Η ηρακλειώτικη δημοσιογραφία και η κρητική λογοτεχνία θρηνούν μια πολύ μεγάλη απώλεια.
Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Νίκος Ψιλάκης έφυγε από τη ζωή στο ΠΑΓΝΗ, νωρίς το μεσημέρι του Σαββάτου, μετά από μάχη που έδινε τον τελευταίο καιρό με τον καρκίνο.
Ποιος ήταν ο Νίκος Ψιλάκης
O Νίκος Ψιλάκης ήταν δημοσιογράφος και συγγραφέας (Μάστερ Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας). Είχε τιμηθεί με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το έργο του «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης», με το βραβείο των δημοσιογραφικών ενώσεων της Ελλάδας και με το βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» για την προσφορά του στα Γράμματα.
Είχε επιμεληθεί το σενάριο και την έρευνα σε περισσότερα από 80 ντοκιμαντέρ στην κρατική τηλεόραση (1986-1993) με λαογραφικό ή και γενικότερο πολιτιστικό περιεχόμενο. Είχε διατελέσει συντάκτης και συνεργάτης εφημερίδων, εκδότης περιοδικού, διευθυντής σύνταξης καθημερινής εφημερίδας, σύμβουλος έκδοσης περιοδικών, επιμελητής επιστημονικών εκδόσεων και επί 25 χρόνια επιμελούνταν και παρουσίαζε τρίωρη καθημερινή ραδιοφωνική εκπομπή. Έχει πραγματοποιήσει δώδεκα εκθέσεις φωτογραφίας σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ.
Είχε διδάξει Ιστορία και Μοναστηριολογία σε Περιφερειακά Επιμορφωτικά Κέντρα Φιλολόγων, σε σεμινάρια Ξεναγών και είχε πραγματοποιήσει διαλέξεις για θέματα των ερευνητικών ενδιαφερόντων του σε Πανεπιστήμια στην Ελλάδα και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Υπήρξε επιστημονικός υπεύθυνος Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης με θέμα την ανάδειξη της τοπικής γαστρονομίας.
Είχε λάβει μέρος ως εισηγητής σε περισσότερα από 200 συνέδρια και εκδηλώσεις. Ανάμεσα σ’ αυτά συγκαταλέγονται εισηγήσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ελβετία, Φιλανδία, Βέλγιο κ.α.), στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και στην Ιαπωνία, σχετικά με το κρητικό – μεσογειακό διατροφικό πρότυπο, το ελαιόλαδο και άλλα θέματα πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Επίσης, υπήρξε εισηγητής σε ημερίδα για το Ελαιόλαδο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Είχε γράψει περισσότερα από 25 βιβλία ανάμεσα στα οποία είναι: Ο πολιτισμός της ελιάς. Το ελαιόλαδο (σε συνεργασία με τους Μαρία Ψιλάκη και Ηλία Καστανά), Το ψωμί των Ελλήνων, Κρητική Παραδοσιακή Κουζίνα, Ελαίας στέφανος. Η ελιά και τα στεφάνια της στον πολιτισμό των Ελλήνων, Τα βότανα στην κουζίνα, Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης, Λαϊκές τελετουργίες στην Κρήτη – Έθιμα στον κύκλο του χρόνου, Κρητική Μυθολογία, Οίνοψ Πόντος, Ταξίδια και έρευνες στην Κρήτη του 1850 (σχολιασμός της ελληνικής μετάφρασης του έργου του περιηγητή T.A.B. Spratt). Τα βιβλία «Ελαιόλαδο», «Κρητική Παραδοσιακή Κουζίνα», «Το ψωμί και τα γλυκίσματα των Ελλήνων» και τα «Βότανα στην Κουζίνα» έχουν γραφτεί σε συνεργασία με την κ. Μαρία Ψιλάκη.
Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στην αγγλική, γαλλική, γερμανική, ιταλική, ολλανδική, ρωσική, κινέζικη και γιαπωνέζικη γλώσσα.
Ήταν μέλος της Εταιρείας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και υπήρξε για σειρά ετών Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Γεύσης (1997-2007). Υπήρξε μέλος της επιτροπής του ΕΟΤ για την καθιέρωση της ελληνικής γαστρονομίας.
