Παραμυθένια Πορτογαλία: τα Πάρκα της Σίντρα

Γράφει η Καίτη Κουναλάκη
Ερευνήτρια στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Στη συνείδηση των περισσότερων ταξιδιωτών η Πορτογαλία είναι προορισμός καλοκαιρινός. Εμείς την επισκεφτήκαμε φθινόπωρο. Ελάτε να γνωρίσουμε σήμερα μαζί τρία παλάτια και ένα κάστρο, που αποτελούν τμήμα των Πάρκων της Σίντρα, μιας έκτασης 9.600 στρεμμάτων που το 1995 ανακηρύχθηκε από την UNESCO περιοχή Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Η Πορτογαλία θυμίζει την Ελλάδα, κυρίως λόγω μεγέθους και οικονομίας. Από την άλλη, το παρελθόν με τους θαλασσοπόρους αλλά και η επαφή με τους Μαυριτανούς έχουν δώσει άλλα στοιχεία. Πέρα από τη Λισαβόνα (έτσι είναι η σωστή γραφή και όχι Λισαβώνα ή Λισσαβόνα ή Λισσαβώνα) οι επαρχίες της Πορτογαλίας αξίζουν την επίσκεψή μας. Από τις πιο κοντινές επαρχίες στη Λισαβόνα είναι η Σέρα ντε Σίντρα.

Το ταξίδι μας στην Πορτογαλία είχε γίνει τον Νοέμβριο του 2005. Επισκεφτήκαμε τη Σίντρα λόγω της εγγύτητας με τη Λισαβόνα, που ήταν η βάση μας, ώστε να προλάβουμε να γυρίσουμε εγκαίρως για την επαγγελματική συνάντηση που είχαμε.

Η πόλη της Σίντρα (Sintra) απέχει περίπου 45′ με το τρένο από τη Λισαβόνα, ενώ τα δρομολόγια είναι σχετικά συχνά. Εναλλακτικά μπορεί κανείς να φτάσει με αυτοκίνητο, όπως εμείς, ειδικά αν θέλει να δει κι άλλες πόλεις της ευρύτερης περιοχής όπως το χωριό Κολάρες, το Κασκάις, να ατενίσει τη θέα προς τον Ατλαντικό από την κορυφή Πενίνια ή να φτάσει στο δυτικότερο σημείο της ευρωπαϊκής ηπείρου τον φάρο Κάμπο ντα Ρόκα.

Το τρένο αφήνει τον επισκέπτη στον σταθμό των τρένων Sintra Estacao. Το κέντρο της πόλης δεν είναι μακριά με τα πόδια, περίπου 15′-20′. Εναλλακτικά μπορεί κανείς να πάρει το λεωφορείο 434 που κάνει την διαδρομή στα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής, Sintra Villa, Castelo dos Mouros, Palacio da Pena.

Πρότασή μου είναι να πάρετε εισιτήριο για κυκλική διαδρομή και να ξεκινήσετε από το ψηλότερο μέρος που είναι το Palacio da Pena. Το Castelo dos Mouros είναι περίπου 10′ με τα πόδια από εκεί κατεβαίνοντας, ενώ άλλα 25′ με τα πόδια είναι το κέντρο της παλιάς πόλης της Sintra. Η πόλη της Σίντρα έχει χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO. Είναι σχετικά μικρή, γραφική, ενώ ειδικά τα σαββατοκύριακα έχει αρκετό κόσμο.

Ορισμένοι κάνουν και την αντίθετη διαδρομή με τα πόδια, προσοχή όμως γιατί οι ανηφόρες είναι έντονες. Υπάρχει, βέβαια, πάντα και η λύση του λεωφορείου ή του αυτοκινήτου.

Το γεγονός ότι η Λισαβόνα απέχει μόλις 45′ με το τρένο κάνει τους περισσότερους να έρχονται για ημερήσια εκδρομή. Αν ο καιρός είναι καλός αξίζει να μείνει κανείς περισσότερες μέρες ώστε να έχει την ευκαιρία να εξερευνήσει τη γύρω περιοχή.

Καλύτερη εποχή πιστεύω ότι είναι η άνοιξη και το καλοκαίρι, καθώς η περιοχή καλύπτεται από δάσος και βρέχεται από τον Ατλαντικό. Στην πόλη της Σίντρα υπάρχουν ξενοδοχεία για διαμονή.

