Καλωσορίζουμε τον Πρόεδρο του Επιμελητηρίου Ηρακλείου κο Ευάγγελο Καρκανάκη και τον ευχαριστούμε για τη συνέντευξη που παραχώρησε στο Εntospolis και συγκεκριμένα στην υπεύθυνη σύνταξης κα ‘Ελενα Κουντουράκη.
Σήμερα φιλοξενούμε τον κ. Βαγγέλη Καρκανάκη, πρόεδρο του Επιμελητηρίου Ηρακλείου, έναν άνθρωπο με ενεργή παρουσία στον επιχειρηματικό και αναπτυξιακό χώρο της Κρήτης.
Από τον Δεκέμβριο του 2024 βρίσκεται στο τιμόνι του Επιμελητηρίου, με βασικό στόχο την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τη στήριξη των τοπικών επιχειρήσεων, την προώθηση της εξωστρέφειας και τη συμβολή στην αναπτυξιακή πορεία του Ηρακλείου και της Κρήτης γενικότερα.
Παράλληλα, συμμετέχει ενεργά σε θεσμικούς φορείς που σχετίζονται με την επιχειρηματικότητα και την αξιοποίηση αναπτυξιακών προγραμμάτων, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Συζητάμε μαζί του για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της τοπικής οικονομίας, αλλά και για το όραμά του για το μέλλον του Επιμελητηρίου Ηρακλείου.
–Ποιες θεωρείτε ότι είναι σήμερα οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της περιοχής;
Οι ΜΜΕ στο Ηράκλειο — και στην Κρήτη γενικότερα — λειτουργούν σε ένα περιβάλλον που έχει αλλάξει δομικά τα τελευταία χρόνια. Τρεις είναι οι πιέσεις που βλέπω να επανέρχονται συχνά στη συζήτηση με τα μέλη μας.
- Πρώτον, το κόστος λειτουργίας: ενέργεια, εφοδιαστική αλυσίδα, μισθολογικό κόστος — όλα έχουν ανέβει, χωρίς να έχει ανέβει ανάλογα η παραγωγικότητα ή η δυνατότητα μετακύλισης του κόστους στην αγορά.
- Δεύτερον, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση: παρά τη βελτίωση του τραπεζικού περιβάλλοντος, πολλές μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να δυσκολεύονται να πάρουν κεφάλαιο κίνησης με αποδεκτούς όρους — γι’ αυτό ακριβώς λειτουργεί πλέον το Κέντρο Υποστήριξης Μικροπιστώσεων του Επιμελητηρίου, που παρέχει δάνεια έως 25.000 ευρώ χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.
- Τρίτον, η δυσκολία ψηφιακού μετασχηματισμού: η πλειονότητα των ΜΜΕ δεν διαθέτει εσωτερικά τα στελέχη ή τους πόρους για να κάνει αυτή τη μετάβαση μόνη της.
Παράλληλα, η γεωγραφική ιδιαιτερότητα της νησιωτικότητας αυξάνει το κόστος μεταφορών και μειώνει την ανταγωνιστικότητα. Ως Επιμελητήριο διεκδικούμε πολιτικές που λαμβάνουν υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες και παρέχουμε καθημερινά ενημέρωση, υποστήριξη και εργαλεία προσαρμογής στις επιχειρήσεις μας.
–Με ποιους τρόπους το Επιμελητήριο Ηρακλείου στηρίζει την καινοτομία και τη νεανική επιχειρηματικότητα;
Η καινοτομία και η νεανική επιχειρηματικότητα αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα για το Επιμελητήριο Ηρακλείου. Συνεργαζόμαστε στενά με το ακαδημαϊκό και ερευνητικό οικοσύστημα της Κρήτης, αξιοποιώντας τη μοναδική συγκέντρωση γνώσης που διαθέτει το νησί. Παράλληλα, υλοποιούμε δράσεις ενημέρωσης για χρηματοδοτικά εργαλεία, ψηφιακές δεξιότητες και επιχειρηματική ανάπτυξη. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δημιουργία του Κέντρου Μικροπιστώσεων Κρήτης, μιας πρωτοβουλίας του Επιμελητηρίου που δίνει πρόσβαση σε χρηματοδότηση σε πολύ μικρές και νέες επιχειρήσεις χωρίς τις αυστηρές προϋποθέσεις του τραπεζικού συστήματος.