Πρόσωπα και φορείς της Κρήτης, έστειλαν συλλυπητήρια μηνύματα για τον θάνατό του
Σταύρος Αρναουτάκης:
Με ιδιαίτερη συγκίνηση, αποχαιρετώ τον αγαπητό φίλο Νίκο Ψιλάκη. Έναν άνθρωπο που επί δεκαετίες μέσα από τον έντυπο τύπο και το ραδιόφωνο κατάφερε να αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δημοσιογραφία.
Ο Νίκος Ψιλάκης, αφιέρωσε τη ζωή του στον κόσμο της ενημέρωσης, στην καταγραφή και ανάδειξη της λαογραφικής μας παράδοσης, των μνημείων της Ορθοδοξίας και της κρητικής διατροφής. Τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών, ενώ με το βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης», αναγνωρίστηκε η προσφορά του στα Γράμματα.
Ως Περιφέρεια Κρήτης, εκφράζουμε ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένειά του.
Ας είναι αιωνία η μνήμη του.
Δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός:
Δήλωση του Δημάρχου Ηρακλείου Αλέξη Καλοκαιρινού για την απώλεια του Νίκου Ψιλάκη:
«Καλό ταξίδι στο φως, Νίκο Ψιλάκη.
Η είδηση της απώλειας του Νίκου Ψιλάκη μας γεμίζει θλίψη. Έφυγε ο μαχητικός δημοσιογράφος, χαλκέντερος ερευνητής και εμπνευσμένος συγγραφέας που διένυσε μια παραδειγματική πορεία δεκαετιών, αφήνοντας ένα μοναδικό δημόσιο στίγμα.
Οξυδερκής, πνευματώδης και δίκαιος, ο Νίκος Ψιλάκης αφήνει ανεξίτηλο αποτύπωμα τόσο στη δημοσιογραφία, όσο και στην κρητική λαογραφία, όπου άνοιξε νέους δρόμους, τόσο μεθοδολογικά όσο και στο περιεχόμενο των υλικών και άυλων τεκμηρίων που συγκέντρωσε, οργάνωσε, ερμήνευσε και παρουσίασε, εμπλουτίζοντας την πολιτιστική μας κληρονομιά με τρόπο ανεκτίμητο.
Σε προσωπικό επίπεδο, θρηνώ τον φίλο, τον συμπαραστάτη, τον αδέκαστο σύμβουλο.
Στην οικογένεια και τους αγαπημένους του εκφράζω την αγάπη και την οδύνη μου για την απώλειά τους.».
Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης
Η Κρήτη πενθεί τον χαμό του μεγάλου δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Ψιλάκη, ο οποίος απεβίωσε (2-11-2024) στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Με πλούσιο δημοσιογραφικό και συγγραφικό του έργο, είχε τιμηθεί με πολλά βραβεία, ανάμεσα στα οποία το βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης», το βραβείο των δημοσιογραφικών ενώσεων της Ελλάδας, και το βραβείο «Νίκος Καζαντζάκης» για τη συνεισφορά του στα γράμματα.
Η παρουσία του σε μεγάλα Συνέδρια στην Ακαδημία, τόσο ως συμμετέχων όσο και ως κεντρικός ομιλητής σε τιμητικές και εορταστικές εκδηλώσεις του Ιδρύματος (Κυριακή της Ορθοδοξίας, 24-3-2023), προσέδιδε πάντοτε κύρος και είχε πάντα μια ενδιαφέρουσα προοπτική για το μέλλον της Κρήτης. Το μεγάλο πόνημα, έργο ολόκληρης ζωής, με τον τίτλο «Λαϊκές Τελετουργίες στην Κρήτη-Έθιμα στον κύκλο του χρόνου» (εκδ. ΚΑΡΜΑΝΩΡ, Ηράκλειο 2023, 610 σελ.), αποτελεί σημείο αναφοράς για το χθες και για το μέλλον, ενώ το πλούσιο φωτογραφικό υλικό του βιβλίου –και όχι μόνον, το οποίο παρουσιάστηκε στη Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου (Βασιλική του Αγίου Μάρκου, 1 Νοεμβρίου-9 Νοεμβρίου 2023), αποθανατίζει αυτό που ήταν μία «ΚΡΗΤΗ: Νήσος ορθοδόξως λαλέουσα!
