Ιταλία: Στον κοσμοπολίτικο νότο

επιμέλεια: Καίτη Κουναλάκη

matera-xartis

Λίγα ταξίδια μπορούν πραγματικά να παρουσιάσουν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για τους Έλληνες ταξιδιώτες, όσο μια περιήγηση στην Κάτω Ιταλία και στις περιφέρειες της Καμπάνιας , Μπαζιλικάτα και Απουλίας, περιοχές οι οποίες αποτέλεσαν, ως γνωστόν, πεδίο εκπληκτικής αποικιακής δραστηριότητας του αρχαίου Ελληνισμού, κυρίως τον 6ο και τον 5ο αιώνα π.Χ. Σε αντίθεση με τους Τούρκους (οι οποίοι με επιμέλεια αποκρύπτουν το ελληνικό παρελθόν των τουριστικών περιοχών, όπως των παραλίων της Μ. Ασίας) οι Ιταλοί ευτυχώς αποκαλούν ακόμη και διαφημίζουν την Κάτω Ιταλία και τη Σικελία ως «Μεγάλη Ελλάδα» (Magna Grecia). Η Απουλία για εμάς τους Έλληνες, η «γη του μεσημβρινού ήλιου» αρμενίζει ανάμεσα σε Ιόνιο και Αδριατική, στο τακούνι της ιταλικής μπότας, κουβαλώντας στο DNA της κάτι από τους ποντοπόρους Κρήτες που, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ξεκίνησαν τον ελληνικό αποικισμό της.

Η Μπαζιλικάτα συνορεύει με την Καμπανία στα δυτικά, με την Απουλία στα βόρεια και ανατολικά και την Καλαβρία στο νότο, ενώ έχει μικρές ακτογραμμές δυτικά στην Τυρρηνική θάλασσα ανάμεσα στην Καμπανία και στην Καλαβρία και μεγαλύτερες στα νοτιοανατολικά στο κόλπο του Τάραντα στο Ιόνιο Πέλαγος ανάμεσα στην Καλαβρία και στην Απουλία.

Την περιοχή επισκέφτηκα δυο φορές ,την πρώτη από Νάπολη και την δεύτερη από Μπάρι . Στο Μπάρι μπορείτε να πάτε και αεροπορικώς και δια θαλάσσης από το λιµάνι της Πάτρας η Ηγουμενίτσας , αν επιθυμείτε να πάρετε δικό σας αυτοκίνητο. Η διαδρομή Μπάρι-Νάπολη δεν είναι κάτι το φοβερό αν εξαιρέσουμε το τελευταίο 1/3 όπου ο δρόμος έχει συνεχείς στροφές, περνώντας ανάμεσα ή κάτω από καταπράσινους λοφίσκους και χωριουδάκια. Μετά από 250 Km διαδρομής φάνηκε η Νάπολη, ο σταθμός μας

Η Aegean έχει απευθείας πτήση για το διεθνές αεροδρόμιο της Νάπολης, όποτε σε δυο ώρες έχετε φτάσει από Αθήνα. Αν δεν βρείτε εισιτήριο με την Aegean τότε θα πρέπει να πετάξετε μέχρι τη Ρώμη ή το Μιλάνο και από εκεί να ταξιδέψετε για τη Νάπολη ( προφανώς βολεύει η Alitalia σε αυτήν την περίπτωση ). Ο Σεπτέμβριος είναι ο ιδανικός μήνας γι αυτό το ταξίδι.napoli-italia

Το αεροδρόμιο βρίσκεται έξω από την πόλη και μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λεωφορείο ή ταξί για την μεταφορά σας. Εμείς διαλέξαμε λεωφορείο , το εισιτήριο κοστίζει 3 ευρώ και το βγάζεις μέσα στο λεωφορείο. Ρωτήσαμε και για ταξί αλλά μας είπαν ότι είναι  γύρω στα 30 ευρώ το κόμιστρο.

Ωστόσο ο καλύτερος τρόπος για να περιηγηθείτε σε όλη τη χερσόνησο είναι με δικό σας μεταφορικό μέσο. Μπορείτε να νοικιάσετε αυτοκίνητο στη Νάπολη και να γνωρίσετε έτσι κάθε φανερή αλλά και κρυφή γωνιά της χερσονήσου αλλά η καλύτερη συμβουλή που μπορεί να δώσει κάποιος σε όσους σχεδιάζουν να γνωρίσουν την πόλη της Νάπολη είναι να αποφύγουν τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο που έχουν νοικιάσει ή έχουν φέρει στην πόλη.

Μιλάμε για πραγματικό χάος , το κυκλοφοριακό στην Αθήνα μου έμοιαζε παιχνιδάκι μπροστά στο κομφούζιο που είδαμε στην Νάπολη. Απίστευτη κίνηση, τριπλοπαρκαρίσματα, πολλοί οδηγοί αγνοούσαν τα φανάρια ενώ άλλοι δεν είχαν πρόβλημα να μπούνε αντίθετα στους μονόδρομους. Όσον αφορά τα ταξί η κατάσταση μοιάζει αρκετά με την Αθήνα. Οι περισσότεροι ταξιτζήδες είναι σωστοί επαγγελματίες (τουλάχιστον από τη δικιά μου εμπειρία ) αλλά φυσικά δεν λείπουν και οι εξαιρέσεις.

Τα μέσα μαζικής μεταφοράς περιλαμβάνουν 3 γραμμές μετρό ( η καλύτερη λύση ) , λεωφορεία , τραμ και τελεφερίκ.

Με βάση τα παραπάνω σας προτείνω  να βρείτε ένα ξενοδοχείο στο κέντρο όπου υπάρχουν πολλά αξιοθέατα μαζεμένα και μπορείτε να τα δείτε περπατώντας .

