Παγκόσμια Ημέρα Υγείας: 9+1 λόγοι, που δεν επιτρέπουν στο Υπουργείο Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ να πανηγυρίζει

Γράφει ο Χαράλαμπος Λυδάκης
Παθολόγος, Διευθυντής Β΄ Παθολογικής κλινικής Βενιζελείου
Υποψήφιος Περιφερειακός Σύμβουλος  «Η ΚΡΗΤΗ ΜΠΡΟΣΤΑ»

Στις 7 Απριλίου εορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας, η οποία είναι αφιερωμένη στη συνεχιζόμενη προσπάθεια όλων των χωρών για ανάπτυξη και προαγωγή του αγαθού της Υγείας σε όλους τους πολίτες, χωρίς διακρίσεις,  σύμφωνα με τη διακήρυξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας της AlmaAta το 1974.

Ίσως είναι η καταλληλότερη στιγμή για τη χώρα μας για να γίνει ο απολογισμός των  πεπραγμένων της Υγείας, μετά από 4,5 χρόνια διακυβέρνησης από το ΣΥΡΙΖΑ και συνεργαζόμενους.

Ο υπουργοί Υγείας κ.κ. Ανδρέας Ξανθός και Παύλος Πολάκης αναφέρουν επανειλημμένως ότι, «παρά τις αντιξοότητες, η χώρα έχει κατορθώσει να διασφαλίσει ένα σύστημα υγείας λειτουργικό και προσβάσιμο σε όλους» και ότι «έχει επιστρέψει η κανονικότητα και η ηθικοποίηση του συστήματος».

Για την τεκμηρίωση ή όχι που ισχυρισμού τους, ας διερευνήσουμε λεπτομερέστερα επιμέρους παραμέτρους:

• Υποσχέθηκαν Πρωτοβάθμια Υγεία: Το τρίτο μνημόνιο περιελάμβανε ένα απλούστατο όρο : έως τον Μάϊο του 2018 θα έπρεπε να αντιστοιχηθεί το ΑΜΚΑ κάθε Έλληνα πολίτη με ένα ιατρό της Πρωτοβάθμιας. Η ευθύνη του σχεδιασμού και υλοποίησης αφέθηκε αποκλειστικά στην πολιτική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης.

Αποτέλεσμα: Επιλέχθηκε ένα άκρως συγκεντρωτικό – κρατικοεξαρτώμενο σύστημα με έωλη χρηματοδότηση (προσωρινά από Ευρωπαϊκά κονδύλια).  Μέχρι τις  αρχές του 2019 έχουν αναπτυχθεί πανελληνίως λιγότερες από τις μισές από τις 235 σχεδιαζόμενες δομές ΤοΜΥ. Η έλλειψη αμοιβαίας συναίνεσης με τους εταίρους (ιατρικό σώμα) οδήγησε στην καχυποψία και στη διαφαινόμενη αποτυχία του θεσμού.Μέχρι τον περασμένο μήνα, 700 ιδιώτες γιατροί είχαν συμβληθεί ως οικογενειακοί και άλλοι 500 ιατροί είχαν σύμβαση οικογενειακού στις Τοπικές Μονάδες Υγείας (ΤΟΜΥ). Συνολικά, δηλαδή, η χώρα διαθέτει 1.200 οικογενειακούς γιατρούς, ενώ το όριο ασφαλείας για τον πληθυσμό είναι 5.000. Ο στόχος της δήθεν καθολικής πρόσβασης και υγειονομικής ισότητας των πολιτών έχει απωλεσθεί: Μόλις 15,5% των ασφαλισμένων έχουν επιλέξει οικογενειακό γιατρό!Ταυτόχρονα, σημειώνεται αύξηση των ιδιωτικών δαπανών των πολιτών για κάλυψη των υγειονομικών Πρωτοβάθμιων αναγκών τους.

• Τάσσονταν θορυβωδώς υπέρ των προσλήψεων μονίμου προσωπικού και υπόσχονταν πακτωλό χρηματοδότησης στις  Νοσοκομειακές δομές.

Η αλήθεια είναι ότι διαφανής απολογισμός πεπραγμένων σε θέματα διαχείρισης προσωπικού και πόρων ποτέ δεν υπήρξε τα τελευταία 4 χρόνια ώστε  να γίνουν τεκμηριωμένες διασταυρώσεις.Από τα διαθέσιμα στοιχεία, η πραγματικότητα φαίνεται να είναι τελείως διαφορετική από την εμφανιζόμενη από αυτήν από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας.  Για παράδειγμα, στην 7^η Υ.Π.Ε. Κρήτης το νοσηλευτικό προσωπικό είχε μηδενική αύξηση μεταξύ των ετών 2014-1018, ενώ το ιατρικό εμφάνισε μία μικρή (μη ουσιαστική) μεταβολή της τάξης του +6,5%.Επίσης,  η αύξηση δαπανών μεταξύ των ετών 2014-2018 (εξαιρουμένης της δαπάνης για φάρμακο, που αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση), ήταν περί το 1% (!) δηλαδή αμελητέα, παρόλα τα διατυμπανιζόμενα περί «κανονικότητας».

