Ο κλάδος της κρουαζιέρας σημειώνει πρόοδο στην ενεργειακή αποδοτικότητα των πλοίων και επενδύει ολοένα και περισσότερο στην ηλεκτροδότηση από την ξηρά. Ωστόσο, στο κρίσιμο ζήτημα της απανθρακοποίησης, δηλαδή της μετάβασης σε κλιματικά ουδέτερα καύσιμα, εξακολουθεί να απέχει σημαντικά από τις απαιτήσεις της εποχής. Αυτό προκύπτει από την Κατάταξη Εταιρειών Κρουαζιέρας (Cruise Ranking) 2026 της NABU /Birdlife Γερμανίας, που δημοσιεύθηκε στις 6 Αυγούστου. Ακόμη και οι εταιρείες με την καλύτερη επίδοση συγκεντρώνουν λιγότερο από το 50% της μέγιστης δυνατής βαθμολογίας.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, παρά τη διαχρονική κριτική, η πλειονότητα των εταιρειών κρουαζιέρας εξακολουθεί να χρησιμοποιεί μαζούτ. Μόλις τέσσερις από τις δώδεκα εταιρείες που αξιολογήθηκαν το έχουν αποκλείσει πλήρως από τη λειτουργία των πλοίων τους. Πρόκειται για ένα από τα πιο ρυπογόνα ναυτιλιακά καύσιμα, η χρήση του οποίου καθίσταται δυνατή μόνο με συστήματα καθαρισμού καυσαερίων (πλυντηρίδες-scrubbers). Ωστόσο, τα συστήματα αυτά δεν εξαλείφουν τους ρύπους, αλλά τους μεταφέρουν στη θάλασσα μέσω των υγρών αποβλήτων που βγαίνουν από τις πλυντηρίδες.
«Οι εταιρείες κρουαζιέρας εξακολουθούν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο μαζούτ, με καταστροφικές συνέπειες για το κλίμα και το θαλάσσιο περιβάλλον. Η σταδιακή κατάργησή του είναι εδώ και χρόνια τεχνικά εφικτή. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη λύσεων, αλλά η απουσία βούλησης για την εφαρμογή τους. Οι εταιρείες οφείλουν πλέον να επενδύσουν σε φιλικά προς το κλίμα συστήματα πρόωσης και καθαρά καύσιμα, αναλαμβάνοντας την ευθύνη που τους αναλογεί για την προστασία των θαλασσών και του κλίματος», δήλωσε η Raija Koch, υπεύθυνη πολιτικής για τη ναυτιλία στη NABU.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση από τα κρουαζιερόπλοια εξακολουθεί επίσης να αποτελεί σοβαρή απειλή για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Αν και περίπου οι μισές εταιρείες έχουν μειώσει τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου (NOx), εξακολουθούν να απουσιάζουν ουσιαστικά μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών αιθάλης. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια επιβαρύνουν σημαντικά τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και το κλίμα.
Από την άλλη πλευρά, η NABU διαπιστώνει πρόοδο στη μείωση των εκπομπών κατά τον ελλιμενισμό των πλοίων. Η ανάπτυξη και αξιοποίηση των υποδομών ηλεκτροδότησης από την ξηρά επιτρέπει στα πλοία να καλύπτουν τις ενεργειακές τους ανάγκες χωρίς να λειτουργούν οι μηχανές τους όσο παραμένουν στο λιμάνι, περιορίζοντας σχεδόν πλήρως τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικών ρύπων.
Παράλληλα, βελτίωση καταγράφεται και στην ενεργειακή αποδοτικότητα του στόλου. Η ναυπήγηση νέων πλοίων και οι τεχνικές αναβαθμίσεις των υφιστάμενων οδηγούν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ανά επιβάτη και χιλιόμετρο για τις περισσότερες εταιρείες.
Παρόλα αυτά, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Πολλές εταιρείες εξακολουθούν να επενδύουν σε καύσιμα ορυκτής προέλευσης ή σε μεταβατικές λύσεις, όπως το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και τα βιοκαύσιμα. Αντίθετα, οι επενδύσεις σε πραγματικά κλιματικά ουδέτερα συστήματα πρόωσης και σε πλοία που μπορούν να χρησιμοποιούν συνθετικά καύσιμα (e-fuels) παραμένουν περιορισμένες, παρά τη δέσμευση του κλάδου για επίτευξη μηδενικών εκπομπών έως το 2050.
«Ο κλάδος της κρουαζιέρας αποκομίζει υψηλά κέρδη και, ως εκ τούτου, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη να πρωτοστατήσει στην προστασία του κλίματος και του περιβάλλοντος», δήλωσε ο Sönke Diesener, ειδικός της NABU σε θέματα ναυτιλίας. «Αντί να συνεχίσουν να επενδύουν στο μαζούτ, το LNG ή τα βιοκαύσιμα, οι εταιρείες πρέπει πλέον να στραφούν σε τεχνολογίες που προσφέρουν πραγματική προστασία του κλίματος. Το 2026 παρουσιάστηκε από γερμανικό ναυπηγείο το πρώτο σχέδιο για ένα μεγάλο, πλήρως ηλεκτρικό κρουαζιερόπλοιο, ενώ ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη αναπτύξει σχέδια για κλιματικά ουδέτερη λειτουργία των πλοίων τους. Το επόμενο βήμα είναι αυτά τα σχέδια να μετατραπούν σε συγκεκριμένες επενδύσεις, ώστε η επόμενη γενιά κρουαζιερόπλοιων να είναι πραγματικά πιο φιλική προς το κλίμα».