Η πρώτη περιοχή που πρέπει να εξερευνήσετε είναι το ιστορικό κέντρο της Νάπολης, το Spaccanapoli που συμβολίζει την κουλτούρα και την ιστορία της πόλης. Οριοθετείτε μεταξύ της πλατείας Gesu Nuovo και του καθεδρικού ναού( Duomo) και είναι γεμάτο από πολλά στενά δρομάκια χωρίς καθόλου ρυμοτομία , σε σημείο που να σου θυμίζει λαβύρινθο. Πολλά από τα αξιοθέατα βρίσκονται στην Spaccanapoli όπως τα Santa Chiara, San Gregorio Armeno ( η εκκλησσία αλλά και ο αντίστοιχος δρόμος με τα χειροποίητα nativity scenes ) , San Lorenzo Maggiore, και η πλατεία Bellini ( από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Νάπολης ).

Μια άλλη πρόταση είναι με το μετρό να κατεβείτε στην στάση Piazza Municipio. Στην περιοχή αυτή μπορείτε να δείτε το κάστρο Nuovo, το βασιλικό παλάτι, την πλατεία Plebiscito ( την πιο εντυπωσιακή σε όλη την Νάπολη ), την Galleria Umberto αλλά και το θέατρο San Carlo που είναι το μεγαλύτερο στην Νάπολη.

 Από την περιοχή αυτή έχετε δύο επιλογές:

1) να ακολουθήσετε τον κεντρικό δρόμο Toledo στη διαδρομή του οποίου θα συναντήσατε την Piazza Carita και την Piazza Dante ( έχει πάρει το όνομα της από τον γνωστό ποιητή ) και θα καταλήξετε στο Αρχαιολογικό Μουσείο.

2) να χρησιμοποιήσετε τη στάση τελεφερίκ Toledo για να μεταφερθείτε στο Vomero, την πιο όμορφη, ήσυχη και κυριλέ περιοχή της Νάπολης.

Εκτός από βόλτες στην περιοχή , σας προτείνω να χρησιμοποιήσετε το τελεφερίκ της γραμμής Montesanto το οποίο προσφέρει υπέροχη θέα στο κάστρο San Elmo και Certosa di San Martino.

Στη συνέχεια χρησιμοποιώντας τη γραμμή τελεφερίκ Chiaia θα φτάσετε στην αντίστοιχη περιοχή όπου είναι συγκεντρωμένα τα καλύτερα εμπορικά μαγαζιά της Νάπολης. Τέλος κοντά στην Chiaia βρίσκεται η Villa Communale , το μεγαλύτερο και πιο παλιό πάρκο της Νάπολης. Αν έχετε και παιδιά μαζί σας στην Villa Communale υπάρχει ζωολογικός κήπος και ένα από τα πιο παλιά ενυδρεία στην Ευρώπη.

Με βάση την βασίλισσα της Καμπανίας, την χιλιοτραγουδισμένη Νάπολη  εξορμήστε στη μαγευτική Κοστιέρα Αμαλφιτάνα, στον μυχό του ομώνυμου κόλπου της  Τυρρηνικής θάλασσας και επισκεφτείτε το γαλήνιο Σορρέντο, το διάσημο Κάπρι, γνωστό και ως ο “Ο Κήπος της Εδέμ“, το Ερκολάνο, την Πομπηία και την αρχαία Ελληνική αποικία της Ποσειδωνίας.

Από την Νάπολη το Αμάλφι απέχει 71 χιλιόμετρα και μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τοπικά λεωφορεία για τις μετακινήσεις σας , αν δεν επιθυμείτε να οδηγήσετε.

Μικρές πόλεις σκαρφαλωμένες σε απότομα βράχια, κρυστάλλινα τυρκουάζ νερά σε κρυφούς κόλπους της ακτογραμμής, πλαγιές πνιγμένες στο άρωμα των λεμονανθών, φυσικές ομορφιές που συνδυάζονται με την κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα. Λίγα μόλις χιλιόμετρα νότια της Νάπολη ο ταξιδιώτης συναντάει μια ξεχωριστή γωνιά της ιταλικής γης.

Η πρώτη έκπληξη έρχεται με την αλλαγή του δρόμου.

Ο φαρδύς αυτοκινητόδρομος που συνδέει τη Νάπολη με το Σορέντο στενεύει σιγά – σιγά ακολουθώντας τις αλλαγές του τοπίου και σύντομα καταλήγει σ’ έναν φιδογυριστό δρόμο που μοιάζει να ακροβατεί επικίνδυνα μεταξύ κατακόρυφων βράχων και θάλασσας.(1 ώρα και  48 χλμ από Νάπολη)sorrento-amalfi_1844173b

Πίσω από κάθε στροφή κρύβεται μια έκπληξη. Αλλού η αλληλουχία των βράχων διακόπτεται από μικρές χρυσαφένιες ακρογιαλιές, άλλοτε πάλι το βλέμμα ξεκουράζεται πάνω σε κατάφυτες με εσπεριδοειδή πλαγιές και στα πολύχρωμα σπίτια μικρών οικισμών που μοιάζουν να κρέμονται από τα βράχια αψηφώντας τον νόμο της βαρύτητας.

Η «Costiera Αmalfitana», όπως είναι η ιταλική ονομασία της περιοχής, καταλαμβάνει μια μεγάλη χερσόνησο που απλώνεται ανατολικά της Νάπολη και δυτικά του Σαλέρνο. Η μεγαλύτερη πόλη της περιοχής είναι το Σορέντο, αλλά το ενδιαφέρον των επισκεπτών επικεντρώνεται στις μικρές παραθαλάσσιες κωμοπόλεις Αμάλφι και Ποσιτάνο, καθώς επίσης και στο ατμοσφαιρικό Ραβέλο με την εκπληκτική αφ υψηλού θέα στη θάλασσα.