Η Κρήτη έχει νέους με ιδέες και διεθνές επίπεδο — ο ρόλος μας είναι να τους δώσουμε το πλαίσιο για να υλοποιήσουν αυτές τις ιδέες εδώ, και όχι να τις υλοποιήσουν αλλού.
Αυτό που θέλω να αλλάξει είναι η αντίληψη ότι η επιχειρηματικότητα είναι κάτι που ξεκινά μόνο όταν δεν βρίσκεις δουλειά αλλού.
–Πώς αξιολογείτε την πορεία του τουρισμού και τη συμβολή του στην τοπική οικονομία της Κρήτης;
Ο τουρισμός παραμένει η ατμομηχανή της κρητικής οικονομίας και ειδικότερα του Ηρακλείου. Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σταθερή δυναμική, με αυξημένες αφίξεις και υψηλή διεθνή αναγνωρισιμότητα του προορισμού. Ωστόσο, το μεγάλο στοίχημα είναι η σύνδεση του τουρισμού με τους υπόλοιπους παραγωγικούς κλάδους: τη μεταποίηση, τον αγροδιατροφικό τομέα, το εμπόριο και τον πολιτισμό. Στόχος μας είναι η αύξηση της προστιθέμενης αξίας που παραμένει στην τοπική οικονομία και η επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας σε μεγαλύτερη χρονική διάρκεια μέσα στο έτος.
Το ζήτημα δεν είναι πόσοι τουρίστες έρχονται, αλλά τι αφήνουν πίσω τους — και σε ποιους. Αν η τουριστική αλυσίδα αξίας δεν περνά από τον τοπικό παραγωγό, τον Κρητικό τυποποιητή-βιοτέχνη, το μικρό κατάστημα, τότε τα μεγέθη παραπλανούν. Το Επιμελητήριο εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση: να ενισχύσουμε τη σύνδεση τουρισμού–αγροδιατροφής, να προωθήσουμε τον θεματικό τουρισμό — καταδυτικό, γαστρονομικό, πολιτιστικό — και να αποτρέψουμε τη μονοδιάσταση που κάνει την Κρήτη ευάλωτη σε εξωτερικές διαταραχές.
-Ποιες πρωτοβουλίες αναλαμβάνει το Επιμελητήριο για την ενίσχυση των εξαγωγών και την προβολή των κρητικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές;
Η εξωστρέφεια αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής μας. Οργανώνουμε και συμμετέχουμε σε επιχειρηματικές αποστολές, διεθνείς εκθέσεις και Β2Β συναντήσεις, ενώ φιλοξενούμε ξένες αντιπροσωπείες και εμπορικούς ακολούθους στο Ηράκλειο. Παράλληλα, αναπτύσσουμε συνεργασίες με ευρωπαϊκούς και διεθνείς φορείς για την προώθηση των κρητικών προϊόντων και υπηρεσιών.
Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τις επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέες αγορές και να αναδείξουμε την ποιότητα, την αυθεντικότητα και τη μοναδικότητα της κρητικής παραγωγής.
-Κατά την πρόσφατη επίσκεψή σας στις Βρυξέλλες, ποια συγκεκριμένα αποτελέσματα και δεσμεύσεις εξασφαλίσατε για τις επιχειρήσεις του Ηρακλείου και πότε θα τα δουν στην πράξη οι επαγγελματίες;
Η παρουσία μας στις Βρυξέλλες δεν είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα – είχε ένα συγκεκριμένο στόχο: να φέρουμε την Κρήτη στην ευρωπαϊκή θεσμική ατζέντα — όχι ως τουριστικό προορισμό, αλλά ως παραγωγική και εξαγωγική περιφέρεια με ταυτότητα.
