ΤΑ 7 ΒΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΜΑΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΣΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα τεράστιο, παγκόσμιας κλίμακας πρόβλημα. Το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί – ή ακόμα και σε ποιον βαθμό μπορεί να αντιμετωπιστεί από την ανθρωπότητα πια – είναι ένα κολοσσιαίο θέμα, ίσως η μεγαλύτερη πρόσκληση αυτής της γενιάς. Η Συμφωνία του Παρισιού, την οποία έχουν υπογράψει σχεδόν όλες της χώρες του πλανήτη (εκτός της Συρίας, της Νικαράγουα και, πλέον, των ΗΠΑ), έχει θέσει ως στόχο τον περιορισμό της αύξησης της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη στους 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τη μέση θερμοκρασία που είχε ο πλανήτης στην αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης μέχρι το τέλος του αιώνα. Ακόμα και αν επιτευχθεί ο στόχος, οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής θα είναι πολύ σοβαρές σε πολλά σημεία του πλανήτη.

Το σίγουρο είναι ότι η χώρα μας είναι αυτή τη στιγμή εντελώς απροετοίμαστη για να αντιμετωπίσει ακόμα και αυτό, το πιο αισιόδοξο σενάριο. Χρειάζεται υποδομές, μια σειρά από προσαρμογές και εκπαίδευση του κρατικού μηχανισμού, αλλά χρειάζεται και κάτι άλλο, κάτι στο οποίο δίνει έμφαση η έρευνα της διαΝΕΟσις: Να λάβει υπόψη την κλιματική αλλαγή στο παραγωγικό της μοντέλο με μακροχρόνιο σχεδιασμό. Αυτό δεν έχει γίνει ώς τώρα. Η έρευνα καταλήγει σε μια σειρά από 26 γενικές και 16 ειδικές προτάσεις. Συνοπτικά οι επτά από τις πιο σημαντικές είναι:

1) Τη μετάβαση σε οικονομία χαμηλού άνθρακα μέχρι το 2050, γεγονός που σημαίνει σταδιακή απεξάρτηση από τη χρήση ορυκτών καυσίμων προς όφελος των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και έμφαση σε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας στις μεταφορές και στα κτίρια.

2) Την αναθεώρηση του θεσμικού πλαισίου της χώρας ώστε να ενσωματώνεται η διάσταση της κλιματικής αλλαγής σε όλα τα σχετικά προγράμματα και σχέδια. Σε πρώτη προτεραιότητα πρέπει να αλλάξουν τα Σχέδια Διαχείρισης των Υδατικών Διαμερισμάτων, ειδικά της Θεσσαλίας, της Δυτικής Ελλάδος και της Πελοποννήσου.

3) Την προετοιμασία ειδικών σχεδίων για τους κλάδους (πρωτογενής τομέας, τουρισμός κ.λπ.) και τις περιοχές που θα πληγούν από την κλιματική αλλαγή εντός της επόμενης πενταετίας.

4) Τη σύσταση μιας μορφής μητροπολιτικής διοίκησης στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη για την εκπόνηση και υλοποίηση ολοκληρωμένων σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.

5) Τη σταδιακή βελτίωση του κτιριακού περιβάλλοντος στις πόλεις, με προτεραιότητα στις θερμικά επιβαρημένες περιοχές, που κατά κανόνα είναι και οι φτωχότερες.

6) Την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τις ιδιωτικές επενδύσεις, ώστε να ενισχύονται εγχώριες παραγωγικές δραστηριότητες που υποστηρίζουν την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή (αναβάθμιση λιμενικών υποδομών, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ψυχρά δομικά υλικά κ.λπ).

7) Την προσαρμογή του Εθνικού Συστήματος Υγείας στις νέες προκλήσεις που δημιουργούνται στον πληθυσμό, τόσο από τις επιβαρημένες θερμοκρασιακές συνθήκες όσο και από τη διεύρυνση της ηλικιακής ομάδας άνω των 65 ετών.

ΜΕ ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ. Ολα τα μέτρα που προτείνονται έχουν ως στόχο αφενός τον περιορισμό των ζημιών που οφείλονται στις μελλοντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά αφετέρου και την αξιοποίηση ενδεχόμενου οφέλους που μπορεί να προκύψει κατά περίπτωση, όπως για παράδειγμα με την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδους σε κάποιες περιοχές. Τα μέτρα αυτά δεν μπορεί να είναι κοινά για ολόκληρη τη χώρα, αλλά θα πρέπει να διαφοροποιούνται ανά περιοχή και ανά κλάδο. Αλλες ανάγκες έχει η Αττική και άλλες η Κρήτη ή η Θεσσαλία.

Η γεωγραφική χωροθέτηση των διοικητικών δομών της χώρας μας δεν είναι πάρα πολύ χρήσιμη για την αντιμετώπιση ενός τέτοιου φαινομένου. Περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινές συνέπειες από το φαινόμενο σπάνια περιορίζονται στα σύνορα μιας περιφέρειας. Γειτονικοί δήμοι της Αθήνας που αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ξεχωριστά.

Η έρευνα της διαΝΕΟσις περιγράφει ένα σενάριο που θεωρείται μετριοπαθές, «ρεαλιστικό», ίσως και αισιόδοξο. Οι συνέπειες που περιγράφονται για τις επόμενες δεκαετίες είναι σε κάποιον βαθμό αναπόφευκτες. Αν τα πράγματα δεν βελτιωθούν, ενδέχεται να είναι πολύ δριμύτερες. Αν οι προσπάθειες των λαών του κόσμου αποτύχουν και επικρατήσουν πιο απαισιόδοξα σενάρια, η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη θα είναι μεγαλύτερη. Πολλοί θεωρούν πως ο ανθρώπινος πολιτισμός δεν είναι σε καμία περίπτωση προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει μια αύξηση θερμοκρασίας 4 ή 5 βαθμών Κελσίου μέχρι το τέλος του αιώνα, για παράδειγμα.

Ωστόσο, από κάπου πρέπει να γίνει μια αρχή. Η ελληνική πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει το φαινόμενο και να προσαρμόσει το συντομότερο δυνατό το θεσμικό της πλαίσιο και το παραγωγικό μοντέλο της χώρας στα πρακτικά αναπόφευκτα δεδομένα του κοντινού μας μέλλοντος.

 

Πηγή: ΤΑ ΝΕΑ