Είναι μία από τις πλέον συγκλονιστικές ακτές της Ευρώπης. Συγκλονιστικός είναι και ο –σαν αιωρούμενος– δρόμος 163 ή Amalfitana με την εντυπωσιακή θέα που οδηγεί μέχρις εκεί και καλύπτει όλο το μήκος της ακτής. Από τη δεκαετία του ’60 και μετά, και παράλληλα με το κοντινό και δημοφιλέστερο Κάπρι, η ακτή Αμάλφι εξελίχτηκε σε έναν από τους κορυφαίους τουριστικούς προορισμούς της Ιταλίας αλλά και αγαπημένο μέρος τόσο των απανταχού jet setters όσο και των ζευγαριών που αναζητούν το ρομάντζο. Ευτυχώς, εξαιτίας της γεωμορφολογίας της περιοχής, η τουριστική ανάπτυξη έγινε σε ήπιους ρυθμούς. Ως εκ τούτου αποτελεί ακόμη και σήμερα έναν επίγειο παράδεισο, ο οποίος συνδυάζει την ηρεμία με την cosmopolitan φήμη: θα συναντήσετε ήσυχα ψαροχώρια δίπλα σε κοσμοπολίτικες κωμοπόλεις και απόμερες ακρογιαλιές δίπλα σε πολυσύχναστες και οργανωμένες παραλίες. Μια πανέμορφη  παραθαλάσσια περιοχή που συγκίνησε και ενέπνευσε μεγάλες προσωπικότητες, όπως τον λόρδο Mπάιρον, τον Γκαίτε, τον Iψεν, τον Aλέξανδρο Δουμά, τον Nίτσε και τον Βάγκνερ. Είναι ο τόπος που κατά τη μυθολογία, πέρασε ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του και άκουσαν  το σαγηνευτικό τραγούδι των Σειρήνων. Παντού στις πλαγιές των βουνών υπάρχουν κήποι με ελιές και εσπεριδοειδή.

 Στο Σορέντο, όπου παραθέριζαν ο Καζανόβα και ο Γκαίτε, θα εντυπωσιαστείτε με τις παλιές επαύλεις πάνω στις πλαγιές του λόφου με θέα στα σμαραγδένια νερά, τους μεσογειακούς κήπους με τις ελιές και τα εσπεριδοειδή, το πολυσύχναστο κοσμοπολιτικό λιμάνι όπου αράζουν πανάκριβα σκάφη και τη ζωή στα καφέ της Piazza Tasso, η οποία αγαπήθηκε τόσο από τον Νίτσε και τον Ίψεν.

Το Ποζιτάνο είναι η πιο ακριβή και γραφική περιοχή, μια πόλη με αμέτρητα σκαλιά και στενά δρομάκια, ένας οικισμός-βεράντα στο απέραντο γαλάζιο.ποζιτανο

Το Αμάλφι αποτελεί την πιο δημοφιλή πρόταση για ημερήσια εκδρομή από εκεί και το Ραβέλο στέκει ψηλά στο λόφο σαν να επιτηρεί τα όσα συμβαίνουν… Ακόμη και το Σαλέρνο, πάντως, ο οποίο παίζει κυρίως το ρόλο του συγκοινωνιακού κόμβου, έχει μια όμορφη Παλιά Πόλη με στενά δρομάκια.

Μια διαδρομή που προτείνω είναι : Νάπολη –Σαλέρνο (58χλμ. και 45 λεπτά),από Σαλέρνο-Αμάλφι (26 χλμ και μια ώρα περίπου),από Αμάλφι  –Ραβέλο (15 λεπτά και 6,5 χλμ) επιστροφή πάλι στο Αμάλφι και από κει στο Ποζιτάνο (18 χλμ και 45 λεπτά και επιστροφή Νάπολη (60 χλμ και 1μιση ώρα περίπου)

Σε μια γλώσσα που δεν υπάρχει πια, Αμάλφι σημαίνει «αγαπιέμαι».

Σύμφωνα με τη μυθολογία ο Ηρακλής έθαψε σ’ αυτό τον τόπο την πανέμορφη Αμάλφη. Και, για να την κάνει αθάνατη, έχτισε πάνω από τον τάφο της μια πόλη στην οποία έδωσε το όνομα της αγαπημένης του.

Η μικρή πολιτεία Αμάλφι (απέχει από το Ποζιτάνο 45 λεπτά και 18 χλμ )είναι το πλέον κοσμοπολίτικο θέρετρο της περιοχής. Τα σπίτια απλώνονται αμφιθεατρικά πάνω στις πλαγιές και φτάνουν μέχρι την αγκαλιά της θάλασσας. Ένα μικρό λιμάνι, σήμερα μαρίνα για ιστιοπλοϊκά σκάφη, και μια λιλιπούτεια παραλία συμπληρώνουν το σκηνικό. Η πόλη γνώρισε τη μεγαλύτερη δόξα τον 11ο αιώνα όταν ήταν το σημαντικότερο ναυτικό κέντρο της Νότιας Ιταλίας. Η εμπορική κίνηση του λιμανιού ήταν έντονη, σύμφωνα με τις μαρτυρίες των ντόπιων από εδώ εισήχθησαν για πρώτη φορά στην Ιταλία προϊόντα όπως χαρτί, καφές και ανατολίτικα χαλιά. Ανάμεσα στα αξιοθέατα ξεχωρίζουν ο καθεδρικός ναός του Αγίου Ανδρέα, χτισμένος στο ψηλότερο σημείο της πόλης.