Στο ενεργητικό του υπάρχουν πάνω από 25 βιβλία, ενώ πολλά από αυτά έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώσσες, διεθνώς. Ήταν επίσης μέλος πολλών επιστημονικών και λαογραφικών εταιρειών και συνεισέφερε σημαντικά στην προώθηση της ελληνικής γαστρονομίας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης εκφράζει τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του αποβιώσαντος. Είθε ο Πανάγαθος Τριαδικός Θεός να τον αναπαύσει εν σκηναίς δικαίων και εν χώρα ζώντων. Αιωνία η μνήμη του!
Δήμαρχος Σητείας Γιώργος Ζερβάκης
Μία μεγάλη απώλεια για την Κρήτη των γραμμάτων, την Κρήτη του πολιτισμού ,την Κρήτη της δημοσιογραφίας, ο θάνατος του Νίκου Ψιλάκη .
Ο άνθρωπος που τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών και συνέδεσε το όνομά του με την καταγραφή του πολιτισμού και της λαϊκής παράδοσης αφήνει αναπλήρωτο κενό στον χώρο των γραμμάτων και των τεχνών.
Ο Δήμος Σητείας αποχαιρετά ένα αγαπητό φίλο και λάτρη της Ανατολικής Κρήτης και εκφράζει τα ειλικρινή του συλλυπητήρια στην αγαπητή του οικογένεια και τους οικείους του.
Χάρης Μαμουλάκης
Στο άκουσμα της είδηση του θανάτου του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Ψιλάκη, ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, προχώρησε στην ακόλουθη δήλωση:
«Μόνο θλίψη σκορπίζει η είδηση της απώλειας του Νίκου Ψιλάκη. Του δημοσιογράφου που καινοτόμησε και άφησε εποχή. Του συγγραφέα που μας καθήλωσε με τα έργα του. Του φωτογράφου που αιχμαλώτισε με τον φακό του πραγματικά μοναδικές στιγμές.
Πολυβραβευμένος από αρχές και φορείς, καταξιωμένος στη συνείδηση του κόσμου, ο Νίκος Ψιλάκης αφήνει πίσω του ένα πραγματικά ανεξίτηλο αποτύπωμα.
Στην οικογένειά και τους οικείους του, εκφράζω ειλικρινή συλλυπητήρια.».
Η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών για τον Νίκο Ψιλάκη
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Ψιλάκη, τακτικού εταίρου της ΕΚΙΜ, φίλου και συνεργάτη του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης.
Ο Νίκος Ψιλάκης, μέσα από το πολυσχιδές έργο του, κατέγραψε τα έθιμα της υπαίθρου της Κρήτης. Η συμβολή του στο επιστημονικό και μορφωτικό έργο της ΕΚΙΜ υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική: Το 2006, η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών παρουσίασε στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης την περιοδική φωτογραφική έκθεσή του με τίτλο “Αλλάζοντας Πρόσωπα. Τελετουργίες ελευθεριότητας στην ύπαιθρο της Κρήτης”, η οποία πλαισιώθηκε με ομιλίες, προβολές και εκπαιδευτικά προγράμματα και σημείωσε μεγάλη επιτυχία. Ο Νίκος Ψιλάκης συμμετείχε επίσης με ανακοινώσεις στα Διεθνή Κρητολογικά Συνέδρια του Ηρακλείου και του Λασιθίου, και άρθρα του έχουν δημοσιευθεί στα Πεπραγμένα των Συνεδρίων.
Το έργο του Νίκου Ψιλάκη, που καλύπτει πολλές πτυχές του κρητικού πολιτισμού, θα είναι πάντα παρόν για να τον θυμίζει.