• Δεσμεύονταν για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας στα Νοσοκομεία.

Η αλήθεια είναι ότι καθημερινά αυξάνονται οι καταγγελίες για αυταρχικές συμπεριφορές από τις Διοικήσεις Νοσοκομείων και λοιπών Μονάδων Υγείας, σε βάρος εργαζομένων με καθαρά μικροκομματικά κριτήρια άλλων εποχών με εξαναγκαστικές μετατάξεις, εκβιαστικές συμπεριφορές και ανατροπές της ιεραρχίας και της αξιοκρατίας. Μόλις προ τριών ημερών, με απόφασή του το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών έκανε δεκτή την αγωγή 80 γιατρών των Κέντρων Υγείας και των μονάδων ΠΕΔΥ και ακυρώνει την υποχρεωτική μετατροπή τους σε «οικογενειακούς». Οι ιατροί αυτοί υπηρετούν στα Κέντρα Υγείας και σε μονάδες των ΠΕΔΥ (πρώην ΙΚΑ) της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ) και υποχρεώθηκαν να  «βαφτιστούν» οικογενειακοί γιατροί για τις ανάγκες υλοποίησης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας.

• Υποσχέθηκαν βελτίωση των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.

Στην πράξη ανέστειλαν την ολοκλήρωση της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης και στην ουσία αθετήθηκε το σύμφωνο Λυκουρέντζου – Andor (μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προηγούμενης Ελληνικής κυβέρνησης), το οποίο προέβλεπε το κλείσιμο των ψυχιατρείων και την απο-ασυλοποίηση των ασθενών, με τελικό αποτέλεσμα επιδείνωση των συνθηκών νοσηλείας των ψυχικά ασθενών στις ενδο-νοσοκομειακές δομές, ενώ ενισχύθηκαν χρηματοδοτικά επιλεκτικά φίλιες μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) με αμφιλεγόμενη  ανταποδοτικότητα.

• Υπόσχονταν ότι το πρόγραμμά τους περιλαμβάνει δωρεάν πρόσβαση για όλους, ασφαλισμένους και ανασφάλιστους, στις δημόσιες δομές υγείας και διασφάλιση της πρόσβασης για όλους στην αναγκαία φαρμακευτική αγωγή με δραστικό περιορισμό – έως μηδενισμό για ειδικές κατηγορίες – της επιβάρυνσης στη συμμετοχή των ασθενών στη φαρμακευτική δαπάνη.

Η αλήθεια είναι ότι η υγειονομική ομπρέλα των αδυνάμων υπήρχε ήδη με τη νομοθετική ρύθμιση του ΦΕΚ 1465 / 5-6-2014, ενώ η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ πανηγυρίζει για την κατάργηση του «πενταεύρου» κατά την επίσκεψη στα εξωτερικά τακτικά (με ραντεβού) ιατρεία, ενώ οι ίδιοι το αντικατέστησαν με την αύξηση κατά 2% των ασφαλιστικών εισφορών ασθενείας στις κύριες και επιβολή 6% στις επικουρικές συντάξεις, χωρίς μάλιστα να καταβάλλεται η παρακράτηση υπέρ των νοσοκομείων!

• Ευαγγελίζονταν αύξηση των κλινών ΜΕΘ, κατάργηση των αναμονών στα χειρουργεία, ολοκλήρωση εμβολιαστικών προγραμμάτων, προαγωγή ψηφιακής υγείας.

Η αλήθεια είναι ότι μετά από 4,5 χρόνια, η ενημέρωση του πληθυσμού σε θέματα πρόληψης και εμβολιασμών είναι σε στάσιμη κατάσταση, τα κρεβάτια στις ΜΕΘ βρίσκονται αριθμητικά στα ίδια χαμηλά νούμερα (χαρακτηριστικό παράδειγμα η 7^η ΥΠΕ Κρήτης, παρά τους αθρόους διορισμούς ιατρών), με αποτέλεσμαπολλοί  ασθενείς να περιμένουν διασωληνωμένοι σε κοινούς θαλάμων νοσοκομείων αναμένοντας την εξεύρεση του πολυπόθητου κρεβατιού σε ΜΕΘ. Την ίδια ώραη απόπειρα εξορθολογισμού της διαδικασίας της αναμονής για χειρουργικές επεμβάσεις έχει αποτύχει εξολοκλήρου, λόγω της ατολμίας να θιχτούν εγκατεστημένες δυσλειτουργίες παρά τις θριαμβολογούσες εξαγγελίες. Επίσης ο περίφημος «Ηλεκτρονικός Φάκελος» σχεδόν δεν έχει ξεκινήσει ακόμα (εκτός από μεμονωμένες πρωτοβουλίες) δίνοντας έως τώρα μηδενικό βαθμό και σε αυτή τη στοχοθεσία.

