γράφει η Σεμίνα Διγενή
ΕΚΕΙΝΟ το προφητικό κείμενο του Μάνου Χατζιδάκι, στο πρόγραμμα της αντιναζιστικής συναυλίας της Ορχήστρας των Χρωμάτων, θα ήθελα να διδάσκεται στα σχολεία. Εγραφε, το 1993, πως νεοναζισμός, φασισμός, ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται/ περιέχει/συνθέτει ιδεολογία. Τα θεωρούσε όλα αυτά ως «μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα µας». Γνώριζε καλά -και στο πετσί του- πως το κτήνος αναπτύσσεται ανεμπόδιστα όταν οι κοινωνικοπολιτικές συγκυρίες ενισχύουν τη βάρβαρη παρουσία του. Τι θεωρούσε μοναδική αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους; Την Παιδεία. Την αληθινή, όχι την ανεύθυνη εκπαίδευση και την πληροφορία χωρίς κρίση. Για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πίστευε πως µας δημιούργησε µια αρκετά μεγάλη πλάνη και ψευδαίσθηση. «Πιστέψαμε όλοι µας», έλεγε, «πως σε αυτόν τον πόλεμο η Δημοκρατία πολέμησε τον φασισμό και νίκησε. Σκεφτείτε: η “Δημοκρατία”, εμείς µε τον Μεταξά κυβερνήτη και σύμμαχο τον Στάλιν, πολεμήσαμε τον ναζισμό, σαν ιδεολογία άσχετη από µας τους ίδιους. Και τον… νικήσαμε. Τι ουτοπία και τι θράσος. Αγνοώντας πως, απαλλασσόμενοι από την ευθύνη του κτηνώδους μέρους του εαυτού µας και τοποθετώντας το σε µια άλλη εθνότητα, υποταγμένη ολοκληρωτικά σε αυτό, δεν νικούσαμε κανέναν φασισμό. Απλώς μιαν άλλη εθνότητα επικίνδυνη, που επιθυμούσε να µας υποτάξει». «Ο νεοναζισμός δεν είναι οι άλλοι», επαναλάμβανε µε πάθος.
«Ο φασισμός φανερώνεται µε δύο μορφές: ή προκλητικός, µε το πρόσχημα αντιδράσεως σε κοινωνικοπολιτικά γεγονότα που δεν ευνοούν την περίπτωσή του, ή παθητικός, µε κυρίαρχο τον φόβο για ό,τι συμβαίνει. Ανοχή και παθητικότητα, λοιπόν. Ετσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών». Θα μπορούσε να το είχε γράψει σαν σήμερα. Παραμονή 28ης Οκτωβρίου.
REAL.GR