Το εντυπωσιακό κτίριο με το πανύψηλο καμπαναριό, καθώς και το γειτονικό νεκροταφείο με το αποκαλυπτικό όνομα Chiostro del Paradiso (Στοά του Παραδείσου) είναι χαρακτηριστικά δείγματα αρχιτεκτονικής με αραβικές επιρροές. Πάνω από τα σπίτια της πόλης οι βράχοι μεταμορφώνονται σε καταπράσινες πλαγιές όπου κυριαρχούν οι λεμονιές φυτεμένες σε στενές οριζόντιες πεζούλες.

 Πολύ κοντά στο Αμάλφι βρίσκεται το Ραβέλο, ένα πανέμορφο ορεινό χωριό με εκπληκτική θέα στη θάλασσα. Μπορείτε να φτάσετε έως εδώ διανύοντας τα λίγα χιλιόμετρα με αυτοκίνητο, αν όμως ενδιαφέρεστε για περιπλανήσεις στη φύση αξίζει να αναζητήσετε τα κρυμμένα μονοπάτια και να προσεγγίσετε το χωριό πεζοπορώντας ανάμεσα στις λεμονιές. Στο Ραβέλο, η ατμόσφαιρα είναι διαφορετική από αυτή των παραλιακών πόλεων. Εδώ ο αέρας έχει τη φρεσκάδα του βουνού και η μικρή πολιτεία απλώνεται χτισμένη γύρω από την κεντρική πλατεία, όπου βρίσκεται και ο απαραίτητος καθεδρικός ναός. Στο Ραβέλο θα απολαύσετε τη βόλτα στα γραφικά δρομάκια, επιτέλους σε οριζόντιο έδαφος χωρίς ανηφοριές-κατηφοριές, όπου βρίσκονται χαριτωμένα μικρομάγαζα με όλα τα τοπικά προϊόντα. Στην πλατεία κομψά καφέ απλώνουν τις καρέκλες τους δίπλα σε παραδοσιακά καφενεία όπου οι ντόπιοι συνηθίζουν να πίνουν ένα Καμπάρι πριν από το μεσημεριανό γεύμα και την απαραίτητη «σιέστα».

Λίγο έξω από το κέντρο θα βρείτε τη Villa Rufolo, ένα εντυπωσιακό οικοδόμημα του 13ου αιώνα που υπήρξε η τελευταία κατοικία του Γερμανού συνθέτη Βάγκνερ. Στους καλοδιατηρημένους κήπους οργανώνονται το καλοκαίρι βραδιές κλασικής μουσικής, ενώ το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου πραγματοποιείται ένα διεθνές φεστιβάλ όπου ορχήστρες απ όλο τον κόσμο ερμηνεύουν έργα του Βάγκνερ.

Κατεβαίνοντας και πάλι στην ακτή αξίζει να κάνετε μια στάση στο γραφικό Ποσιτάνο. Η μικρή πολιτεία διαθέτει συμπυκνωμένη ομορφιά, καθώς τα χρωματιστά σπίτια είναι στριμωγμένα σε δύο απότομες πλαγιές που καταλήγουν σε μια μικροσκοπική παραλία. Το πρώην ξεχασμένο ψαροχώρι τράβηξε την προσοχή των bon viveurs τη δεκαετία του ’50 ύστερα από τη δημοσίευση ενός κειμένου του νομπελίστα συγγραφέα Τζο Στάινμπεκ στο περιοδικό  Harper’s Bazaar: “είναι ένα ονειρικό μέρος που, όσο βρίσκεσαι εκεί, μοιάζει να μην είναι πραγματικό, αλλά γίνεται βασανιστικά πραγματικό όταν έχεις φύγει”, έλεγε. Χτισμένο στην απότομη πλαγιά ενός γκρίζου βράχου, 300 μέτρα πάνω από τη θάλασσα, ανάμεσα σε δύο πράσινα βουνά, το Ποζιτάνο μοιάζει με πολύχρωμη χαλκομανία.

Το κυριότερο αξιοθέατο είναι η εκκλησία της Santa Maria Assunta που βρίσκεται δυο βήματα από την παραλία και ο πολύχρωμος κεραμοσκέπαστος τρούλος της δεσπόζει πάνω από τις στέγες των σπιτιών.

Στο Ποσιτάνο η κοσμοπολίτικη ατμόσφαιρα έχει έναν νεανικό, ανεπιτήδευτο αέρα, καθώς το μέρος είναι εδώ και χρόνια αγαπημένος προορισμός της νεολαίας. Η παραλία, αλλά και τα στενά δρομάκια όπου βρίσκονται τα περισσότερα καταστήματα, εστιατόρια και μπαρ, σφύζουν από ζωή κάθε ώρα της ημέρας και της νύχτας.ποζιτανο

Ένας ακόμα μύθος αφορά τα μικρά νησιά που βρίσκονται κοντά στις ακτές του Ποσιτάνο και είναι σήμερα γνωστά με το όνομα «Li Galli». Εκεί, λοιπόν, λέγεται πως κατοικούσαν οι τρεις Σειρήνες που ξετρέλαιναν τους ναυτικούς με τις γλυκές φωνές και τα λάγνα τραγούδια τους.

Πάντως, είναι σίγουρο πως η θαλάσσια περιοχή γύρω από τη χερσόνησο ήταν πάντοτε ναυτικό πέρασμα, άλλωστε μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα η πρόσβαση ήταν εφικτή μόνο από τη θάλασσα, καθώς η μορφολογία του εδάφους δεν επέτρεπε τη δημιουργία δρόμων.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να παραμείνουν αναλλοίωτα τα ιδιαίτερα στοιχεία της αρχιτεκτονικής που έχει σαφείς επιρροές από την αραβική κουλτούρα.