Η επίσκεψη στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο ήταν ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση που ανέλυσα στην προηγούμενη ερώτηση: παρουσιάσαμε κρητικά προϊόντα και επιχειρήσεις σε ευρωπαίους θεσμικούς παράγοντες και ενισχύσαμε σχέσεις που έχουν πρακτική αξία για τις εξαγωγές.
Στοχεύουμε ιδιαίτερα σε αγορές της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης, όπου η ζήτηση για ποιοτικά μεσογειακά προϊόντα παραμένει υψηλή και η κρητική προέλευση αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Οι επαφές με εκπροσώπους ευρωπαϊκών θεσμών και επιμελητηριακών δικτύων φιλοδοξούν να δημιουργήσουν ανοικτά κανάλια για συνεργασίες σε χρηματοδοτικά προγράμματα και B2B συνδέσεις.
Δεν θα μιλήσω για «δεσμεύσεις» με την ευρεία έννοια — τέτοιες λέξεις πρέπει να συνοδεύονται από μετρήσιμα αποτελέσματα για να έχουν αξία. Αυτό που εξασφαλίσαμε είναι παρουσία και αξιοπιστία: να μας ξέρουν, να μας παίρνουν στο τηλέφωνο, να μας συμπεριλαμβάνουν. Τα επόμενα βήματα εξαρτώνται και από το πόσο γρήγορα θα κινηθεί το θεσμικό πλαίσιο και σε εθνικό επίπεδο.
–Υπάρχουν ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία που, κατά την άποψή σας, η Κρήτη και ειδικότερα το Ηράκλειο δεν έχουν αξιοποιήσει όσο θα έπρεπε; Ποιος φέρει την ευθύνη γι’ αυτό;
Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες που παραμένουν υποαξιοποιημένες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η καινοτομία, η έρευνα, οι συνεργατικοί σχηματισμοί επιχειρήσεων και τα απευθείας ευρωπαϊκά προγράμματα. Δεν πρόκειται για ευθύνη ενός μόνο φορέα.
Συχνά οι επιχειρήσεις δεν διαθέτουν επαρκή πληροφόρηση ή τεχνική υποστήριξη για να προσεγγίσουν αυτά τα εργαλεία. Χρειάζεται καλύτερος συντονισμός μεταξύ επιχειρήσεων, Επιμελητηρίου, αυτοδιοίκησης, πανεπιστημίων και αναπτυξιακών φορέων. Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε συστηματικά.
-Μήπως το Επιμελητήριο έχει μετατραπεί σε φορέα δημοσίων σχέσεων, την ώρα που οι επιχειρήσεις ζητούν ουσιαστικές παρεμβάσεις και αποτελέσματα;
Η κριτική αυτή αξίζει να ακούγεται — και τη δέχομαι ως ερέθισμα, όχι ως προσβολή. Είναι αλήθεια ότι πολλά επιμελητήρια σε όλη τη χώρα έχουν πέσει στην παγίδα της εκδηλωσιολογίας: πολλές φωτογραφίες, λίγα αποτελέσματα.
Εμείς επιλέξαμε διαφορετικό δρόμο.
Το Κέντρο Μικροπιστώσεων για παράδειγμα δεν είναι ανακοίνωση — είναι λειτουργικός μηχανισμός που έχει ήδη βοηθήσει δεκάδες επιχειρήσεις. Οι παρεμβάσεις μας στη Βουλή για τη μεταρρύθμιση του επιμελητηριακού νόμου ή προς την πολιτεία την υλοποίηση του ΒΟΑΚ, η καταγγελία για τις προθεσμίες του ΤΑΑ, οι τεχνικές τοποθετήσεις για ρυθμιστικά ζητήματα — δεν είναι δημόσιες σχέσεις. Είναι δουλειά.