Πανεπιστήμιο Κρήτης
Με βαθιά θλίψη, η Πρυτανεία του Πανεπιστημίου Κρήτης αποχαιρετά τον Νίκο Ψιλάκη, έναν άνθρωπο με πλούσιο πνευματικό έργο και αφοσίωση στον πολιτισμό και την ιστορία της Κρήτης. Δημοσιογράφος, συγγραφέας, ερευνητής και διανοούμενος, ο Νίκος Ψιλάκης αφιέρωσε τη ζωή του στον κόσμο της ενημέρωσης, στη μελέτη και την προώθηση των αξιών, της κουλτούρας και της παράδοσης του νησιού μας, ενώ η συμβολή του στη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς υπήρξε ανεκτίμητη.
Ο Νίκος Ψιλάκης ήταν ενεργό μέλος της Επιτροπής Διασύνδεσης του Πανεπιστημίου Κρήτης με την Κοινωνία, καθώς και μέλος της συντακτικής ομάδας του Ηλεκτρονικού Περιοδικού / Βήμα Διαλόγου του Πανεπιστημίου Κρήτης «ΤΡΙΤΩΝ», συμβάλλοντας με ζήλο στο έργο και το όραμα του Πανεπιστημίου για ανοιχτή και ουσιαστική επικοινωνία με την κοινωνία.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή συλλυπητήριά μας στη σύζυγό του Μαρία, την κόρη του Έφη και τους αγαπημένους του.
ΕΣΗΕΠΗΝ
Με βαθύτατη θλίψη, η ΕΣΗΕΠΗΝ και το ΤΕΑΣ, αποτίουν φόρο τιμής και αποχαιρετούν τον πολυαγαπημένο, αξέχαστο δημοσιογράφο και συγγραφέα Νίκο Ψιλάκη, που έφυγε
πρόωρα από τη ζωή.
Ο Νίκος Ψιλάκης υπήρξε δημοσιογράφος, ερευνητής, ιστορικός συγγραφέας και διανοούμενος. Έγραψε περισσότερα από 25 βιβλία και επιμελήθηκε το σενάριο και την έρευνα σε περισσότερα από 80 ντοκυμαντέρ λαογραφικού και πολιτιστικού περιεχομένου.
Από τις λατρεμένες του ασχολίες ήταν η φωτογραφία, ενώ ανάμεσα στα βιβλία του ήταν «Ο Πολιτισμός της Ελιάς – Το Ελαιόλαδο», «Το Ψωμί των Ελλήνων», «Κρητική Παραδοσιακή Κουζίνα», «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης», «Λαϊκές Τελετουργίες στην Κρήτη – Έθιμα στον Κύκλο του Χρόνου».
Ο Νίκος Ψιλάκης τιμήθηκε με βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών για το έργο του «Μοναστήρια και Ερημητήρια της Κρήτης», με βραβείο των Δημοσιογραφικών Ενώσεων και με το βραβείο Νίκος Καζαντζάκης του Δήμου Ηρακλείου για την προσφορά του στα Γράμματα.
Είχε λάβει επίσης έπαινο του λογοτεχνικού Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών, για τη συμβολή του στην ιστορική μυθιστοριογραφία.
Ήταν μέλος της Εταιρείας Κρητικών Ιστορικών Μελετών, της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας, ενώ διετέλεσε και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Γεύσης.
Η νεκρώσιμη ακολουθία θα τελεσθεί αύριο Κυριακή στις 3 μ.μ. στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο.
Νίκος Καλογερής
Συγκίνηση και θλίψη μας γεμίζει η απώλεια του Νίκου Ψιλάκη, ενός ξεχωριστού ανθρώπου, που σφράγισε με το έργο του τον Πολιτισμό του τόπου μας, ερευνώντας, καταγράφοντας και αναδεικνύοντας την λαϊκή μας παράδοση και κληρονομιά. Δημοσιογράφος, ερευνητής, συγγραφέας και διανοούμενος, υπήρξε μια πολυσχιδής προσωπικότητα, που τιμήθηκε με πληθώρα βραβείων για την προσφορά του στα Γράμματα και τις Τέχνες. Δυσαναπλήρωτο το κενό που αφήνει.
Τα θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του και τους οικείους του.