Ακόμα και σήμερα συναντάει κανείς στολισμένους με κεραμικά πλακάκια τρούλους στις ταράτσες των παλιών κτιρίων.

Οι σπεσιαλιτέ της περιοχής ακολουθούν τα μονοπάτια της ναπολιτάνικης κουζίνας. Θα δοκιμάσετε εξαιρετικά πιάτα φρέσκων ζυμαρικών που σερβίρονται με ποικιλία από σάλτσες, γευστικότατες πίτσες και νόστιμο φρέσκο τυρί-ξεχωρίζει η μοτσαρέλα από γάλα βούβαλου.(εμείς επισκεφτήκαμε και μια πρότυπη φάρμα με βουβάλια). Το κυριότερο προϊόν τοπικής παραγωγής είναι τα λεμόνια τα οποία χρησιμοποιούνται ευρέως τόσο στη μαγειρική όσο και στη ζαχαροπλαστική. Μια από τις χαρακτηριστικές τοπικές λιχουδιές είναι το «passolini» (ψημένες σταφίδες τυλιγμένες σε φύλλα λεμονιάς). Εξαιρετικά κρασιά παράγει η περιοχή του Ραβέλο, ενώ σε όλη τη χερσόνησο ιδιαίτερα δημοφιλές είναι το Limoncello, ένα μυρωδάτο λικέρ από λεμόνια που συνοδεύει συνήθως το επιδόρπιο.

Η περιοχή του Αμάλφι έχει πλούσια παράδοση στην κατασκευή κεραμικών.

Στα καταστήματα του Αμάλφι και του Ραβέλο θα βρείτε χαριτωμένα αντικείμενα οικιακής χρήσης. Επιστροφή στην Νάπολη.

Στη συνέχεια προτείνω οπωσδήποτε μια επίσκεψη στον Βεζούβιο ( μαζί με την Αίτνα είναι τα μοναδικά ενεργά ηφαίστεια στην Ευρώπη) , Herculaneum ( αρχαία πόλη αφιερωμένη στον Ηρακλή ,11 χλμ από Νάπολη) και στην Πομπηία,(25χλμ από Νάπολη) δυο αρχαίες πόλεις που θάφτηκαν εξ’ ολοκλήρου από την τελευταία έκρηξη του Βεζούβιου.

Ο πιο εύκολος τρόπος για να επισκεφτείτε τα παραπάνω είναι με τη γραμμή τρένου Circumvesuviana. Για τη Hercolaneum θα κατεβείτε στη στάση Ercolano και για την Πομπηία στη στάση Pompeii. Και από τις δυο περιοχές υπάρχει λεωφορείο που θα σας μεταφέρει στον Βεζούβιο. Αν σας αρέσουν οι αρχαιολογικοί χώροι με την Πομπηία θα ενθουσιαστείτε ενώ ο Βεζούβιος είναι μια τρομερή εμπειρία για όλους. Μετά τις τελευταίες ανασκαφές αναδείχθηκαν καταπληκτικά ευρήματα σε πολύ καλή κατάσταση.

Ολόκληρα κτίρια -δεν σώζονται βέβαια πολλά- οι δρόμοι, οι πλατειούλες, τα οικοδομικά τετράγωνα, τα δύο θέατρα και διάφορα άλλα σε γυρίζουν 2000 χρόνια πίσω.

Αν πάτε καλοκαίρι το επόμενο πρωί θα πάρετε το ταχύπλοο από Νάπολη για το θεϊκό Κάπρι, που χαρακτηρίζεται ως ο “Κήπος της Εδέμ”, λόγω της οργιώδους βλάστησής του και της ποικιλίας των λουλουδιών του. Φτάνετε στο Κάπρι με ιπτάμενο δελφίνι ( hydrofoil ) από την Νάπολη και πιο συγκεκριμένα από το Molo Beverello. Το ταξίδι είχε διάρκεια 1 ώρα και πληρώσαμε 11 ευρώ. Πιο κοντά στο Κάπρι βρίσκεται το Σορρέντο από το οποίο απέχει μόνο 20 λεπτά με το ιπτάμενο δελφίνι. Από το λιμάνι του Κάπρι (Grande Marina ) μπορείτε να πάρετε το τελεφερίκ για την πόλη του Κάπρι , λεωφορείο για τα Κάπρι και Ανακάπρι ή να περπατήσετε μέχρι το Κάπρι ( 20 λεπτά περπάτημα , ανηφόρα αλλά όμορφη διαδρομή ) . Εκεί θα δείτε στο πάνω χωριό, το Ανακάπρι.

Το Κάπρι έχει μεγάλη ιστορία και αποτελούσε τουριστικό θέρετρο από την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο πιο γνωστός Ρωμαίος Αυτοκράτορας που είχε την βίλα του στο νησί ήταν ο Τιβέριος.

Στις δεκαετίες του 50 και του 60 γνώρισε μεγάλη τουριστική άνθηση και ήταν το αντίστοιχο με τη Μύκονο στην Ελλάδα.  Οι καλύτεροι μήνες για να επισκεφτείτε το Κάπρι είναι τον Ιούνιο ή τον Σεπτέμβριο όπου θα βρείτε λιγότερους τουρίστες και καλύτερες τιμές σε διαμονή, φαγητό και διασκέδαση.