Το Επιμελητήριο παρεμβαίνει καθημερινά σε ζητήματα χρηματοδότησης, φορολογίας, υποδομών, χωροταξίας, επιχειρηματικών πάρκων και αναπτυξιακών πολιτικών. Υποστηρίζουμε χιλιάδες επιχειρήσεις μέσω ενημέρωσης, συμβουλευτικής και τεχνικής βοήθειας, ενώ διεκδικούμε λύσεις από την Πολιτεία για κρίσιμα θέματα που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της τοπικής οικονομίας.
Τα αποτελέσματα κρίνονται στην πράξη και όχι στις ανακοινώσεις.
–Ακούγονται παράπονα ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν αισθάνονται πάντα ότι εκπροσωπούνται επαρκώς. Πώς απαντάτε στην κριτική ότι το Επιμελητήριο βρίσκεται πιο κοντά στις μεγάλες επιχειρήσεις;
Το ακούω αυτό και δεν το αγνοώ. Ταυτόχρονα, το αμφισβητώ ως γενίκευση. Το 95% των επιχειρήσεων του μητρώου μας είναι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις. Αν λειτουργούσαμε για τις μεγάλες, θα είχαμε ήδη χάσει τη νομιμοποίησή μας. Οι μικρές επιχειρήσεις αποτελούν τον βασικό κορμό της οικονομίας και αυτές βρίσκονται στο επίκεντρο των παρεμβάσεών μας. Οι δράσεις ενημέρωσης, η υποστήριξη για χρηματοδοτικά προγράμματα, το Κέντρο Μικροπιστώσεων και οι καθημερινές υπηρεσίες του Επιμελητηρίου απευθύνονται πρωτίστως σε αυτές. Βεβαίως, ο ρόλος μας είναι να εκπροσωπούμε το σύνολο της επιχειρηματικής κοινότητας. Η ανάπτυξη της οικονομίας απαιτεί τη συνεργασία όλων των μεγεθών επιχειρήσεων και όχι τη δημιουργία διαχωριστικών γραμμών.
Αυτό που είναι αλήθεια είναι ότι η μικρή επιχείρηση συχνά δεν έχει χρόνο να έρθει στο επιμελητήριο να διεκδικήσει αυτά που της αξίζουν — και αυτό δημιουργεί ένα κενό που πρέπει να γεφυρώσουμε εμείς, πηγαίνοντας προς τα εκεί, όχι περιμένοντας να έρθουν. Γι’ αυτό το Κέντρο Μικροπιστώσεων, γι’ αυτό οι δράσεις ενημέρωσης, γι’ αυτό η συμμετοχή σε προγράμματα ΕΣΠΑ, γι’ αυτό οι επιτόπου επισκέψεις για την κυβερνοασφάλεια. Είναι δράσεις για τον μικρό, όχι για τον μεγάλο.
-Ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους νέους ανθρώπους που σκέφτονται να δραστηριοποιηθούν επιχειρηματικά στην Κρήτη;
Να μην περιμένουν τις συνθήκες να γίνουν ιδανικές — δεν θα γίνουν ποτέ. Η Κρήτη έχει πραγματικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα: φυσικό περιβάλλον, αγροδιατροφική παράδοση, ερευνητική υποδομή, τουριστική ζήτηση, διεθνή αναγνωρισιμότητα. Αυτά δεν τα έχουν όλες οι περιφέρειες της Ευρώπης.
Επίσης θα έλεγα στους νέους να πιστέψουν στις ιδέες τους, να επενδύσουν στη γνώση και στη συνεργασία και να μη φοβηθούν να καινοτομήσουν . Αυτό που ζητά η εποχή από τους νέους επιχειρηματίες δεν είναι απλώς επιχειρηματική ιδέα — είναι ιδέα με ταυτότητα, με αγορά, με βιωσιμότητα.
Το Επιμελητήριο είναι εδώ για να βοηθήσει σε αυτή τη διαδρομή: από την πρώτη ιδέα ως τη χρηματοδότηση, από τη χρηματοδότηση ως την αγορά. Η πόρτα είναι ανοιχτή!
Σας ευχαριστούμε!