• Υπόσχονταν την προώθηση της αξιοποίησης εγχώρια παραγομένων ποιοτικά ελεγχόμενων γενοσήμων φαρμάκων με στήριξη της εγχώριας παραγωγής φαρμακοβιομηχανίας.

Στην πραγματικότητα συνέβη το αντίθετο: H Ελλάδα κατατάσσεται στην τέταρτη από το τέλος θέση μεταξύ των 27 χωρών στη διείσδυση γενοσήμων! Tα αντίγραφα φάρμακα στη χώρα μας καλύπτουν το 23% της αξίας του συνόλου των φαρμάκων που καταναλώνονται (ενώ ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ είναι  52%). Επίσης, μεταξύ των ετών 2016-2017  σημειώθηκε απώλεια 1700 θέσεων εργασίας στη φαρμακοβιομηχανία, αποδυναμώνοντας έναν σφριγηλό κλάδο της Ελληνικής Βιομηχανίας.

• Πολύ πρόσφατα, η κατάθεση νομοσχεδίων για την ιατρική μετεκπαίδευση, όσο και τον τρόπο εξέτασης των ειδικευομένων ιατρών συνάντησε την καθολική αντίδραση του συνόλου του ιατρικού κόσμου, δημιουργώντας βάσιμους φόβους ότι οι κυβερνητικοί χειρισμοί θα δημιουργήσουν ένα νέο κύμα braindrain, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο.

Στην πράξη, φαίνονται να υποχρεώνονται σε μεγάλη υποχώρηση και απόσυρση της πρότασης, λόγω της συνδυασμένης γενικευμένης αντίθεσης όλου του ιατρικού σώματος – και κυρίως των νέων ιατρών στην άστοχη αυτή ρύθμιση.

• Η εξαγγελθείσα «ηθικοποίηση» και καταπολέμηση της διαφθοράς στο ΕΣΥ ουδόλως φαίνεται να ευοδώνεται, καθότι σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις της Προέδρου των Νοσοκομειακών ιατρών Αθήνας, οι διώξεις για αδικήματα διαφθοράς (φακελάκι) είναι υποδιπλάσιες σε σχέση με προηγούμενα διαστήματα. Το σίγουρο είναι, ότι τα τελευταία χρόνια γίναμε μάρτυρες εξωθεσμικών διαδικασιών επιβολής νόμου «κάθαρσης» από ομάδες αυτο-ανακηρυσσομένων προστατών της Δικαιοσύνης, όπως η ομάδα  «Ρουβίκωνας», ο οποίος φαίνεται να εισβάλλει στα νοσοκομεία χωρίς πειστική κρατική παρεμπόδιση.
• Τέλος, το εμβληματικό αφήγημα της κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ περί «Δημόσιας και δωρεάν Υγείας» καταρρίπτεται με εξίσου ηχηρό τρόπο από την παράθεση στοιχείων του ΟΟΣΑ, που καταδεικνύουν ότι οι Έλληνες καταβάλλουν με τον ένα ή τον άλλον τρόπο περίπου το 40% των συνολικών εξόδων για την Υγείας τους κατευθείαν από την τσέπη τους (επιπλέον της υποχρεωτικής φορολογίας και των ασφαλιστικών εισφορών – δεύτερη χειρότερη επίδοση μεταξύ των 35 χωρών του ΟΟΣΑ). Το στοιχείο αυτό υποκρύπτει την εμφιλοχωρούσα ανισότητα αλλά και την αχρείαστη σπατάλη στο Ελληνικό σύστημα παρά τον υποκριτικό και ενίοτε θριαμβευτικό κυβερνητικό τόνο.

Η Παγκόσμια ημέρα Υγείας της 7^η Απριλίου είναι ημέρα, που σηματοδοτεί τις προσπάθειες των κρατών να βελτιώσουν τα συστήματα Υγείας και να παρέχουν καλύτερες συνθήκες ιατρικής φροντίδας στους πολίτες τους. Η Ημέρα αυτή για το Υπουργείο Υγείας της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να είναι μία ημέρα περισυλλογής, προβληματισμού και σε καμία περίπτωση αφορμή για πανηγυρικούς λόγους….