Όπως έγραψα και πιο πάνω, πρότασή μου είναι να ξεκινήσει κανείς από τα ψηλά στα χαμηλά. Το αξιοθέατο με το μεγαλύτερο υψόμετρο είναι το Palacio da Pena. Βρίσκεται κυριολεκτικά μέσα στο δάσος Parque da Pena. Το δάσος είναι πανέμορφο, γεμάτο με τοπικά και εξωτικά δέντρα. Το δάσος  έγινε κατόπιν παραγγελίας του Φερδινάνδου του Β’ το 1869 για να συναντά την ερωμένη του. Θα το βρείτε σε μια βραχώδη κορυφή ενός από τους λόφους της Σίντρα και αποτελεί λαμπρό δείγμα του πορτογαλικού ρομαντισμού. Ήταν το  θερινό ανάκτορο των Πορτογάλων βασιλιάδων. Το κάστρο είναι βγαλμένο από τα παραμύθια. Όμορφα ζωηρά χρώματα, περίεργοι σχηματισμοί. Χρειάζεται κανείς γύρω στη μιάμιση ώρα για το γυρίσει και να βγάλει τις απαραίτητες φωτογραφίες. Άρχισε να χτίζεται το 1839 από τον Don Ferdinando II, που ήταν γνωστός ως ο «καλλιτέχνης βασιλιάς», στο σημείο όπου προϋπήρχε ένα μοναστήρι. Το τμήμα του μοναστηριού που σώζεται και σήμερα ξεχωρίζει από το υπόλοιπο κτίριο και λόγω χρώματος (είναι ροζ), ενώ το παλάτι είναι βαμμένο ώχρα. To νέο κτίριο είναι ένα μείγμα ύστερου γοτθικού και μαυριτανικού ρυθμού – μερικές γωνιές του σε κάνουν να νιώθεις ότι ζεις τις χίλιες και μία νύχτες.

Ο Ρίχαρντ Στράους είχε πει ότι ήταν το πιο όμορφο παλάτι που είχε δει στη ζωή του. Από τη «βεράντα της βασίλισσας» μπορεί να θαυμάσει κανείς την αρχιτεκτονική όλου του οικήματος, που βρίσκεται στην καρδιά ενός τεράστιου πάρκου 850 στρεμμάτων. Στην πραγματικότητα, το πάρκο ήταν ο κήπος που έφτιαξε ο βασιλιάς Φερδινάνδος μαζί με το ανάκτορο, με δρομάκια, περίπτερα, πέτρινα παγκάκια και περίπου 500 είδη δέντρων και λουλουδιών από όλο τον κόσμο.Καθώς περπατά κανείς, βλέπει να ξεπροβάλει το Palacio da Pena.

Εκτός από καφέ, στο παλάτι λειτουργεί και ένα εστιατόριο με παραδοσιακά πιάτα. Η σούπα caldo verde με νεροκάρδαμο και τσορίθο ήταν εξαιρετική. Το ίδιο και το γλυκό travesseiro (φτιαγμένο από κρόκο αυγού, αμύγδαλο και ζάχαρη). Κι άλλο ένα «μυστικό»: τα πορτογαλέζικα γλυκά έχουν πολλούς κρόκους, γιατί τα ασπράδια τα χρησιμοποιούσαν για να «κολλάρουν» τα ρούχα των ευγενών.

 Αν δεν αντέχετε να περπατήσετε τον ανηφορικό δρόμο από την είσοδο του χώρου έως το παλάτι, χρησιμοποιήστε το μικρό λεωφορείο που κάνει πολύ συχνά (σχεδόν κάθε 5 λεπτά) τη διαδρομή.

Περιπλανηθείτε ανάμεσα στα δέντρα και τα φυτά, δείτε σκιουράκια και πουλιά, ενώ θα συναντήσετε κιόσκια, κρήνες και μικρά σημεία για στάση. Το ψηλότερο σημείο της Σέρα είναι η Κρουζ Άλτα, απ’ όπου όταν ο καιρός είναι καλός μπορεί κανείς να δει όλη την ευρύτερη περιοχή, τη γύρω πεδιάδα και το κομμάτι του Ατλαντικού που βρέχει την Σέρα ντε Σίντρα.

