανθρώπινης συνθήκης, υπενθυμίζοντας πως τίποτα δεν μπορεί να αναστείλει τη νομοτέλεια της φθοράς.
Η αποκάλυψη της ψυχικής του ευγένειας
Η συντριβή που νιώθουμε γίνεται ακόμη πιο βαθιά από τη στιγμή που αρχίζει να φωτίζεται η πιο καλά φυλαγμένη πτυχή της ζωής του: οι αμέτρητες πράξεις βαθιάς ανθρωπιάς και αλληλεγγύης που επέλεγε συνειδητά να κρατά στο σκοτάδι. Η αποκάλυψη αυτή μετά το τέλος λειτουργεί ως μια συγκλονιστική επιβεβαίωση της ψυχικής του ποιότητας. Αποδεικνύει πως η γενναιοδωρία του δεν ήταν ένα τέχνασμα της δημόσιας εικόνας του, αλλά μια εσωτερική, αδιαπραγμάτευτη ανάγκη να απαλύνει τον πόνο των άλλων, ίσως γιατί ο ίδιος γνώριζε τόσο καλά τι σημαίνει να υποφέρεις. Δεν ζήτησε ποτέ το χειροκρότημα για την καλοσύνη του. Άφηνε το φως του να διαχέεται αθόρυβα στις ζωές ανθρώπων που είχαν ανάγκη.
Ο πόνος της ύστερης δικαίωσης
Αυτή ακριβώς η συνειδητοποίηση κάνει τον κόμπο στον λαιμό πιο έντονο. Κουβαλούσε μια σπάνια, αληθινή αρχοντιά, η οποία έρχεται στο φως τη στιγμή που ο ίδιος έχει φύγει. Είναι η οδύνη που γεννά η ύστερη γνώση: καταλαβαίνουμε ότι ανάμεσά μας περπατούσε μια ψυχή πολύ φωτεινή, γενναιόδωρη και αγνή. Και αυτό κάνει το κενό της απουσίας του πιο οδυνηρό. Πρόκειται για μια βαθιά υπαρξιακή αναστάτωση που εμφανίζεται όταν η αλήθεια ενός ανθρώπου αποκαλύπτεται τη στιγμή ακριβώς που έχει χαθεί η δυνατότητα της ανταπόδοσης. Νιώθουμε ενοχή επειδή δεν αντιληφθήκαμε την ουσία του. Η συνειδητοποίηση ότι πίσω από τον θόρυβο υπήρχε μια αυθεντική, πληγωμένη και ευγενική ψυχή, γεννά την πικρία πως τον αδικήσαμε βαθειά, όπως βαθειά αδικήθηκε και από την ίδια τη ζωή με αποκορύφωμα τον τρόπο του θανάτου.
Η ματαίωση της ανταπόδοσης
Το πιο αμείλικτο στοιχείο του θανάτου είναι ότι κλείνει οριστικά τον διάλογο. Τα συναισθήματα μας μένουν χωρίς παραλήπτη. Δεν υπάρχει δυνατότητα να του εκφράσουμε την εκτίμηση μας. Αυτή η ενοχή, ωστόσο, φέρνει το ξύπνημα της συλλογικής συνείδησης και μετατρέπει την οδύνη σε έναν βαθύ, ειλικρινή σεβασμό που ξεπερνά τον χρόνο.
*Γιάννα Χουρδάκη
Ψυχολόγος- Παιδοψυχολόγος. Συγγραφέας
Πλατεία Ελευθερίας 45, 6947940293