Συνεχίζετε με το ταχύπλοο για το Σορρέντο, (οδικώς απέχει 1 ώρα και 48 χλμ από Νάπολη, αν επιθυμείτε να πάρετε από κει το ταχύπλοο) την πανέμορφη και μοναδική πόλη-κόσμημα της Ούμπρια. Η υπέροχη πόλη στον κόλπο της Νάπολης φημίζεται για το ηλιοβασίλεμα που έχουν εκθειάσει προσωπικότητες όπως ο Γκαίτε, ο Νίτσε και ο Βέρντι: ολόκληρο το Σορέντο βάφεται κατακόκκινο λίγο πριν ο ήλιος χαθεί στο τυρρηνικό πέλαγος, στις δυτικές ακτές της χώρας. Είναι γεμάτο με υπέροχες επαύλεις, κήπους και γραφικό ιστορικό κέντρο όπου δεσπόζει η Piazza Torquato Tasso, το διοικητήριο Sominova και ο καθεδρικός της πόλης, το Duomo. Από το Σορέντο μπορείτε να πάρετε το καραβάκι για μία ημερήσια εκδρομή στο Κάπρι, που απέχει λιγότερο από 1 ώρα. Μια βόλτα στο διάσημο αυτό θέρετρο με την ατμόσφαιρα της Belle Epoque και επιστροφή στη Νάπολη.

Συνεχίζετε το ταξίδι, μια επομένη μέρα, με προορισμό την Αρχαία Ποσειδωνία  (Paestum), μία αρχαία ελληνική αποικία με έναν από τους επιβλητικότερους Ναούς της Μεγάλης Ελλάδας, αφιερωμένος στη θεά Ήρα (6ος π.Χ. αι.). Απέχει 30χιλ νότια του Σαλέρνο, και εδώ θα δείτε επίσης και το ναό του Ποσειδώνα.

Συνεχίζουμε για την Ματέρα, μια πόλη που λίγοι ξέρουν και λατρεύουν (εγώ έχω πάει δυο φορές ).Υπόσκαφες εκκλησίες, αγιογραφίες στους βράχους, τρώγλες (τα λεγόμενα Σάσι), που από άγριες και υγρές σπηλιές, μετατράπηκαν σε πανέμορφα παραδοσιακά σπίτια είναι μερικά από τα αξιοθέατα της πόλης. Είναι μία από τις αρχαιότερες κατοικημένες πόλεις του κόσμου, με λαξευμένες σπηλιές, όπου οι κάτοικοι συνήθιζαν να ζουν. Βρίσκεται στην περιοχή Μπαλιζικάτα της Ιταλίας και βρίσκεται δίπλα σε ένα μικρό φαράγγι, με τον ποταμό Gravina να ρέει από κάτω.

Η UNESCO την έχει χαρακτηρίσει Μνημείο Παγκόσμια Κληρονομιάς, ενώ το 2004 εκεί γυρίστηκε η ταινία «Το πάθος του Χριστού» από τον Μελ Γκίπσον. Μια αξέχαστη βόλτα….Η πόλη χωρίζεται στο κέντρο και τα γύρω-γύρω βράχια. Ένα τέλειο πάντρεμα με φυσικό και αρχιτεκτονικό κάλλος. Κάντε μια βόλτα στο Parco della Murgia Materana, ένα εθνικό πάρκο με καταπληκτική θέα. Από όλες τις εκκλησίες της πόλης η San Pietro Caveoso του 13ου αιώνα είναι η μόνη που δεν καταστράφηκε από την ηφαιστειακή τέφρα. Αμα βρεθείτε στην πόλη μην ξεχάσετε να κάνετε ένα σύντομο ταξίδι στην Cripta del Peccato Originale, οι μεσαιωνικές τοιχογραφίες θα σας «κόψουν» την ανάσα.

Τώρα αν έχετε έρθει από Μπάρι μπορείτε να έχετε μια διαμονή εκεί και να πάτε :Στο Αλμπερομπελο , το χωριό των τρούλων όπου θα σας μαγέψει μια θάλασσα ασημοπράσινη από ελαιώνες, αμπέλια και ξερολιθιές: το τοπίο μοιάζει γνώριμο και οικείο, λες και οι Σπαρτιάτες άποικοι, καθ’ οδόν για την Κάτω Ιταλία, πήραν μαζί τους κάποιο κομμάτι του Μοριά. Παράξενα κυκλικά σπιτάκια με κωνικές σκεπές κάνουν την εμφάνισή τους στους αγρούς, στην αρχή σποραδικά, εδώ κι εκεί ανάμεσα στις ελιές και τις αμυγδαλιές, και ύστερα ολόκληρη συστάδα καθώς φτάνουμε πια στο χωριό-μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO, το Αλμπερομπέλο. Τα trulli, οι αινιγματικής -για πολλούς- προέλευσης κατοικίες με τις μυτερές στέγες, που απαντούν αποκλειστικά εδώ στην εξοχή νότια του Μπάρι, είναι ο λόγος που, χειμώνα-καλοκαίρι, μιλιούνια επισκέπτες σπεύδουν στον διάσημο ανά την υφήλιο οικισμό «διακεκριμένης παγκοσμίου αξίας». Ξεκινάμε να εξερευνήσουμε το λαβύρινθο των τρούλων ακολουθώντας τα λιθόχτιστα σοκάκια στις συνοικίες της rioni Monti και Aia Piccola, σαν βγαλμένες από σελίδες παιδικού παραμυθιού. Ζωγραφισμένα με κιμωλία στις στέγες διάφορα σχέδια, κάθε τρούλος και το δικό του, σταυροί, εμβλήματα του δωδεκάθεου, σύμβολα του ζωδιακού κύκλου, σαν ιερογλυφικά και ξόρκια μαγισσών. Για γούρι ή για το κακό μάτι;αλμπερομπελο .