Περίπου 10′ με τα πόδια κατάβαση και βρισκόμαστε στο Castelo dos Mouros, το κάστρο που έχτισαν οι Μαυριτανοί όταν κυριαρχούσαν στην περιοχή. Για να φτάσετε στο Μαυριτανικό κάστρο, θα χρειαστεί να περπατήσετε μέσα στην οργιώδη βλάστηση του πάρκου Da Pena. Ανεβείτε στα τείχη και απολαύστε τη μοναδική θέα της Σίντρα – γι’ αυτό είχαν επιλέξει, εξάλλου, τον 10ο αιώνα αυτή την τοποθεσία οι Μαυριτανοί, καθώς από εδώ μπορούσαν να ελέγξουν όλη την περιοχή μέχρι τον Ατλαντικό ωκεανό. Πάνω στα τείχη του Castelo dos Mouros, ανάμεσα σε όλες τις σημαίες της Πορτογαλίας υπάρχει και μια μαυριτανική. Οι πορτογάλοι θέλουν με αυτό τον τρόπο να τους τιμήσουν. Πρόσφεραν πολλά στον πολιτισμό τους. Τους  έμαθαν τα μαθηματικά, την πορτοκαλιά και τόσα άλλα…Δείτε επίσης το εντυπωσιακό υδραγωγείο, τις λαξευμένες στο βράχο σιταποθήκες, το ναό του Sao Pedro de Canaferrim (όπου εκτίθενται αντικείμενα που βρέθηκαν στην περιοχή) και την «πόρτα της προδοσίας» – μια μικρή έξοδος που μπορούσε να χρησιμεύσει για διαφυγή αλλά και για την είσοδο εχθρών. Το κάστρο κατακτήθηκε αργότερα από χριστιανούς οι οποίοι συνέχισαν να το χρησιμοποιούν. Οι προμαχώνες του κάστρου ακολουθούν την πλαγιά της Σέρα και από μακριά φαίνονται σαν φυσική οχύρωση. Φυσικά από τους ακραίους προμαχώνες η θέα είναι ασυναγώνιστη. Ανάμεσα στα χαλάσματα και στα τείχη βρίσκει κανείς κρήνες και δεξαμενές που χρησίμευαν στην ύδρευση αλλά και ένα παλιό παρεκκλήσι. Καλύτερα να ακολουθήσει κανείς το μονοπάτι από την εκκλησία Σάντα Μαρία που μπαίνει μες στο δάσος. Υπάρχουν σχετικές πινακίδες παντού.

Η κατάβαση διαρκεί 25′ λεπτά περίπου μέχρι την παλιά πόλη της Σίντρα. Εναλλακτικά, μπορεί κανείς να πάρει το λεωφορείο που κάνει κυκλική διαδρομή. Το μονοπάτι πάντως είναι βατό. Η παλιά πόλη της Σίντρα παρουσιάζει ενδιαφέρον. Έχει ορισμένα όμορφα κτίσματα όπως το Δημαρχείο, το ταχυδρομείο και το Μουσείο της Περιφέρειας.

Οι περισσότεροι επισκέπτονται το Παλάσιου Νασιονάλ ντε Σίντρα που βρίσκεται στην καρδιά της Σίντρα Βίλα (παλιά πόλη) για την οποία ο λόρδος Βύρωνας είχε πει ότι είναι το πιο όμορφο μέρος της Ευρώπης

Το κτήριο ξεχωρίζει από μακριά λόγω των 2 περίεργων, έως αστείων, κωνικών λευκών καμινάδων. Η είσοδος είναι 5 ευρώ.  Πρόκειται για θερινό ανάκτορο που άρχισε να χτίζεται από τον βασιλιά Dinis (1279-1325) και ολοκληρώθηκε επί Manuel I (1495-1521). Εδώ είναι φανερή η επιρροή των Μαυριτανών: οι βρύσες, τα πλακάκια (διαφορετικά σε κάθε δωμάτιο), το αίθριο. Θα θαυμάσετε τα ταβάνια με υπέροχες παραστάσεις – στο δωμάτιο των δεξιώσεων με τους κύκνους (καθένας τους απεικονίζεται σε διαφορετική στάση), στο δωμάτιο με τις κίσσες (136 στον αριθμό), με τα οικόσημα, με θαλασσογραφίες και πλοία. Είναι ένα παλάτι με τα όλα του. Μάλλον όχι. Λείπει η τραπεζαρία, γιατί, όπως διαβάζουμε  οι βασιλείς έτρωγαν όπου τους έκανε κέφι. Το κρεβάτι του βασιλιά είναι πολύ κοντό. Όχι γιατί ήταν ο ίδιος κοντός, αλλά γιατί τότε κοιμοντουσαν καθιστοί λόγω δεισιδαιμονίας, καθώς θεωρούσαν ότι η ξαπλωτή θέση ήταν μόνο για τους νεκρούς. Και μπορεί το παλάτι να μην έχει τραπεζαρία, διαθέτει όμως μια τεράστια κουζίνα με δύο καπνοδόχους ύψους 33 μέτρων!

