Το 2019 αυξήθηκαν οι τιμές διαμερισμάτων σε σχέση με το 2018 κατά 7,2%. Το 2018 θεωρείται η πρώτη χρονιά ανάκαμψης τιμών διαμερισμάτων (κατά +1,8%). Συγκεκριμένα κατά παλαιότητα τα νεόδμητα διαμερίσματα αυξήθηκαν 7,7% το 2019, ενώ τα παλαιότερα (άνω των 5 ετών) 6,9% (1).
Σε σχέση με τη γεωγραφική περιοχή η αύξηση τιμών διαμερισμάτων είναι μεγαλύτερη στην Αθηνά (10,4%) και στη Θεσσαλονίκη (6,8%) και μικρότερη στις μεγάλες πόλεις (4,1%) το 2019 (1).
Το τρίτο τρίμηνο του 2019 οι τιμές κατοικιών ενισχύθηκαν στο υψηλό ποσοστό 8,3% και το πρώτο τρίμηνο 5.4% (1).
Το 2020 πριν την πανδημία τα στοιχεία δείχνουν αύξηση τιμών 6,9% στα διαμερίσματα/κατοικίες. Οι αυξήσεις 7.9% στα νεόδμητα και 6,3% στα παλαιά ακίνητα (άνω 5 ετών).
Η αύξηση ήταν μεγαλύτερη 10,6% στην Αθήνα και 5.5% στη Θεσ/νίκη.(2)
Οι μεγαλύτερες διορθώσεις τιμών τη δεκαετή περίοδο της κρίσης παρατηρήθηκαν κυρίως στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ειδικά σε κατοικίες μεγαλύτερου εμβαδού και μεγάλης παλαιότητας.
Οι υποψήφιοι αγοραστές στρέφονται πλέον τα τελευταία έτη σε ακίνητα χαμηλού εμβαδού και μικρής παλαιότητας, σε περιοχές με μεσαίες τιμές ανά τετραγωνικό, ώστε να πετύχουν το χαμηλότερο δυνατό τίμημα αγοραπωλησιών και να αξιοποιήσουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις αποταμιεύσεις τους. Οι τράπεζες αντίθετα την περίοδο αυτή δε συμβάλλουν στην χρηματοδότηση της αγοράς ακινήτων, και έχουν συγκεντρώσει στοκ ακινήτων.
Οι προσδοκίες στον κατασκευαστικό τομέα παραμένουν περιορισμένες, ενώ δε χτίζονται πλέον νέες κατοικίες όπως παλαιότερα . Συνήθως ανακαινίζονται υφιστάμενες οικοδομές για αξιοποίηση ή αλλαγή χρήσεων, πχ μικρά διαμερίσματα.
Οι συναλλαγές των ακινήτων χαρακτηρίζονται από επιφυλάκτικοτητα, λόγω της υπερ-φορολόγησης της ιδιοκτησίας και του στρεβλού θεσμικού πλαισίου. Το κόστος κατασκευής παραμένει επίσης υψηλό, ειδικά στις τιμές υλικών στις κατασκευές, παρά την μείωση του κόστους εργασίας, ενώ η έλλειψη ρευστότητας επιτείνει το πρόβλημα του κόστους (μη χρηματοδότηση από τις τράπεζες).
Η αύξηση των τιμών πώλησης από το 2018 έως σήμερα που παρατηρείται πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με την ζήτηση από ξένους επενδυτές (προγραμμα Golden visa, ξένοι όμιλοι), την έλλειψη προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών προς πώληση από κατασκευαστές και ιδιοκτήτες και την προσδοκία της αγοράς για ανάκαμψη των επενδύσεων σε ακίνητα .
Παρόλα αυτά εκτιμάται ότι στη σταθεροποίηση της αγοράς κατοικίας θα μπορούσε να συμβάλει η διευθέτηση του ζητήματος των ‘κόκκινων’ δανείων, παράλληλα με την περαιτέρω ανάκαμψη της ζήτησης. Παράγοντες που πάιζουν σημαντικό ρόλο στη διακύμανση των τιμών των ακινήτων είναι η χρηματοδότηση της αγοράς, η υπέρμετρη φορολόγηση (τέλη, ΕΝΦΙΑ) , και η γενικότερη οικονομική κατάσταση μετά την πανδημία.
Τέλος, η ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων δυνητικά προσφέρει υψηλές αποδόσεις, ειδικά στα τουριστικά ακινήτα, σε συνδυασμό με τις μειωμένες τιμές πώλησης που έχουν διαμορφωθεί, αλλά και με πρόσθετους παράγοντες όπως η εξέλιξη του τουρισμού μετά τις συνέπειες της πανδημίας, η ανάπτυξη των υποδομών και οι προοπτικές ανάπτυξης συγκεκριμένων τομέων της ελληνικής οικονομίας.
(1)Δείκτες οικιστικών ακινήτων, ΤτΕ , Φεβ. 2020
(2)Δείκτες οικιστικών ακινήτων, ΤτΕ , Ιουν. 2020
(2)Δείκτες οικιστικών ακινήτων, ΤτΕ , Ιουν. 2020
ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΤΑΘΟΠΟΥΛΟΣ – Ηλεκτρονικός Μηχανικός – ΜΒΑ
