Γράφει η Γιάννα Χουρδάκη Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος*
Υπάρχουν εμπειρίες που δεν αφήνουν σημάδια στο σώμα, αλλά το σώμα τις θυμάται. Δεν λέγονται εύκολα. Δεν εξηγούνται ορθολογικά. Το σώμα μαζεύεται, η ανάσα γίνεται κοφτή, και η καθημερινότητα αποκτά έναν υπόκωφο, μόνιμο φόβο. Ένα αίσθημα ότι «κάτι κακό μπορεί να συμβεί» ανά πάσα στιγμή.
Αυτός είναι ο απόηχος του ψυχικού τραύματος. Δεν χρειάζεται να έχει συμβεί ένα «μεγάλο» γεγονός. Τραύμα είναι οτιδήποτε ξεπέρασε την ικανότητά μας να το διαχειριστούμε όταν συνέβη. Κι αυτό που αφήνει πίσω, τις περισσότερες φορές, είναι φόβος. Φόβος να νιώσουμε. Φόβος να εμπιστευτούμε. Φόβος να ξαναζήσουμε. Αυτός ο φόβος γίνεται η πραγματική φυλακή. Μπορεί να μην φαίνεται εξωτερικά, αλλά μέσα στον ψυχισμό δημιουργεί έναν μηχανισμό που αποφεύγει: αποφεύγει την επαφή, το βάθος, τον αυθορμητισμό. Έτσι όμως, αποφεύγεται και η ζωή. Πώς λοιπόν το τραύμα, που τόσο βαθιά φοβίζει, μπορεί να γίνει θεραπεία; Θα σου πω αυτό που έχω δει επανειλημμένα ως ψυχολόγος: Μέσα στον ίδιο τον φόβο, βρίσκεται η πύλη. Όχι επειδή πρέπει να τον νικήσεις, αλλά επειδή πρέπει να τον πλησιάσεις. Να καταλάβεις πού σε πάει, τι σε προστατεύει από, τι δεν θέλει να ξαναζήσεις. Ο φόβος, όσο τον αποφεύγεις, γίνεται τέρας. Όσο τον αντιμετωπίζεις, έστω κι με μικρά βήματα, καταφέρνεις να τον κοιτάς με ασφάλεια και τελικά, γίνεται ο δρόμος.
Δεν θεραπεύεται το τραύμα με «θετική σκέψη». Θεραπεύεται όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να μείνει με εκείνο που κάποτε έσπασε μέσα του, χωρίς να σπάσει ξανά. Σου φέρνω δύο πραγματικά παραδείγματα, με αλλαγμένα στοιχεία: 
Μια γυναίκα που βίωσε συναισθηματική κακοποίηση ως παιδί, μεγάλωσε πιστεύοντας ότι πρέπει να είναι αρεστή για να αγαπηθεί. Έκανε επιλογές από φόβο απόρριψης. Στην ψυχοθεραπεία, καθώς ένιωσε ασφάλεια, άρχισε να βλέπει ότι ο φόβος της δεν ήταν «χαρακτηριστικό της», αλλά παλιός μηχανισμός επιβίωσης. Όταν άρχισε να τον αποδομεί, αναδύθηκε μια εσωτερική φωνή που δεν είχε ακουστεί ποτέ. Μια φωνή διεκδικητική, αυθεντική, γεμάτη ζωή. Ένας άνδρας, που είχε βιώσει τον ξαφνικό θάνατο του πατέρα του στην παιδική ηλικία, φοβόταν να δεθεί. Οι σχέσεις του ήταν σύντομες. Είχε αποδώσει αυτό το μοτίβο στον “χαρακτήρα” του. Μέσα στη θεραπεία, κατάλαβε ότι αυτό που φοβόταν δεν ήταν η σχέση, αλλά η απώλεια. Όταν έμεινε με αυτό το συναίσθημα, χωρίς να τον κατακλύσει, το σώμα του άρχισε να χαλαρώνει. Ο φόβος δεν εξαφανίστηκε — έγινε όμως διαχειρίσιμος. Και αυτό ήταν αρκετό για να ανοιχτεί στη συναισθηματική ζωή. Δεν ξεπερνιέται το τραύμα. Ενσωματώνεται, μετασχηματίζεται και μετασχηματίζει. Κάθε τραύμα κρύβει μέσα του έναν πόνο που κάποτε δεν μπόρεσε να γίνει λόγια. Όταν όμως αυτός ο πόνος αρχίζει να βρίσκει φωνή, κάτι αλλάζει. Ο φόβος δεν κυριαρχεί. Η ντροπή δεν σε οδηγεί. Η απομόνωση δεν είναι πια φυσιολογική. Η θεραπεία δεν είναι μόνο «να νιώσεις καλύτερα». Είναι να χτίσεις μια καινούργια εσωτερική αρχιτεκτονική: να σταθείς διαφορετικά στον εαυτό σου. Να μπορείς να ζήσεις χωρίς να σε ακινητοποιεί ο φόβος . Και ξέρεις ποιο είναι το πιο παράδοξο;
Ο πόνος που κάποτε σε γονάτισε, μπορεί να γίνει το σκαλοπάτι που σε ανεβάζει. Όχι επειδή ήταν “δώρο”, αλλά επειδή εσύ επέλεξες να μην μείνεις εκεί.
Αν έχεις κουραστεί να προσποιείσαι ότι είσαι καλά, αν ο φόβος μέσα σου έχει γίνει οικείος αλλά ασφυκτικός, ίσως ήρθε η στιγμή να τον πλησιάσεις!
*Γιάννα Χουρδάκη – Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος Πλατεία Ελευθερίας 45 6949040293 yiannach230@gmail.cοm