Το Palácio de Monserrate είναι μια ανακτορική βίλα που χτίστηκε το 1858. Ένας όμορφος, μοναδικός χώρος 4 χλμ έξω από την παλιά πόλη της Σίντρα. Έχει φιλοξενήσει προσωπικότητες των γραμμάτων και άλλους σημαντικούς ταξιδευτές, όπως τον Λόρδο Βύρωνα, ο οποίος το επισκέφθηκε το 1809 και έγραψε γι’ αυτό στο ποίημά του «Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ».

Το 1865 ο Άγγλος εκατομμυριούχος, ευγενής και κάτοχος της μεγαλύτερης βρετανικής συλλογής έργων τέχνης σερ Φράνσις Κουκ αγόρασε μια βίλα της περιοχής και την ανακαίνισε για να τη χρησιμοποιήσει ως καλοκαιρινή κατοικία. Είναι ένα ιδιαίτερο κτίριο σε «νεομαυριτανικό στυλ» που αξίζει να δει κανείς – ιδιαίτερα το διάδρομο με τις αψίδες και τις κολόνες, αλλά και τα ινδικά ταμπλό φτιαγμένα από σκαλισμένο αλάβαστρο.

Το ανάκτορο που ήταν η θερινή κατοικία της οικογένειας Cook αποτελεί ένα ενδεικτικό παράδειγμα του πορτογαλικού Ρομαντισμού, μαζί με άλλα παλάτια στην περιοχή, όπως το Pena Palace. Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1920, το παλάτι ήταν προς πώληση αλλά τελικά πέρασε στη ιδιοκτησία του κράτους το 1949.Σήμερα λειτουργεί ως εκθεσιακός χώρος  με αίθουσες εκδηλώσεων.

Μια σύγχρονη μέθοδος, μάλιστα, με multimedia επιτρέπει μέσω οθόνης στον… σερ Φράνσις Κουκ και τον μπάτλερ του, Εντγκαρ Σμιθ, να σας ξεναγήσουν! Τριγύρω από το παλάτι εκτείνεται ένας υπέροχος βοτανικός κήπος 330 στρεμμάτων -επίσης δημιούργημα του Σερ Φράνσις Κουκ-, που είναι χωρισμένος ανά γεωγραφικές περιοχές. Γιατί το κλίμα της Σίντρα τού έδωσε τη δυνατότητα να φέρει φυτά από όλο τον κόσμο: φοίνικες, κέδρους από τη Γουατεμάλα, ένα είδος κυπαρισσιών από την Κίνα, «χριστουγεννιάτικα δέντρα» από τη Νέα Ζηλανδία κ.λπ. Και όλα είναι σοφά τοποθετημένα. Στα αριστερά της Ινδικής αψίδας, για παράδειγμα, από όπου περνά κανείς για να μπει στο κτίριο, είναι φυτεμένα δέντρα κανέλας, ενώ στα δεξιά γιασεμιά. Φανταστείτε τα αρώματα!

Η περιοχή των Πάρκων της Σίντρα (www.parquesdesintra.pt) βρίσκεται σε ένα γρανιτένιο βουνό και απέχει λιγότερο από μία ώρα από τη Λισαβόνα όπως είπαμε ήδη. Με μοναδικό μικροκλίμα, ήταν η περιοχή που οι βασιλείς της χώρας προτιμούσαν για κυνήγι ή καλοκαιρινές διακοπές. Γι’ αυτό και κοσμείται από δεκάδες παλάτια βασιλιάδων και ευγενών με εξαιρετικούς κήπους. Εκτός από τα παραπάνω, υπάρχουν ενδεικτικά το παλάτι της Κοντέσσας της Εντλα, το εθνικό παλάτι του Queluz, το μοναστήρι των Καπουτσίνων, καθώς και η σχολή της ιππικής τέχνης.

Από τα παραμυθένια κάστρα της Σίντρα και την πορτογαλική ριβιέρα μέχρι την ατμοσφαιρική Λισαβόνα που χαλαρώνει σε πάρκα, σε λόφους και στην ακροθαλασσιά, το φθινόπωρο στην Πορτογαλία αναδίνει μια γλυκιά, μυστηριακή αύρα στην άκρη της Ευρώπης. Είναι πράγματι εντυπωσιακά και αξίζει να τα επισκεφθεί κανείς.

Ακολουθήστε το Entospolis στο Facebook