Το πιστοποιητικό καλοπληρωτή: Ασφάλεια ή κοινωνικός αποκλεισμός;

Η κυβέρνηση ετοιμάζει το λεγόμενο πιστοποιητικό φερεγγυότητας, γνωστό και ως «πιστοποιητικό καλοπληρωτή», το οποίο θα ξεκινήσει πιλοτικά στις αρχές του 2026. Παρά την πρόθεση να ενισχύσει την ασφάλεια στις ενοικιάσεις, το νέο μέτρο προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις και προβληματισμό.

Τι είναι το πιστοποιητικό καλοπληρωτή

Το νέο αυτό έγγραφο θα αποδεικνύει ότι ο ενδιαφερόμενος δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές είτε προς το Δημόσιο είτε προς ιδιώτες.

Θα εκδίδεται μέσω του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και θα λειτουργεί ως επίσημη βεβαίωση της οικονομικής συνέπειας του ατόμου.

Πώς θα χρησιμοποιείται:

Το πιστοποιητικό θα μπορεί να αξιοποιείται σε κάθε είδους ιδιωτικές συμβάσεις, όμως η βασική του χρήση θα είναι στον τομέα των ενοικιάσεων ακινήτων.

Με αυτό τον τρόπο, ένας ιδιοκτήτης θα γνωρίζει αν ο υποψήφιος ενοικιαστής έχει οικονομικές εκκρεμότητες, μειώνοντας τον κίνδυνο καθυστερήσεων ή αθέτησης πληρωμών.

Τι σημαίνει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές:

Για τους ιδιοκτήτες

Προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στις συμφωνίες τους.

Ενισχύει την εμπιστοσύνη προς τον ενοικιαστή.

Για τους ενοικιαστές

Δίνει τη δυνατότητα σε όσους είναι συνεπείς να το αποδεικνύουν με ένα επίσημο έγγραφο.

Αυξάνει τις πιθανότητες να εξασφαλίσουν το σπίτι που επιθυμούν.

Ο αντίλογος: Κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού

Το βασικό αρνητικό στοιχείο είναι ότι το πιστοποιητικό μπορεί να λειτουργήσει ως «φίλτρο», αποκλείοντας από την πρόσβαση στη στέγη χιλιάδες πολίτες με οικονομικές δυσκολίες.

Σε μια περίοδο όπου το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί, οι άνθρωποι με ληξιπρόθεσμες οφειλές –ακόμη και μικρές– κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν «μη αξιόπιστοι» και να μείνουν εκτός αγοράς ενοικίων.

Εγείρεται ζήτημα ιδιωτικότητας

Δυο ακόμη κρίσιμα ερώτηματα  είναι πώς θα διαχειρίζεται το κράτος αυτά τα ευαίσθητα δεδομένα.

Ποιος θα έχει πρόσβαση;

Πώς θα εξασφαλιστεί ότι δεν θα γίνει κατάχρηση;

Το πιστοποιητικό ουσιαστικά ανοίγει έναν νέο δρόμο ελέγχου της οικονομικής ζωής των πολιτών

Θα είναι μια ακόμα Αδικία για όσους προσπαθούν ;

Πολλοί άνθρωποι βρέθηκαν σε οικονομική στενότητα τα προηγούμενα χρόνια ,λόγω ανεργίας, πανδημίας ή άλλων δυσκολιών.και έχουν μικρές οφειλές, αλλά παλεύουν να σταθούν ξανά στα πόδια τους.

Το πιστοποιητικό κινδυνεύει να τους «στιγματίσει», εμποδίζοντάς τους να βρουν σπίτι ακριβώς τη στιγμή που χρειάζονται μια δεύτερη ευκαιρία.

Ερχεται ενα πιο αμείλικτο  τοπίο στην αγορά ενοικιάσεων

Η εφαρμογή του μέτρου μπορεί να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την ανισορροπία ανάμεσα σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές:

Ο ιδιοκτήτης θα έχει ένα ακόμη «όπλο» διαπραγμάτευσης.

Ο ενοικιαστής θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση, συχνά χωρίς δυνατότητα να υπερασπιστεί την πραγματική του κατάσταση.

Αντί να λυθεί το πρόβλημα της φερεγγυότητας, υπάρχει ο κίνδυνος η αγορά να γίνει ακόμα πιο «σκληρή».

Οι «καλοπληρωτές» θα έχουν περισσότερες επιλογές, ενώ οι πιο ευάλωτοι θα σπρωχτούν στο περιθώριο – ίσως αναγκασμένοι να στραφούν σε ακατάλληλες, επισφαλείς ή ακόμα και παράνομες λύσεις.

Σε ακραίες περιπτώσεις, δεν αποκλείεται να ζητούνται μεγάλα ποσά προκαταβολής μελλοντικών μισθωμάτων, προκειμένου οι ιδιοκτήτες να δεχθούν να νοικιάσουν μια κατοικία.