Η άφιλος γυναίκα

Η θηλυκή ενέργεια, που υποδηλώνει δημιουργικότητα, συναίσθημα, ένωση και εσωτερική ανάπτυξη, δεν αποτελεί χαρακτηριστικό της εποχής μας, όπου επικρατεί ο ανταγωνισμός, η εστίαση στο εξωτερικό, ο διαχωρισμός η μοναξιά. Πράγματι, η γυναίκα, όχι μόνο σήμερα, αλλά στο πέρασμα των αιώνων έχει υποστεί πολλά δεινά, εμφανή ή αφανή, και περνάει τη ζωή της διατηρώντας ένα δεύτερο ρόλο στο κοινωνικό γίγνεσθαι, που σε καμία περίπτωση δεν της δίνει τη δυνατότητα να συμπορευθεί με το άλλο φύλο και να συνδημιουργήσει, πολύ περισσότερο να αφήσει τη δική της μητριαρχική σφραγίδα στη ροή της Ιστορίας. Αντίθετα, αγωνίζεται σκληρά να λάβει κι εκείνη μέρος στα δημιουργήματα του ανδρός, να τον ανταγωνιστεί,  παραγκωνίζοντας συχνά το πολύτιμο δώρο της θηλυκότητας.

Αντίστοιχη πορεία με τη μητέρα – γυναίκα έχει και η μητέρα – φύση, η οποία θύμα και αυτή της επιθετικότητας και του ανταγωνισμού, της ανάγκης για εξωτερική- οικονομική άνοδο σε βάρος της εσωτερικής αρμονίας, της γαλήνης και της συμπόρευσης όλων των ειδών, κινδυνεύει να καταστεί μη βιώσιμη, κακοποιημένη και εξευτελισμένη. Με το γεγονός αυτό σχετίζεται η αδυναμία των ιθυνόντων νόων να κατανοήσουν ότι δε γίνεται να πολεμάς την οντότητα με την οποία σε δένει ο ομφάλιος λώρος σου, γιατί έτσι οδηγείσαι στην καταστροφή.

Στην περίπτωση της γυναίκας οι διαπιστώσεις είναι το ίδιο δραματικές και δυστυχώς δεν αφορούν μόνο τη συμπεριφορά των ανδρών, αλλά και των ίδιων των γυναικών. Οι άνδρες πολεμούν τη γυναίκα και η γυναίκα πολεμάει τη γυναίκα, όχι μόνο την άλλη γυναίκα δίπλα της, αλλά παράλληλα και τον εαυτό της. Η άφιλος γυναίκα είναι αποτέλεσμα προαιώνιων καταγραφών στο συλλογικό ασυνείδητο. Βαθειά μέσα της στα άδυτα του νου, δεν έχει αναγνωρίσει την αξία της και επειδή αυτοαπορρίπτεται, προβάλει το συναίσθημα αυτό στα άτομα του ίδιου φύλου και συμπεριφέρεται αντίστοιχα. Για να επιβιώσει κοινωνικά, έχει απεκδυθεί τη θηλυκότητα της και επομένως έχει αρνηθεί τον εαυτό της. Ναι, η γυναίκα, δεν εκτιμά αρκετά τον εαυτό της και αυτό θεωρώ ότι είναι από τα βασικότερα ζητήματα του πολιτισμού μας.

Από το αδιέξοδο αυτό δεν μπορούν να μας βγάλουν οι νόμοι, γιατί δεν είναι αρκετοί. Για την ισότητα οι νόμοι είναι αναγκαία συνθήκη, αλλά όχι ικανή. Για παράδειγμα, παρόλο που η ισότητα έχει θεσμοθετηθεί εδώ και δεκαετίες, οι γυναίκες έρχονται αντιμέτωπες με το φαινόμενο που η Κοινωνική Ψυχολογία περιγράφει με τον όρο: «γυάλινη οροφή». Αυτό σημαίνει ότι, ενώ οι θεωρητικά μπορούν να κατακτήσουν οποιεσδήποτε υψηλές θέσεις, στην πράξη διαπιστώνεται ότι υπάρχουν μη ορατά εμπόδια στην προσπάθεια τους να ανελιχθούν, σαν να συναντούν στην πορεία τους προς τα πάνω, ένα αόρατο ταβάνι. Έτσι οι καίριες θέσεις ανήκουν κατά συντριπτική πλειοψηφία σε άντρες, όπως εύκολα διαπιστώνεται από την εκπροσώπηση των δύο φύλων στη βουλή, την κυβέρνηση, την ηγεσία οργανισμών και γενικότερα τις θέσεις εξουσίας, ακόμα και σε χώρες ιδιαίτερα προοδευτικές, όπως οι Σκανδιναβικές.

Και δεν είναι μόνο αυτό. Η γυναίκα σήμερα φοβάται να χωρίσει, να αντισταθεί στην κακοποίηση, να εκφραστεί, να ζήσει ανεξάρτητη, σαν να έχει εκχωρήσει το πνευματικό της αυτεξούσιο και βαδίζει ετερόφωτη, στη σκιά του άντρα.

Και όλα αυτά στη «φωτεινή πλευρά» του πλανήτη. Δεν τολμώ να θίξω ζητήματα όπως η μη πρόσβαση στην εκπαίδευση, οι παιδικοί γάμοι, η μπούρκα, η κλειτοριδεκτομή, η απαγόρευση εξόδου από το σπίτι χωρίς συνοδό, η απαγόρευση διαζυγίου και όλα όσα αυτά συνεπάγονται.

Επομένως, η πραγματική ισότητα είναι ακόμα μια χιμαιρική προσδοκία. Για να την προσεγγίζουμε χρειάζεται αλλαγή εκ των έσω. Χρειάζεται να το θέλει πραγματικά η ίδια η γυναίκα.

Φιλοδοξώ ότι το κείμενο μου θα καταφέρει να ευαισθητοποιήσει και να κινητοποιήσει τη γυναίκα. Ότι θα την οδηγήσει να στρέψει το βλέμμα βαθειά μέσα της και να διερωτηθεί αν τα παραπάνω είναι αληθινά. Να προβληματιστεί και να μπορέσει να διακρίνει όλες εκείνες τις φορές που έβαλε τον εαυτό της σε δεύτερη μοίρα, που ανέχτηκε και σιώπησε, που υπέμεινε καρτερικά, που θεώρησε ότι δεν της αξίζει κάτι καλύτερο, που δεν μπήκε στον κόπο να διεκδικήσει σεβασμό, που αγνόησε τις ενδόμυχες ανάγκες της ή δεν τις αναζήτησε καν.

Και έπειτα από όλα αυτά να αναλάβει την ευθύνη που έχει μείνει χωρίς σύμμαχο, που είναι άφιλος!

Γιάννα Χουρδάκη, Ψυχολόγος- Ειδική Παιδαγωγός

Ιατρικό Κρήτης, 2ος όροφος, 6947940293