Μυστήριο ακόμη και το πώς ξεφύτρωσε στο χάρτη της Ιταλίας αυτό το  χωριό. Σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, οι ντόπιοι χωρικοί έχτισαν έτσι τα σπίτια τους τον 16ο αιώνα για λόγους… φοροδιαφυγής! Πρόχειρα δηλαδή, αλλά με μαεστρία, χτισμένα πέτρα στην πέτρα από ασβεστόλιθο της περιοχής, ώστε να μπορούν σε χρόνο ντε τε να τα αποσυναρμολογήσουν και να τα παρουσιάσουν ως ημιτελή στους φεουδάρχες φοροεισπράκτορες, γλιτώνοντας έτσι τους δασμούς. Επιλέγουμε τη λιγότερο πεζή, ελληνοκεντρική θεωρία που θέλει τη λέξη «trulli» να αποτελεί παραφθορά της ελληνικής «θόλος» και τα σπιτάκια του Αλμπερομπέλο να παρουσιάζουν ομοιότητες με αντίστοιχες κατασκευές των Μυκηνών, σύμφωνα με ορισμένους μελετητές. Στο μεταξύ, έχει περάσει η ώρα και στα κεφαλόσκαλα των σπιτιών μεσόκοπες σινιόρες παραμερίζουν τα πλαστικά κουρτινάκια σαν βροχή-παραπέτασμα για τις μύγες και καθαρίζουν μικρές τρυφερές αγκινάρες, συνοδευτικό για τα λαζάνια του δείπνου.

Μία ώρα δρόμος, στον αυτοκινητόδρομο που κατηφορίζει από Βορρά προς Νότο, χωρίζει το Αλμπερομπέλο από τον κόλπο του Τάραντα. Τον 8ο αιώνα π.Χ., οι άποικοι που εγκαταλείπουν τη Σπάρτη οδηγούνται από τον αρχηγό τους, τον Φάλανθο, σε τούτο το ασφαλές φυσικό λιμάνι στο Ιόνιο. Η κλειστή θάλασσα, Mare Piccolo, αποδεικνύεται ιδανική για την καλλιέργεια των οστράκων, ιδιαίτερα των κοχυλιών της πορφύρας, με αποτέλεσμα ο Τάρας να γνωρίσει μεγάλη ευημερία και πλούτο. Το παρελθόν της ελληνικής αποικίας έχει χαθεί πίσω από τα φουγάρα των εργοστασίων και τις πολυκατοικίες του σύγχρονου Taranto, αλλά ίχνη της δωρικής παράδοσης θα διακρίνει ο επισκέπτης ακόμη και στην τοπική γαστρονομία. Κάτω από το Ponte Girevole, στο κανάλι που χωρίζει τον κλειστό κόλπο από την ανοιχτή θάλασσα Mare Grande, η μικρή τρατορία Al Canale φημίζεται σε όλη την Ιταλία για τα «φρούτα της θάλασσας» του Τάραντα. Ποιο είναι το μυστικό στην κουζίνα; «Κανένα!» απαντά με μία λέξη ο καπιτάνο Τζοβάνι. «Αρκεί να στείλεις τη βάρκα για ψάρεμα και έχεις μύδια ζουμερά και νόστιμα, κατευθείαν από το νερό».

Λένε πως η καλύτερη ώρα για να δει κανείς για πρώτη φορά το Λέτσε είναι μετά τη δύση του ήλιου, (οπότε αν θα πάτε εκεί πρέπει να μείνετε ένα βράδυ ) όταν οι σκιές παίζουν παράξενα παιχνίδια με το λιγοστό φως και τα γλυπτά στις προσόψεις των κτιρίων μοιάζουν να ζωντανεύουν στην πόλη-βασίλισσα του μπαρόκ. Εκατό χιλιόμετρα ανατολικά του Τάραντα, στη superstrada, το αρχαίο Αλέσιον ή Αλήτιον της ντόπιας μεσσαπίας φυλής, θυμίζει μικρή Φλωρεντία, αλλά με τη ράθυμη ατμόσφαιρα του ιταλικού Νότου.

Έλληνες, Ρωμαίοι, Βυζαντινοί, Νορμανδοί, Ισπανοί κατακτητές άφησαν στο πέρασμά τους τα ίχνη της κουλτούρας τους, με κυρίαρχο το barocco lecesse. Στρουμπουλά αγγελούδια με φουσκωτά μάγουλα, γιρλάντες με φρούτα, ρόδακες και ανθέμια, γκροτέσκ φιγούρες, λέοντες με πλούσια χαίτη, όλα καμωμένα από pietra dorata, τον ασβεστόλιθο της περιοχής με τη χαρακτηριστική χρυσαφιά απόχρωση, δεν αφήνουν σπιθαμή αστόλιστη στην πρόσοψη της εκκλησίας Σάντα Κρόσε, σαν κάποιος ακατανίκητος φόβος του κενού (horror vacui) να είχε κυριεύσει τον καλλιτέχνη.

Στην Πιάτσα Σαντ’ Ορόντσο, την κεντρική πλατεία του Λέτσε, μια παρέα νεαρών στις κερκίδες του ρωμαϊκού αμφιθεάτρου του 2ου αιώνα μ.Χ. κάτω από το βλέμμα του αγίου Ορόντσο. Ο χάλκινος ανδριάντας του πολιούχου της πόλης, ορθός σε πανύψηλο στύλο, δεσπόζει πάνω από τα κτίρια και είναι σημάδι για να μη χαθείς στο ιστορικό κέντρο με τα σκιερά σοκάκια και τις μπαρόκ πινελιές σαν θεατρικό σκηνικό. Το μάτι πέφτει σε ένα μάτσο λουκέτα και αλυσίδες στη βάση της κολόνας, έργο όχι κάποιου αβανγκάρντ ανώνυμου γλύπτη, αλλά «lucchetti d’ amore, λουκέτα καρδιάς που αφήνουν τα ζευγάρια για να κλειδώσουν εδώ την αγάπη τους», μας εξηγεί ο πλανόδιος πωλητής παγωτού. «Λοιπόν, cioccolato ή bacio;»

Έχουμε φύγει λίγο μετά το χάραμα από το Λέτσε για να διανύσουμε εγκαίρως την απόσταση των σαράντα χιλιομέτρων μέχρι την αρχαία Καλλίπολη, αποικία Λακώνων από Τάραντα και Σπάρτη. Αιτία της πρωινής μας βιασύνης η σκεπαστή ψαραγορά που στήνεται πριν ακόμα φέξει στο άπλωμα του largo Dogana, ανάμεσα στο καστέλο των Αραγόνων και το μεγάλο λιμάνι. Μπαρμπούνια, σαργοί, συναγρίδες, ροφοί, όλα όσα έφερε η ψαριά από το Ιόνιο, σαλεύουν ακόμα στους πάγκους με τα αναμμένα λαμπιόνια, μαζί με γαρίδες, σουπιές, χταπόδια, κάθε λογής θαλασσινά. Σημασία δεν έχει τι έχεις στα καφάσια σου, αλλά πώς το διαλαλείς, σκεφτόμαστε καθώς βλέπουμε τους ψαροπώλες να βάζουν όλο το μπρίο και το ταμπεραμέντο τους για να τραβήξουν στον πάγκο τους αγουροξυπνημένους πελάτες. Και πράγματι, δεν θέλουν πολύ για να πιάσουν το ταμπουρέλο και τις ταραντέλες, να ανάψει η σπίθα της pizzica.

Αστακοί και καλαμαράκια θα πάρουν από δω την άγουσα για την πλησιέστερη ψαροταβέρνα, όπως η L’ aragosta, στην πλατειούλα δίπλα στην αγορά, για να μη χάσουν τα θαλασσινά ίχνος από τη φρεσκάδα τους μαγειρεμένα στα κάρβουνα ή παντρεμένα με pasta.

Ξεμακραίνουμε από την αγορά για να επισκεφτούμε τον καθεδρικό ναό-πινακοθήκη της Σαντ’ Αγκάθα στο παλιό κομμάτι της Gallipoli, αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε πολλή ώρα μακριά από τα διάφανα, κρυστάλλινα νερά ακριβώς κάτω από τα σπίτια. Το «στήθος της Αγνότητας», όπως λένε οι ντόπιοι την παραλία Purità της παλιάς πόλης, έχει ήδη δεχτεί στην αγκαλιά του ένα σμάρι πιτσιρίκια που πλατσουρίζουν φασαριόζικα στα ρηχά, ενώ οι μαμάδες κάνουν φυσικό σολάριουμ ακίνητες σαν αγάλματα στην αμμουδιά.

Λίγα πρακτικά και απαραίτητα…….

Για το αυτοκίνητό σας απευθυνθείτε στην ασφαλιστική σας εταιρεία, προκειμένου να προμηθευτείτε την πράσινη κάρτα ασφάλισης σύμφωνα με τους όρους της Ε.Ε. Το οδικό δίκτυο στο Νότο είναι, σε γενικές γραμμές, καλό, αλλά δεν συγκρίνεται με εκείνο του ιταλικού Βορρά. Όταν κινείστε στην Εθνική, να έχετε τα φώτα αναμμένα μέρα-νύχτα. Τα σβηστά φώτα στην autostrada είναι τροχαία παράβαση. Μην επιχειρήσετε να παρκάρετε παράνομα μέσα στο ιστορικό κέντρο των πόλεων, μπορεί να δείτε να παίρνουν το Ι.Χ. σας με γερανό! Τσεκάρετε από πριν τις τιμές της βενζίνης στο www.prezzibenzina.it, ώστε να επιλέγετε τα οικονομικότερα βενζινάδικα στη διαδρομή. Υπολογίστε αποστάσεις από Μπάρι: Αλμπερομπέλο 64 χλμ., Τάραντας 93 χλμ., Λέτσε 150 χλμ., Καλλίπολη 190 χλμ., Οτράντο 198 χλμ.

 Η Superfast Ferries (www.superfast.com) εκτελεί καθημερινά τη διαδρομή Πάτρα-Ηγουμενίτσα-Κέρκυρα-Μπάρι σε 15½ ώρες (αναχώρηση από Πάτρα στις 18.00). Δρομολόγια το Μπάρι εκτελεί μέρα παρά μέρα από Πάτρα και κάθε μέρα από Ηγουμενίτσα και η Agoudimos Lines (www.agoudimos-lines.com).

Επιστέφω στην Ελλάδα  έχοντας στο μυαλό μια φράση που έγραφαν τα φυλλάδια που μας μοίρασαν στο  Μπάρι «Το ταξίδι του ανθρώπου είναι προς την ευτυχία», και ότι «οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι έλεγαν πως δεν υπάρχει συγκεκριμένη ηλικία για να την κατακτήσει κανείς». Σήμερα, στους σύνθετους καιρούς που ζούμε, το να κυνηγήσει κανείς τα όνειρά του είναι μια αξία που πρέπει να υπερασπιστούμε, ακόμη και μέσω του τουρισμού, σε μια γη που σέβεται τον πολιτισμό της και έναν τόπο ήσυχο και φιλόξενο όπως η Κάτω Ιταλία.